# Emekli, memur ve çalışanların geçim şartlarının incelenerek alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2236)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2236
- **Tarih:** 8 Ocak 2025
- **İlk imza:** Umut Akdoğan (CHP, Ankara)
- **İmza sayısı:** 24
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/eb2dac02-c1d3-44a8-bd53-01945f70102a
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2236-emekli-memur-ve-calisanlarin-gecim-sartlarinin-incelenerek-alinmasi-gereken-tedbirlerin-b

> 10/2236 esas numaralı meclis araştırması önergesi 8 Ocak 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Umut Akdoğan (CHP); 24 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Anayasamızın 2'nci maddesine göre "Türkiye Cumhuriyeti demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk devletidir."

Yine 5'inci maddesine göre "Devletin temel amaç ve görevleri kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır."

Anayasa Mahkemesi'nin yerleşik içtihatlarına göre sosyal devlet ilkesi "güçsüzleri güçlüler karşısında koruyarak gerçek eşitliği yani sosyal adaleti ve toplumsal dengeyi sağlamakla yükümlü devlet" anlamına gelmekte olup, Anayasa'nın 5'inci maddesinde de açıkça devlet insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamakla yükümlü kılınmıştır.

Bu kapsamda,

Çalışanların yaklaşık yüzde 42'si asgari ücretle çalışmaktadır. Son 1 yılda asgari ücret enflasyon nedeniyle alım gücü bakımından yaklaşık 7 bin lira erimiş olup, Ocak 2024 tarihindeki 17 bin liralık asgari ücret enflasyona göre alım gücü açısından yeniden değerlendirildiğinde yaklaşık 25 bin liraya denk gelmektedir. Buna karşın asgari ücret, enflasyonun altında bir oranda 22 bin 104 lira olarak belirlenmiş olup asgari ücretlilerin alım gücü düşmüş, sosyal devlet ilkesiyle bağdaşmayacak oranda bir yoksullaşma yaşanmıştır. Aynı durum emekliler, memurlar ve diğer çalışanlar için de geçerlidir.

Bu nedenlerle, içtüzüğün 104 ve 10'inci maddeleri uyarınca, çalışanların, emekli ve. memurların geçim şartlarının araştırılması, alım gücü açısından yaşadıkları güçlüğü ve Türkiye?de yaygınlaşan yoksulluğun sebeplerinin tespiti ile çözüm yollarının belirlenmesi için bir meclis araştırması açılması için gereğini saygılarımızla arz ve teklif ederiz.

TELİ TBıNaC

---

**Kaynak gösterme:** Umut Akdoğan (CHP, Ankara). “Emekli, memur ve çalışanların geçim şartlarının incelenerek alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2236, 8 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2236-emekli-memur-ve-calisanlarin-gecim-sartlarinin-incelenerek-alinmasi-gereken-tedbirlerin-b (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/eb2dac02-c1d3-44a8-bd53-01945f70102a

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.