# Tarım ve hayvancılık sektöründeki maliyet/destek dengesizliğinden kaynaklanan sorunların tespit edilerek alınacak önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2326)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2326
- **Tarih:** 5 Şubat 2025
- **İlk imza:** İzzet Akbulut (CHP, Burdur)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/bf0baaa7-0521-4c38-b7e9-0194dba37b0e
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2326-tarim-ve-hayvancilik-sektorundeki-maliyet-destek-dengesizliginden-kaynaklanan-sorunlarin-t

> 10/2326 esas numaralı meclis araştırması önergesi 5 Şubat 2025 tarihinde verildi; ilk imza: İzzet Akbulut (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Gerekçesi ekte sunulan, Tarım ve Hayvancılıkta girdi maliyetlerinin artışı ve bu artışa nazaran desteklemelerin yetersiz kalmasının yarattığı olumsuzlukların tespiti ve bu sorunlara yönelik alınabilecek tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. maddesi ve TBMM içtüzüğünün 104. ve 105. maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını saygılarımla arz ve teklif ederiz. a 4 / r Gİ o— İzzet AKBULUT

KİN uv dalar Hdösyla YILA men ğe

GENEL GEREKÇE

. 2024 yılı Tarım ve Hayvancılık sektörü için çok zor geçti. 2024 yılının'kasım ayına ilişkin tarımsal girdi fiyat endeksi verilerine göre Tarımsal girdi fiyat endeksi (Tarım-GFE) yıllık yüzde 32,92 ve aylık yüzde 1,41 oranında arttı. Bir önceki yılın aynı ayına göre ise yüzde 32,92 ve on iki aylık ortalamalara göre de yüzde 41,64 artış gerçekleşti. Yıllık değişimin en yüksek olduğu alt grup yüzde 61,87 artış ile diğer mal ve hizmetler, aylık değişimin en yüksek olduğu alt grup yüzde 2,36 artış ile hayvan yemi oldu. Bunun yanında 2025 yılında Çiftçi Destek Programına 135 Milyar TL ayrıldı. 2024 yılı için bu.rakam 91.5 Milyar TL' idi. Desteklemelere ayrılan pay yıllık %44.38 olan enflasyon rakamındaki artışı bile karşılayamaz durumdadır. 2024 yılı için yaklaşık 60 bin ton kırmızı et ithal edildiği söylenmekte iken 2025 için -henüz planlanan rakamın ne olduğu açıklanmış değildir. Yeni yılın başlamasıyla beraber başta mazot, gübre ve yem olmak üzere hayvancılığın başat girdi maliyetlerinin tamamına zam gelmiş bulunuyor. Yemdeki ithal hammadde dolayısıyla yakın zamanda yine bir zam geleceği sektör kulislerinde konuşulmaya başlanmıştır.

Hayvancılık Sektörü devletten yeteri kadar destek alabilmiş durumda değildir. Halen 2025 buzağı desteklemeleri 2024 yılı ile aynı seviyede olup bugün itibariyle ortalama 1000 TL'dir. Gıda enflasyonunda ilk 5'teki yerimiz her daim sabitken milli ve planlı bir üretim ekonomisine geçiş için baş aktör olacak devlet desteklemeleri plansız, eksik ve gerçekçilikten uzak bir şekilde çiftçilerimize ödenmektedir. SGK. verilerine göre 5 yılda yaklaşık 200 bin çiftçi üretimden çekilmiştir. 2024 Ocak ayında sigortalı çiftçi sayısı 490 binlere kadar gerilemiştir.

Türkiye'de son yıllarda tarımsal üretimin tam olarak desteklenmemesi, hatalı ithalat politikaları ve eko- kırımın yıkıcı etkileri ile sarsıcı ekonomik krizin çıktıları; tarım ve hayvancılık alanlarındaki üretimin düşüşüne sebep olmaktadır. Maliyet/Destekleme dengesinin oransal olarak bu şekilde devam etmesi halinde ülkemiz süt üretiminde doğrudan ithalatçı konuma gelecektir.

Bu çerçevede yukarıda açıklanan nedenlerle Tarım ve Hayvancılık Sektöründeki maliyet/destek dengesinin sağlanamamış olmasından kaynaklanan sıkıntıların tespitiyle birlikte sorunların çözümüne yönelik oluşturulabilecek politikaların belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. maddesi ve TBMM içtüzüğünün 104. ve 105. maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını saygılarımla arz ve teklif ederiz.

---

**Kaynak gösterme:** İzzet Akbulut (CHP, Burdur). “Tarım ve hayvancılık sektöründeki maliyet/destek dengesizliğinden kaynaklanan sorunların tespit edilerek alınacak önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2326, 5 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2326-tarim-ve-hayvancilik-sektorundeki-maliyet-destek-dengesizliginden-kaynaklanan-sorunlarin-t (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/bf0baaa7-0521-4c38-b7e9-0194dba37b0e

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.