# Monosodyum Glutamat (MSG) maddesinin kullanımının insan sağlığı üzerindeki etkilerinin kapsamlı şekilde incelenerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2202)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2202
- **Tarih:** 30 Aralık 2024
- **İlk imza:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/ccced2d3-3261-47d6-9332-01942c1383df
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2202-monosodyum-glutamat-msg-maddesinin-kullaniminin-insan-sagligi-uzerindeki-etkilerinin-kap

> 10/2202 esas numaralı meclis araştırması önergesi 30 Aralık 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Ömer Fethi Gürer (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Monosodyum glutamat (MSG), halk arasında "Çin tuzu" olarak bilinen, gıdalara lezzet artırıcı olarak eklenen bir katkı maddesidir. Hızlı tüketim ürünleri, hazır çorba karışımları, cipsler ve işlenmiş gıdalar gibi birçok üründe MSG kullanılmaktadır. Ancak, MSG'nin uzun süreli tüketiminin insan sağlığı üzerindeki zararları bilimsel çalışmalarla kanıtlanmış ve kamuoyunda ciddi endişelere yol açmaktadır.

2018 yılında yapılan bir çalışmada, MSG"nin aşırı tüketiminin insülin direnci geliştirme ve obezite riskini artırma potansiyeline sahip olduğu ortaya konulmuştur. Türkiye'de obezite oranı, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre 32'ye ulaşmıştır ve MSG gibi katkı maddelerinin bu yüksek oran üzerinde etkili olduğu düşünülmektedir. Ayrıca, MSG'nin iştah artırıcı etkileri nedeniyle fast food ve paketli ürün tüketimini artırdığı, bu durumun sağlıklı beslenme alışkanlıklarını baltaladığı ifade edilmektedir. MSG'nin hipertansiyon, nörolojik bozukluklar ve baş ağrısı gibi rahatsızlıklarla ilişkili olduğu bildirilmektedir. 2020 yılı itibarıyla yapılan çalışmalarda, Türkiye'de MSG içeren ürünlerin yaklaşık 9040'nın etiket bilgilerinin yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, tüketicilerin bilinçli tercihler yapmasını engellemekte ve MSG'nin zararlarından korunmayı zorlaştırmaktadır. Türkiye'de MSG içeren hazır gıdaların yıllık tüketiminin 500 bin ton civarında olduğu tahmin edilmektedir. Bu ürünler genellikle çocuklar ve gençler arasında yoğun bir şekilde tüketilmektedir. MSG'nin nörotoksik etkilerinin özellikle çocuklar üzerinde daha güçlü olduğu ve gelişimlerini olumsuz etkileyebileceği göz önüne alındığında, bu katkı maddesinin kontrol altına alınması veya yasaklanması kaçınılmaz bir zorunluluk haline gelmiştir. Birçok ülke MSG'nin zararlarını dikkate alarak çeşitli düzenlemeler yapmıştır. Örneğin, Avrupa Birliği ülkelerinde MSG'nin kullanımı sınırlandırılmış ve tüketicilere yönelik uyarılar zorunlu hale getirilmiştir. Japonya'da MSG'nin bazı gıdalarda kullanımı yasaklanmıştır. Buna karşın Türkiye'de, MSG'nin kullanımına ilişkin etkili bir düzenlemenin bulunmaması, halk sağlığı açısından büyük bir risk teşkil etmektedir. MSG'nin zararları sadece bireylerin sağlığını değil, sağlık sistemine olan ekonomik yükü de artırmaktadır. Türkiye'de obezite ve diyabet gibi hastalıkların tedavi maliyetinin yıllık yaklaşık 20 milyar TL olduğu tahmin edilmektedir. MSG'nin bu maliyete olan etkisinin bilimsel verilerle incelenmesi ve toplum sağlığını korumaya yönelik adımların atılması gerekmektedir.

Halk sağlığını tehdit eden MSG'nin kullanımının insan sağlığı üzerindeki etkilerinin kapsamlı bir şekilde incelenmesi, bu katkı maddesinin gıdalardan kaldırılması için alınacak önlemlerin belirlenmesi ve toplumun sağlıklı beslenme alışkanlıklarını teşvik edecek düzenlemelerin yapılması amacıyla bu konuda Anayasa'nın 98, İçtüzüğün 104 ve 105. ynaddeleri uyarınca Meclis araştırması açılmasını arz ederim.

Saygılarımla. 24.12.2024

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Monosodyum Glutamat (MSG) maddesinin kullanımının insan sağlığı üzerindeki etkilerinin kapsamlı şekilde incelenerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2202, 30 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2202-monosodyum-glutamat-msg-maddesinin-kullaniminin-insan-sagligi-uzerindeki-etkilerinin-kap (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/ccced2d3-3261-47d6-9332-01942c1383df

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
