# Türkiye'den Avrupa Birliği ülkelerine ihraç edilen tarım ürünlerinde karşılaşılan sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2227)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2227
- **Tarih:** 7 Ocak 2025
- **İlk imza:** Ali Karaoba (CHP, Uşak)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/9506d6cd-658b-4e90-b3a7-01945eda9628
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2227-turkiye-den-avrupa-birligi-ulkelerine-ihrac-edilen-tarim-urunlerinde-karsilasilan-sorunlar

> 10/2227 esas numaralı meclis araştırması önergesi 7 Ocak 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Ali Karaoba (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Türkiye, BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Türkiye, tarım ve gıda ürünleri ihracatında dünya çapında önemli bir konuma sahip olmasına, mevsim çeşitliliğine ve verimli topraklarına rağmen son yıllarda birçok tarımsal ürünü özellikle Avrupa ülkelerinin kriterlerini karşılamadığı ve barındırdığı kimyasal maddelerden dolayı iade edilmekte, bu ürünlerin iç piyasaya sürüldüğüne dair basında yer alan haberler Türkiye'nin hem dünyadaki marka imajına hem de Türk vatandaşlarının tükettiği ürünlerin sağlık açısından büyük riskler taşımaktadır. Çiftçilerimizin ve Türkiye kaynaklı tarımsal ürünlerin korunması, vatandaşlarımızın sağlığı, Türkiye'den Avrupa Birliği ülkelerine ihraç edilen ürünlerin geri gönderilmesi konusu ve geri gönderilen ürünlerin iç piyasaya sürülüp sürülmediği gibi konuların araştırılması, Türkiye'nin tarımsal üretim ve ihracat süreçlerindeki eksikliklerin belirlenmesi ve giderilmesi amacıyla Anayasa'nın 98, TBMM İçtüzüğü 'nün 104 ve 105'inci maddeleri kapsamında Meclis Araştırması açılması konusunda gereğini arz ve teklif ederiz. 30.12.2024

Saygılarımızla

GEREKÇE

Türkiye, tarım ve gıda ürünleri ihracatında dünya çapında önemli bir konuma sahip olmasına, mevsim çeşitliliğine ve verimli topraklarına rağmen 2023 yılında toplam tarım ihracatı 30 milyar doları ancak aşabilmiş, aynı yıllarda Hollanda'nın tarım ürünleri ihracatı 2023te 135 milyar avroyu geçmiştir. Tarımda dünyanın önde gelen ülkelerinden biri olan Hollanda'da çiftçiler kırsal kalkınmadan sürdürülebilirliğe, teknolojiden araştırmaya kadar çeşitli alanlarda desteklenmekte, üretim süreçlerinde de sık sık denetime tabii tutulmaktadır.

Özellikle son yıllarda Avrupa'ya gönderilen ürünlerin iade edilme sayısındaki sıklığı, bu ürünlerin iç piyasaya sürülüp sürülmediği' gibi konular Türkiye'nin tarımsal ekonomisi için kritik bir öneme sahiptir. Avrupa Birliği ülkelerinden Türkiye kaynaklı tarım ürünlerinin pestisit kalıntıları, ağır metal oranları ve diğer kalite sorunları gerekçesiyle sıklıkla geri gönderildiğine dair haberler ciddi bir sorun haline gelmiştir. Avrupa Birliği'nin Gıda ve Yem Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) verilerine göre, Türkiye, 2022 ve 2023 yıllarında bildirim sayısında ilk sıralarda yer almış ve tarım ürünlerimiz sıklıkla uyarı almıştır.

Geri gönderilen ürünlerin sebepleri arasında pestisit kalıntı oranlarının yüksekliği ve kimyasal maddelerin aşırı kullanımı gibi konular öne çıkmaktadır. Bu durum, sadece ekonomik kayıplara değil, Türk tarım ürünlerinin uluslararası pazardaki itibarının zarar görmesine ve üreticilerimizin gelir kaybına yol açmakta, üreticilerimizi oldukça güç bir duruma sokmaktadır. Geçtiğimiz yıl Türkiye'den Avrupa'ya ihraç edilen biberlerin %20'si pestisit kalıntısı nedeniyle geri gönderilmiş, kuru incirlerde aflatoksin tespit edilen ürünler de Avrupa'daki ülkelerin sınırlarında geri çevirerek

Türkiye'ye iade edilmiştir.

Gerek üretim süreçlerinde kullanılan malzemelerin kontrol edilmesi, gerekse ürünlerin ihracat öncesinde etkin şekilde denetlenmesi, tarım sektörümüzde bu sorunların çözülmesi için alınacak önlemler arasında mutlaka yer almalı ve bu süreçler yasalarca desteklenmelidir. Avrupa'nın gıda güvenliği standartlarının sürekli güncellenmesi ve sıkılaştırılması, Türk üreticilerin bu standartlara uyum sağlamada karşılaştıkları zorlukların giderilmesi gerekliliğini gözler önüne sermektedir.

Türk çiftçilerinin bilinçlendirilmesi, ihracatçı firmaların teknik altyapılarının güçlendirilmesi ve pestisit kullanımı gibi konularda uluslararası standartlara uygunluğun sağlanması için etkin bir yol haritasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çerçevede, çiftçilerin ve ihracatçıların maruz, saldı YA Ni Ç HALA, ekonomik kayıplar, uluslararası ticaretteki rekabet gücünü zayıflatıp Türkiye imajına doğrudan zarar verdiği için konunun tüm paydaşlarıyla bir arada incelenmesi gerekmektedir.

Bu çerçevede, Avrupa Birliği'ne yapılan tarım ürünleri ihracatında karşılaşılan bu sorunların çözümü, Türk tarım sektörünün sürdürülebilirliği, çiftçilerimizin ekonomik refahı ve Türkiye'nin uluslararası itibarı açısından büyük önem taşımaktadır. Bu kapsamda, Anayasa'nın 98. maddesi ile

TBMM İçtüzüğü'nün 104 ve 105. maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz

AYN Yarın

Seral Ila Haçlı hali

Mal mt Yana| ç gam,

Beni 2 Üye ir

---

**Kaynak gösterme:** Ali Karaoba (CHP, Uşak). “Türkiye'den Avrupa Birliği ülkelerine ihraç edilen tarım ürünlerinde karşılaşılan sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2227, 7 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2227-turkiye-den-avrupa-birligi-ulkelerine-ihrac-edilen-tarim-urunlerinde-karsilasilan-sorunlar (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/9506d6cd-658b-4e90-b3a7-01945eda9628

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
