# İstanbul başta olmak üzere ülke genelinde işsizlik, enflasyon ve hayat pahalılığı gibi nedenlerle yoksulluk yaşayanların tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2240) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/2240 - **Tarih:** 10 Ocak 2025 - **İlk imza:** Ayşe Sibel Yanıkömeroğlu (CHP, İstanbul) - **İmza sayısı:** 22 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/56323e6f-1653-40c7-a5ed-01945f9ab0a4 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2240-istanbul-basta-olmak-uzere-ulke-genelinde-issizlik-enflasyon-ve-hayat-pahaliligi-gibi-ned > 10/2240 esas numaralı meclis araştırması önergesi 10 Ocak 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Ayşe Sibel Yanıkömeroğlu (CHP); 22 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Türkiye'nin en fazla nüfusuna sahip olan şehri İstanbul başta olmak üzere ülke genelindeki işsizlik, düşük gelir, hayat pahalılığı, yüksek enflasyon ve ekonomik kriz gibi nedenlerle derin yoksulluk yaşayan ailelerin ve çocukların tespit edilip, yaşadıkları zorlukların ortaya çıkarılarak gerekli önlemlerin alınması amacıyla Anayasa'nın 98. maddesi ile TBMM İçtüzüğü'nün 104. ve 105. maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını saygılarımla arz ederim. GEREKÇE Derin yoksulluk, insanların açlık sınırının altında yaşayıp, en temel haklarına dahi erişemediği sosyal dışlanma ve ayrımcılığın hem sebep hem de sonuç olduğu bir yoksulluk halidir. Yoksulluğun artması beraberinde yetersiz beslenme, barınma sorunu, eğitim ve sağlık hizmetlerine erişememe, suç oranlarının ve çocuk işçi sayısının artması gibi pek çok sorunu da beraberinde getirmektedir. Yoksulluğun en çok etkilediği grup ise çocuklardır. Türkiye, OECD ülkeleri arasında çocuk yoksulluğunda ilk sıradadır. Son dönemde hızla artan yoksullaşma Türkiye'de önce en hassas grup olan çocukları vurmuştur. Türkiye'de bugün her 5 çocuktan biri derin yoksulluk sorunları yaşamakta, yeterli ve besleyici gıdaya ulaşamamakta veya eğitim ve sağlık hizmetlerine erişememektedir. | Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) tarafından yapılan araştırma ile, Türkiye'de 0-17 yaş grubundaki 7,03 milyon çocuğun yoksulluk içinde yaşadığ-b ın 2 milyonunun ise derin yoksulluk içinde olduğu belirlenmiştir. YET Va 3 tim > Ni İso Yoksulluğu en çok etkileyen faktörlerden biri de gıda enflasyonudur. Gıda maddelerinde arzın yetersiz olmasına karşılık talep fazlalığı ve buna karşılık sürekli artan gıda fiyatları gıdaya erişimi zorlaştırmaktadır. Gıdaya erişim yoksul ailelerde daha büyük bir sorun olarak ortaya çıkmaktadır. Ortalama gıda enflasyonu %47 iken, dar gelirlinin gıda enflasyonu %80'i bulmaktadır. Dünya genelinde enflasyonun etkisi son dönemlerde azalırken Türkiye kronikleşen enflasyonla mücadele etmektedir. Türkiye'de gıda enflasyonu genel enflasyondan da yüksek seyretmektedir ve dünya genelinde gıda enflasyonunun en yoğun yaşandığı ülkelerden biridir. Bu durum, gelirleri gıda fiyatları ile paralel bir şekilde artmayan vatandaşların, sağlıklı gıdaya erişimlerini daha da zorlaştırmaktadır. Yüksek nüfusa sahip olması sebebiyle İstanbul, gelir dağılımındaki adaletsizliğin de etkisiyle gıda enflasyonunun getirdiği olumsuzluklardan en çok etkilenen kentlerin başında gelmektedir. Bu durum, sosyal ve ekonomik hayata da doğrudan yansımaktadır ve yoksulluğu artırmaktadır. İstanbul Planlama Ajansı'nın Kasım 2024'te yaptığı araştırmaya göre İstanbul'da yaşamanın maliyeti geçen yılın aynı ayına göre %59,43 artmıştır. İstanbul'da dört kişilik bir ailenin ortalama yaşam maliyeti 75.717 liraya çıkmıştır. İstanbul Ticaret Odası'nın (İTO), Aralık 2024'te yayınladığı perakende fiyat hareketlerinin göstergesi olan "İstanbul Ücretliler Geçinme İndeksi" önceki yılın aynı dönemine göre %55,27 artmıştır. Toptan fiyat hareketlerini yansıtan "Toptan Eşya Fiyatları İndeksi" ise önceki yılın aynı dönemine göre %40,64 artmıştır. Yine İstanbul Ticaret Odası verilerine göre 2024 Aralık ayında perakende fiyatlarda bir önceki yıla göre artış oranı; konut harcamaları grubunda %82,68, kültür, eğitim ve eğlencede "%60,77, ev eşyasında "%39,73, giyimde *667,15, gıdada 9646,85, ulaştırma ve haberleşme harcamalarında %42,63, sağlık ve kişisel bakımda "%58,55 ve diğer harcamalar grubunda %50,99 olarak gerçekleşmiştir. Tüm bu artış oranlarının yanında, 2025 yılı için asgari ücrete ise sadece %30'luk bir artış yapılmıştır. Bu da yoksulluğun ve yoksul sayısının her geçen gün artmaya devam edeceğinin bir göstergesidir. Sürekli yoksulluğun artması, ekonomik istikrarsızlığın önemli bir işaretidir ve kalıcı yoksulluğu derinleştirmektedir. Bu noktada sorunları görmezden gelmek yerine çözüm odaklı yaklaşmak ve daha fazla sosyal politikalar üretmek gerekmektedir. Başta gelir dağılımı eşitsizliği, işsizlik, gıda enflasyonu olmak üzere yoksulluğu derinleştiren sorunlarla mücadele edilmelidir. Bu kapsamda, başta Türkiye'nin en fazla nüfusuna sahip olan şehri İstanbul olmak üzere ülke genelindeki işsizlik, düşük gelir, hayat pahalılığı, yüksek enflasyon ve ekonomik kriz-gihi nedenlerle derin yoksulluk yaşayan ailelerin ve çocukların tespit edilip, yaşadıkları Zeki , ortaya çıkarılarak gerekli önlemlerin alınması amacıyla Anayasa'nın 98. mad esişleTBN İçtüzüğü'nün 104. ve 105. maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını ayğı RA a ve teklif ederim. ON Taz3 Fm Ürgen) da, bam --- **Kaynak gösterme:** Ayşe Sibel Yanıkömeroğlu (CHP, İstanbul). “İstanbul başta olmak üzere ülke genelinde işsizlik, enflasyon ve hayat pahalılığı gibi nedenlerle yoksulluk yaşayanların tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2240, 10 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2240-istanbul-basta-olmak-uzere-ulke-genelinde-issizlik-enflasyon-ve-hayat-pahaliligi-gibi-ned (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/56323e6f-1653-40c7-a5ed-01945f9ab0a4 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.