# Uyuşturucu madde kullanımının önlenmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2189)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2189
- **Tarih:** 25 Aralık 2024
- **İlk imza:** Ali Gökçek (CHP, İstanbul)
- **İmza sayısı:** 24
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/6e49afef-530f-43a8-bdbb-01940704332e
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2189-uyusturucu-madde-kullaniminin-onlenmesi-icin-yapilmasi-gerekenlerin-belirlenmesi-amaciyla

> 10/2189 esas numaralı meclis araştırması önergesi 25 Aralık 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Ali Gökçek (CHP); 24 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Özellikle çocuklar ve gençler için büyük bir tehlike arz eden uyuşturucu madde kullanımının önüne geçecek tedbirlerin araştırılarak gerekli çözüm yollarının ivedilikle hayata geçirilebilmesi amacıyla, Anayasa'ınızın 98. TBMM İçtüzüğü'nün 104. ve 105. maddeleri kapsamında Meclis Araştırması açılması konusunda gereğini saygılarımla arz ederim.

GEREKÇE

Son yıllarda, bağımlılık yapan maddelerin sayısının ve çeşidinin artması ve bunlara erişimin kolaylaşması gibi nedenlerle madde kullanımı ve bağımlılığı, tüm Dünya'da olduğu gibi ülkemizde de ciddiyetle mücadele edilmesi gereken temel bir sorun alanı olarak karşımıza çıkmaktadır.

Suç ve uyuşturucu bağımlılığıyla mücadele eden Birleşmiş Milletler kuruluşu UNODC de yayınladığı güncel Dünya Uyuşturucu Raporunda, kaçakçılıktaki artışla birlikte kullanıcı sayısının da arttığı uyarısında bulunmuştur.

UNODC raporuna göre, yasadışı uyuşturucu kullanan kişi sayısı küresel seviyede 292 milyona kadar yükselmiştir. Rapor, dünya genelinde en fazla kullanıcının 228 milyon kişi ile esrar, 60 milyon kişinin opioid, 30 milyon kişinin amfetamin, 23 milyon kişinin kokain ve 20 milyon kişinin de ecstasy kullandığına dikkat çekmektedir.

Europol ve Avrupa Uyuşturucu ve Uyuşturucu Bağımlılığını İzleme Merkezi (EMCDDA) tarafından hazırlanan "AB Uyuşturucu Piyasaları Raporu"na göre de yapılan operasyonlarda ele geçirilen yüklü miktarlar, Avrupa genelinde uyuşturucuya ulaşılabilirliğin giderek arttığını göstermektedir.

Ülkemizde de uyuşturucuya başlama yaşının giderek düşmesi ve uyuşturucu kullanımının yaygınlaşması toplumsal boyutta ciddi bir tehlikenin göstergesidir. Neredeyse her gün yazılı ve görsel basında uyuşturucunun olumsuz etkilerini anlatan, yürek burkan görüntüler karşımıza çıkmaktadır. Özellikle son yıllarda geleneksel uyuşturucuların yanı sıra kimyasal yöntemlerle üretilen sentetik uyuşturucuların ortaya çıkışı uyuşturucu tehlikesini daha da korkutucu bir boyuta taşımaktadır. Ülkemizin uyuşturucu kaçakçılığında halen sıklıkla kullanılan rotalar üzerinde yer alması da tehlikenin boyutunu tırmandırmaktadır.

Resmi istatistikler de uyuşturucu madde tehlikesine dikkati çekmektedir. Emniyet Genel

Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Başkanlığı tarafından yıllık olarak h zırla al Türkiye Uyuşturucu Raporu 2024'e göre, 2013 yılında 232 olan doğrudan e Ölüm (MBÖ) 2023 yılında 300 olmuştur. Uyuşturucu bağlantılı ölüm vaka Si nın 2 alıhda 061,6" sının sebebi çoklu madde kullanımından kaynaklanmaktadır. Gtlüde k ullan mı ölüm riskini daha da artırmaktadır. Ölümlerin yaş ortalaması 35"tir. SY Uyuşturucu maddeler içerisinde metamfetamine ayrı bir başlık açmak da yerinde olacaktır. Halk arasında kristal, ateş buz, met gibi isimlerle de bilinen metamfetamin, kuvvetli bağımlılık yapıcı etkisi olan renksiz ve kokusuz bir maddedir. Kimyasal yapıları amfetaminlere benzese de merkezi sinir sisteminde daha güçlü etkilere sahiptir. Metamfetamin güçlü bağımlılık yapıcı etkisinin yanında kısa ve uzun vadede kullanıcılara ciddi psikolojik ve fizyolojik etkileri olan bir maddedir. 2023 yılında doğrudan madde bağlantılı 300 ölümün 148'inde metamfetamine rastlandığı bilinmektedir. 185 çoklu madde kullanımından kaynaklı ölümün de *653,5'inde metamfetamin görülmüştür.

Aileler bağımlılık yapıcı madde satışının ilkokul önlerine kadar düştüğü yönünde şikayetlerini sıklıkla dile getirmektedir. Tehlikenin günden güne kaygı verici boyutta arttığı, özellikle okul çağı çocuklarında bağımlılık oranının giderek yükselme eğiliminde olduğu ve buna bağlı olarak da madde kullanımından kaynaklı ölümlerin arttığı uzmanlarca dile getirilen uyarılar arasındadır. Toplum genelinde oluşturduğu oluşturduğu maddi ve manevi hasarlar göz önüne alındığında, açıktır ki, uyuşturucu kullanımı ve madde bağımlılığıyla mücadele konusunda bir an evvel ciddi politikaları katı bir kararlılıkla uygulamaya sokmamız elzemdir.

Yukarıda değinilen tüm bu sebepler çerçevesinde, uyuşturucuyla mücadelenin sadece bir güvenlik konusu değil, toplum sağlığı ve geleceğini de doğrudan ilgilendiren bir konu olduğu düşüncesinden hareketle, sorunun tüm boyutlarıyla ele alınması, konuya ilişkin bütüncül bir mücadele yol haritasının planlanması ve uygulamaya konması, konunun uzmanlarının ve mağdurlarının görüş ve önerilerine başvurulabilmesi amacıyla, TBMM çatısı altında konunun uzmanlarının ve meslek örgütlerinin de görüş ve önerilerine başvurulabileceği bir Araştırma

Komisyonu kurulması uygun olacaktır.

Bl Bile

---

**Kaynak gösterme:** Ali Gökçek (CHP, İstanbul). “Uyuşturucu madde kullanımının önlenmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2189, 25 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2189-uyusturucu-madde-kullaniminin-onlenmesi-icin-yapilmasi-gerekenlerin-belirlenmesi-amaciyla (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/6e49afef-530f-43a8-bdbb-01940704332e

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.