# Birinci basamak sağlık hizmetlerinde karşılaşılan sorunların ve buralarda çalışan hekimlerin çalışma koşullarının araştırılarak bu sorunların çözümü ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2357) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/2357 - **Tarih:** 7 Şubat 2025 - **İlk imza:** Dilan Kunt Ayan (DEM Parti, Şanlıurfa) - **İmza sayısı:** 21 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/beb5affc-72cd-4ba6-8d79-0194eebcd723 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2357-birinci-basamak-saglik-hizmetlerinde-karsilasilan-sorunlarin-ve-buralarda-calisan-hekimler > 10/2357 esas numaralı meclis araştırması önergesi 7 Şubat 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Dilan Kunt Ayan (DEM Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Birinci basamak sağlık hizmetleri halk sağlığının korunması, sağlıklı bir toplumun inşası için sağlıktaki en önemli hizmetlerden biri olmaktadır. Bireylerin tedavi edici sağlık hizmetlerine çoğu zaman ihtiyaç duymasına gerek kalmadan yaşamlarını devam ettirebilmeleri için dünyada gereken önemi gören bu hizmetler maalesef ki Türkiye'de birçok sorun barındırmakta, bu sorunların başında da Aile Sağlığı Merkezlerinde çalışan hekimlerin çalışma koşulları gelmektedir. Birinci basamak sağlık hizmetlerinde yaşanan sorunların ve burada görev yapan hekimlerin çalışma koşullarının araştırılması, daha nitelikli bir çalışma koşulunun oluşturulması amacıyla gerekli adımların atılması için Anayasanın 98. ve İç Tüzüğün 104. ve 105. Maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması için gereğini arz ve teklif ederiz. 07.01.2025 GEREKÇE Yurttaşın çeşitli nedenlerle başvurduğu ilk sağlık kurumu ve bu kurumda üretilen sağlık hizmetleri, yani birinci basamak sağlık hizmetleri her açıdan halk sağlığının nitelikli olabilmesi için önemli bir sağlık hizmeti olmaya devam etmektedir. Yurttaşlar ilk olarak bu hizmetin verildiği Aile Sağlığı Merkezleri'ne (ASM) başvurmakta, birçok noktada sağlık hizmeti sunan bu kurumlar sayesinde sağlığa erişim kolaylaşmaktadır. Bu kurumlardaki doğru hizmet modeli koruyucu, tedavi edici ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini bir arada kapsamalı, bir yaşam boyu sürekli erişilebilmeli, diğer basamaklarla eşgüdüm içinde çalışılmalı, ekip hizmeti temeline dayanmalı ve mutlaka toplumca benimsenmelidir. Türkiye'de ise birinci basamak sağlık hizmetleri Sağlıkta Dönüşüm Programı'nın en önemli ayağı olan aile hekimliği sistemi ile yürütülmektedir. Birçok açıdan nitelikli bir hale büründüğünde hem toplum sağlığını hem sağlık sektörünü rahatlatacak olan birinci basamak sağlık hizmetleri aile sağlığı merkezleri (ASM) ve toplum sağlığı merkezleri (TSMYilçe sağlık müdürlüğü ile parçalanmış bir şekilde verilmeye çalışılmaktadır. Bu parçalanmış yapı, bireye ve topluma yönelik hizmetlerin entegre olarak verilmesini engellemekte, toplumu tanıma, bu toplumun gereksinimlerini bilme ve gereksinimlerin karşılanıp karşılanmadığını izleme kapasitesini son derece düşürmektedir. Hastalar en temel sorunları için bile hastaneye gitmekte, ASM yetersizlikleri nedeniyle ile süreklilik aksamakta, kapsayıcılık zarar görmekte ve diğer sağlık kurumlarıyla eşgüdümlü hizmet verilememektedir. Bu durumun aşılabilmesi için birinci basamak sağlık hizmetlerinde çalışan sağlık emekçilerinin belirttiği gibi; birinci basamak sağlık hizmetlerinin fiziki ve tıbbi donanımı kamu tarafından sağlanmalı, hekim başına düşen hasta sayısı 2.000'i aşmayacak şekilde düzenlenmeli, her hastaya yeterli zaman ayrılmalı, yeterli sayıda ebe, hemşire ve teknisyen görevlendirilmeli, aşılama ve diğer koruyucu sağlık hizmetleri yaygınlaştırılmalı, tüm sağlık çalışanlarına emekliliğe yansıyan, kesintisiz, tek kalem ve insanca yaşamaya yetecek düzeyde maaş ödenmelidir. Fakat bu düzenlemeler yapılmadığı gibi Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği'nin getirdiği uygulamalar yüzünden Aile Sağlığı Merkezlerinde görev yapan sağlık emekçilerinin niteliksiz koşullarda çalışması dayatılmaktadır. Yönetmelikte yapılan düzenlemeye göre ASM'ler birer ticarethaneye dönüştürülmek istenmektedir. Ana maaşta kesintiye sebep olan ancak bunun Karşısına teşvik sistemi getiren yönetmeliğe göre hekimlerin teşvik alabilmesi için, kendilerine kayıtlı kişilerin yılda en az iki kere ASM'ye gelmesi gerekmektedir. Eğer kendisine kayıtlı bir hasta yılda yediden fazla başka bir sağlık kurumuna giderek muayene olmuşsa, aile hekiminin teşvikten faydalanamayacağı belirtilmektedir. Yine yönetmelikle birlikte aile hekimlerinin antibiyotik, ağrı kesici, mide koruyucu gibi ilaçlar yazmasına kota getirilmiş durumda, bir hekimin bu ilaçları bulunduğu ilin ortalamasının üzerinde yazması durumunda yine teşvikten yararlanamayacağı belirtilmektedir. Her bir hekime kayıtlı yurttaş sayısı ise bir hekimin nitelik bir sağlık hizmeti verebilmesinden çok uzak bir rakam olan 3500 kişi olarak belirlenmiştir. Yapılan bu değişikliklerle hem halk sağlığı tehlikeye atılmakta hem sağlık emekçileri ticarethane mantığı ile sağlık hizmeti vermeye zorlanmaktadır. Aile Hekimleri ve ASM sağlık emekçileri bu düzenlemeden sonra iki kez iş bırakma eylemi gerçekleştirmiş, bu düzenlemenin geri çekilmesini talep etmiştir. Son olarak 6-10 Ocak tarihleri arasında üçüncü kez iş bırakacaklarını duyuran sağlık emekçileri niteliksiz sağlık koşullarını dayatan bu düzenlemeye dair seslerini duyurmaya çalışmaktadırlar. Nitelikli, donanımlı bir halk sağlığı için elzem bir noktada duran birinci basamak sağlık hizmetlerinin hali hazırda mevcut sorunlarının araştırılması, Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği'nde yapılan düzenlemenin geri çekilmesi, aile hekimleri ve sağlık emekçilerinin çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve totalde nitelikli bir sağlık hizmeti için gerekli politikaların geliştirilmesi amacıyla Mecliste araştırma komisyonu kurulmasını arz ederim. --- **Kaynak gösterme:** Dilan Kunt Ayan (DEM Parti, Şanlıurfa). “Birinci basamak sağlık hizmetlerinde karşılaşılan sorunların ve buralarda çalışan hekimlerin çalışma koşullarının araştırılarak bu sorunların çözümü ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2357, 7 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2357-birinci-basamak-saglik-hizmetlerinde-karsilasilan-sorunlarin-ve-buralarda-calisan-hekimler (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/beb5affc-72cd-4ba6-8d79-0194eebcd723 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.