# Motokuryelerin karşılaştığı sorunların ve geçirdikleri iş kazalarının sebeplerinin tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2282) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/2282 - **Tarih:** 23 Ocak 2025 - **İlk imza:** Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum) - **İmza sayısı:** 21 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/59dde247-9ea9-46d8-a3b0-0194d12b72be - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2282-motokuryelerin-karsilastigi-sorunlarin-ve-gecirdikleri-is-kazalarinin-sebeplerinin-tespit > 10/2282 esas numaralı meclis araştırması önergesi 23 Ocak 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Meral Danış Beştaş (DEM Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Türkiye'de motosiklet kullanımı son sekiz yıla oranla iki kat artmış olup; önlenebilir kazalarda yaşanan can kayıpları başta moto kuryelerin iş güvenliği eksiklikleri, çalışma koşulları ve gerekli yasal düzenlemelerin yapılmamış olmasından ileri gelmektedir. Moto kuryelerin sorunlarının araştırılması, iş kazalarının sebeplerinin tespit edilerek önlenebilmesi adına Anayasa'nın 98. maddesi ve İçtüzüğün 104. ve 105. Maddeleri gereğince Meclis araştırması açılmasını arz ederim. 23.01.2025 eral DANIŞ BEŞTAŞ GEREKÇE Motosiklet araçlarının kullanımı son sekiz seneye oranla 2 kat artmıştır. Tafikte her 5 araçtan biri motosiklet olup 1983 tarihinde yürürlüğe girmiş olan Karayolları Trafik Kanunu'nda bu husus ile ilgili yeni bir düzenleme yapılmamıştır. Türkiye'de motosiklet kullanımının artışı ile beraber motosiklet kazaları da her geçen gün devam etmektedir. Trafik Şube Müdürlüklerinin kaza verileri özellikle ölümlü kazalardaki artışın vehametini de ortaya koyar niteliktedir. Kazaların bir çoğu önlenebilir sebepten gerçekleşirken; kazaların artışındaki bir diğer büyük etmen ise moto kurye olarak istihdam edilenlerin iş güvenliği önemlerinin iş verenler tarafından sağlanmaması, moto kuryelerin zaman sınırlamasına maruz bırakılarak olması gerekenden fazla siparişi teslim etme zarureti altında bırakılması olarak karşımıza çıkmaktadır. Yanı sıra; moto kuryeler başta olmak üzere motosiklet sürücüleri; alt yapı eksiklikleri, trafikte fark edilmemek, bilinçsiz araç sürücüleri gibi bir çok etmenin de kazalara sebep olduğunun altını çizmektedir. Yüksek akaryakıt maaliyetleri ve toplu taşıma ücretlerindeki artışllar, özellikle büyükşehirlerde artan trafik yoğunlukları, daralan ulaşım alanları zaman tasarrufu açısında motosikleti zamanla daha cazip kılmıştır. E- ticaretin büyümesi, özellikle pandemi döneminde başlayan ve giderek yaygınlaşan yemek ve market alışverişinin online olarak yapılmasına olanak sağlayan uygulamalar; motokuryelerin iş yüklerini orantısız olarak arttırmıştır. 2023 yılında seksen dokuz binden fazla motosiklet kazası yaşanmışken bu kazlar 1301 kişinin yaşamına mal olmuştur. Kurye Hakları Derneği verilerine göre; 2022'de en az 58, 2023'te en az 68 ve 2024'ün ilk 10 ayında ise 45 moto kurye iş cinayetlerinde hayatını kaybetmiştir. Moto kuryeler için yukarıda izah ettiğimiz koşullar önlenebilir kazaları adeta iş cinayetlerine döndürmektedir. Teslimat zaman sınırlaması, aşırı teslimat yükü gibi işverenden kaynaklanan hatalar olduğu gibi yerel yönetimlerin önleyebileceği yol kusurları ve en nihayetinde ise motosiklet sürücülerinin güvenli sürüş hakkının tesisi için 1983 yılından bu yana düzenleme yapılmayan Karayolları Trafik Kanunu'nda düzenleme eksiklikleri de güvenlik zaafiyetlerini doğurmaktadır. Moto Kuryelerin ise talepleri açıktır: Motorcu dostu bariyerlerin yaygınlaştırılması, bilbordlarda motosikletleri fark edin temalı kamu spot çalışmalarının yaygınlaştırılması, ileri sürüş ve deprem eğitimleri verilmesi, tehlikeli sulamalara son verilmesi, çöp araçlarından yollara dökülen sıvıların önlenmesi, çok tehlikelei meslekler statüsü alanında sayılmak, mesleki yeterlilik belgelerinin zorunlu ve ücretsiz olması, market ve yemek paket teslimlerinin 3 km ile sınırlandırılması, kazaya sebebiyet veren bonus ve puanlama uygulamaları kaldırılarak hız baskısına son verilmesi, fahiş fiyatlarda satılan koruyucu ekipmanların KDV ve ÖTV'den muah tutulması, motosikletler için Avrasya Tüneli'ne yapılan %187 Zam'ın geri alınması olarak sıralanmaktadır. Yukarıda izah olunan sebeplerle; önlenebilir sebeplerle gerçekleşen kazaların engellenmesi, moto kuryelerin çalışma hayatında maruz kaldıkları sorunların tespiti, çözümü; bu hususta faaliyet gösteren kurum ve kuruluşların taleplerinin karşılanması, ilgili mevzuatlarda moto kuryelerin çalışma barışının sağlanması ve iş kazalarına ilişkin Türkiye'nin de tarafı olduğu ILO sözleşmesine uygun olarak gerekli hukuki düzenlemelerin tespiti için derinlikli bir araştırma yapılması elzemdir. --- **Kaynak gösterme:** Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum). “Motokuryelerin karşılaştığı sorunların ve geçirdikleri iş kazalarının sebeplerinin tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2282, 23 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2282-motokuryelerin-karsilastigi-sorunlarin-ve-gecirdikleri-is-kazalarinin-sebeplerinin-tespit (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/59dde247-9ea9-46d8-a3b0-0194d12b72be Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.