# Nemrut Krater Gölü ve çevresinin korunarak jeopark ilan edilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2241) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/2241 - **Tarih:** 10 Ocak 2025 - **İlk imza:** Semra Çağlar Gökalp (DEM Parti, Bitlis) - **İmza sayısı:** 21 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/4a74e562-c8da-479c-b1a7-01945e8c882c - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2241-nemrut-krater-golu-ve-cevresinin-korunarak-jeopark-ilan-edilmesi-icin-yapilmasi-gerekenler > 10/2241 esas numaralı meclis araştırması önergesi 10 Ocak 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Semra Çağlar Gökalp (DEM Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Nemrut Krater Gölü, Türkiye'nin Bitlis ilinin Tatvan ilçesinde yer alan, hem doğal hem de kültürel miras açısından büyük bir öneme sahip bir alandır. Nemrut Dağı'nın sönmüş bir volkan olması nedeniyle, krater gölü ve çevresi eşsiz jeolojik oluşumları, zengin biyolojik çeşitliliği ve ekolojik yapısıyla dikkat çekmektedir. Ancak bu alan, bugüne kadar siyasi ve ekonomik sebeplerle yeterince değerlendirilememiş, hatta tahrip edilmiştir. Nemrut Krater Gölü ve kalderasının korunması ve jeopark ilan edilmesi için UNESCO Küresel Jeoparklar Ağı standartlarına uygun hale getirilmesi için gerekenlerin ivedilikle tespit edilmesi, bunun bölgenin doğal mirası, sürdürülebilir kalkınması ve uluslararası tanınırlığı açısından taşıdığı önemin ortaya konulması amacıyla Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğünün 104üncü ve 115 inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması gereğini arz ve teklif ederiz. GEREKÇE Nemrut Kalderası, Bitlis ilinin Tatvan ilçesi sınırlarında yer alan, jeolojik ve biyolojik çeşitliliği ile dikkat çeken bir doğa harikasıdır. Nemrut Dağı'nın sönmüş bir volkan olması, bölgenin jeomorfolojik yapısına volkanik kalderalar, lav akıntıları, sıcak ve soğuk göller gibi eşsiz oluşumlar kazandırmıştır. Nemrut Krater Gölü, 2.948 metre rakımıyla dünyanın en büyük ikinci ve Türkiye'nin en büyük krater gölü olarak tanınmaktadır. Göl ve çevresi, bu özellikleriyle UNESCO Global Jeopark Ağı'na dahil olabilecek potansiyele sahiptir. Nemrut Kalderası, volkanik aktivitenin doğal sonuçlarını gözlemlemek açısından önemli bir laboratuvar niteliği taşır. Volkanizma sonrası oluşmuş göl, sıcak su kaynakları ve çeşitli mineral yapılar bölgenin jeolojik zenginliğini göstermektedir. Bu alan, Pleistosen dönemine ait volkanik aktivite izlerini taşır ve bilimsel açıdan benzersiz bir açık hava müzesi olarak değerlendirilebilir. Jeopark statüsünün temel kriterlerinden biri olan jeomorfolojik çeşitlilik, Nemrut Kalderasında fazlasıyla bulunmaktadır. Türkiye Jeoloji Mühendisleri Odası'nın raporları, bu bölgenin korunması ve araştırılması gereken doğal alanlar arasında öncelikli yer aldığını ortaya koymaktadır. Nemrut Krater Gölü çevresi, zengin bir biyolojik çeşitliliğe sahiptir. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü verilerine göre, göl çevresinde endemik bitki türleri ve nesli tehlike altında olan kuş türleri yaşamaktadır. Bölge, özellikle göçmen kuşlar için önemli bir durak noktasıdır. Sıcak göl çevresindeki mikroklima, çeşitli flora ve faunaya ev sahipliği yapmaktadır. Nemrut Krater Gölü ve kalderası, bilinçsiz yapılaşma, aşırı otlatma ve çevre kirliliği gibi sorunlarla karşı karşıyadır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı raporlarına göre, bölgede son yıllarda kontrolsüz insan faaliyetleri nedeniyle doğal dengenin bozulduğu tespit edilmiştir. Bölgenin korunması için gerekli önlemleri tespit edip hayata geçirmek ve yasal çerçeve ile bu tür tehditlere karşı önlemler alınmasını sağlamak jeopark statüsünü mümkün kılacaktır. Nemrut Kalderasının bulunduğu bölge, zengin kültürel, tarihi ve ekonomik birikimine rağmen cumhuriyet tarihi boyunca bilinçli bir politikanın ürünü olaraka ekonomik olarak geri bırakılmıştır. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2023 verileri, Bitlis ilinin işsizlik oranının ülke ortalamasının üzerinde olduğunu göstermektedir. Jeopark statüsü, turizm faaliyetlerini artırarak yerel halkın ekonomik kalkınmasına katkıda bulunabilir. Özellikle, eko-turizm faaliyetlerinin teşvik edilmesiyle bölge halkı için yeni istihdam alanları oluşturulabilir. Nemrut Kalderası'nın korunmasına dair önlemlerin eksiksiz bir şekilde sağlanması Nemrut Krater Gölü'nün uluslararası düzeyde tanıtılmasını sağlayacak ve UNESCO Global Jeopark Ağı'na dahil edilerek jeopark statüsü elde etme sürecini destekleyecektir. UNESCO verilerine göre, dünya çapında jeopark ilan edilen alanlar, bölgesel kalkınmaya ve turizme önemli katkılar sağlamaktadır. Örneğin, Çin'in Zhangye Danxia jeoparkı, ilanından sonra yılda 5 milyonun üzerinde turist çekmeye başlamıştır. Benzer bir uygulama, Nemrut Krater Gölü'nün uluslararası bir destinasyon haline gelmesini sağlayabilir. Nemrut Kalderası, benzersiz jeolojik ve biyolojik özellikleriyle yalnızca Türkiye için değil, dünya çapında bir doğal miras alanıdır. Nemrut Kalderasının doğal mirasının korunması, bölgenin jeopark ilan edilmesi sürecine bilimsel bir temel sağlanması ve sürdürülebilir turizm faaliyetlerinin teşvik edilerek bölgenin korunmasına katkıda bulunulması, bölge halkı için yeni ekonomik fırsatlar yaratılması amacıyla eksiklerin ve alınması gereken önlemlerin tespit edilmesi önem arzetmektedir. • len 6 Oba — --- **Kaynak gösterme:** Semra Çağlar Gökalp (DEM Parti, Bitlis). “Nemrut Krater Gölü ve çevresinin korunarak jeopark ilan edilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2241, 10 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2241-nemrut-krater-golu-ve-cevresinin-korunarak-jeopark-ilan-edilmesi-icin-yapilmasi-gerekenler (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/4a74e562-c8da-479c-b1a7-01945e8c882c Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.