# Türkiye'nin geleceğin meslekleri ve iş gücü dönüşümü konularındaki mevcut durumunun incelenerek gençlerin işsizlik riskini azaltmak ve yenilikçi sektörlere yönelik teşvikin artırılması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2392)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2392
- **Tarih:** 18 Şubat 2025
- **İlk imza:** Jale Nur Süllü (CHP, Eskişehir)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/290add43-0649-4d3e-932f-019518e8bbaf
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2392-turkiye-nin-gelecegin-meslekleri-ve-is-gucu-donusumu-konularindaki-mevcut-durumunun-incele

> 10/2392 esas numaralı meclis araştırması önergesi 18 Şubat 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Jale Nur Süllü (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Teknolojik gelişmeler, dijitalleşme ve net sıfır emisyon hedefi birçok sektörü etkileyerek işgücü talebinde dönüşüme yol açmaktadır. Türkiye'nin gelecekteki işgücü talebine hazırlanabilmesi, gençlerin işsizlik riskini azaltacak şekilde donanımlı hale getirilmesi, yenilikçi sektörlere yönelik teşviklerin artırılması ve kopan eğitim istihdam arası bağın yeniden kurulması; kurulurken de mesleki eğitim politikalarının yeniden yapılandırılması amacıyla Anayasa'nın 98. Maddesi ve TBMM İç Tüzüğü'nün 104 ve 105. Maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

Son yıllarda hızla değişen teknoloji, yapay zekâ, dijitalleşme ve otomasyon, geleneksel mesleklerin dönüşmesine ve yeni mesleklerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Dünya genelinde işgücü piyasasında yaşanan bu değişim, Türkiye'de de geleceğin mesleklerine yönelik stratejik planlamayı zorunlu kılmaktadır. Özellikle genç nüfusun bu dönüşüme uyum sağlayabilmesi için, eğitim sisteminin geleceğin mesleklerine uygun hale getirilmesi ve mesleki beceri programlarının yeniden yapılandırılması gerekmektedir.

Dünya Ekonomik Forumu (WEF) tarafından yayınlanan "İşlerin Geleceği Raporu", 2030 yılına kadar teknoloji, yenilenebilir enerji ve eğitim gibi alanlarda büyük dönüşümler yaşanacağını ortaya koymaktadır. Rapor, robotik mühendisleri, yenilenebilir enerji uzmanları, otonom ve elektrikli araç uzmanları gibi, mesleklerin en hızlı büyüyen iş kolları olacağını, çalışan becerilerinin yüzde 39'unun dönüşeceğini ve iş gücünün yüzde 59'unun yeniden eğitim gerektireceğini öngörmektedir.

Ancak rapor, aynı zamanda Türkiye'nin bu dönüşüme hazırlık eksikliklerine de işaret etmektedir. Ülkemiz, temel becerilerde dönüşümden en çok etkilenecek ilk 5 ülke arasında yer almakta, 2030'a kadar mevcut iş becerilerinin yüzde 44'ün sekteye uğrayacağı tahmin edilmektedir. Bu durum, Türkiye'nin çalışanlarının yenilikçi meslekler için, hazırlık eksikliğini açığa çıkartmaktadır.

Türkiye'de 13-25 yaş arası 13 milyon genç bulunmaktadır. Ancak, bu nüfusun yüzde 27'si, ne eğitimde ne de işte yer almaktadır. Eğitim ve istihdam arası planlamanın olmaması, açılan üniversite sayılarında artış, iş yaşamında karşılığı olmayan mesleklerde birikme ya da iş sektörlerin ihtiyacından fazla mezun birikmesine yol açmakta; bu da işsizlik oranlarını arttırmaktadır. Öte yandan gereksinim olan alanlarda nitelikli elaman bulunamaması sonucu ortaya çıkmaktadır.

Mevcut eğitim sisteminin teknolojik yetkinlikler kazandırma konusunda yetersiz olduğu, eleştirel düşünme, problem çözme, iletişim becerileri ve yaratıcılık gibi 21. yüzyıl yetkinliklerini yeterince desteklemediği öne sürülmektedir. Müfredat içeriklerinde yapılan köklü değişiklikler ve tarikat etkilerinin eğitim sistemi içindeki varlığı, ülkemizin bilimsel ve teknolojik ilerleme potansiyelini sınırlamaktadır. Gençlerin yazılım teknolojileriyle olan potansiyel etkileşimi de bu eksiklikler sebebiyle yeterince değerlendirilmemektedir.

Bir yandan eğitim sisteminin dönemin gereklerine uygun hale getirilmesi gerekirken diğer yanda sektörlerin de yenilikçiliğe ayak uydurması gerekmektedir. Ancak, Türkiye?de Ar-Ge harcamalarının sanayi içerisindeki etkisi sınırlı kalmakta, yüksek teknolojinin toplam sanayi içindeki payı yüzde 3'ün altında seyretmektedir. Sektörlerin, ucuz emeğe dayalı rekabet stratejilerinden vazgeçerek, yüksek teknoloji ve nitelikli iş gücüne yönelmesi konusunda gerekli dönüşümü gerçekleştirmeleri gerekmektedir.

Yapay zekâ, robotik ve yeşil enerji gibi alanlarda dönüşüm süreci iyi planlanmazsa hem mevcut iş gücü kayıpları, hem de yeni mesleklere geçişte yetersizlikler yaşanabilecektir. Dönüşüm risklerinin en fazla karbon yoğun sektörlerde ortaya çıkacağı tahmin edilmektedir. Dönüşüme ayak uyduramayan emekçiler ise kendi kaderleriyle baş başa bırakıl Yatağan Termik Santrali'nde görüldüğü gibi dönüşümü planlama eksiklikleri örfekpileri

N , . gı MA mağdur edilmesine neden olmaktadır. Te

Bu bağlamda, Türkiye'nin geleceğin meslekleri ve iş gücü dönüşümünde mevcut durumunun incelenmesi, eğitim sistemindeki eksikliklerin belirlenmesi, sektörlerin teknolojik dönüşümündeki beklentilerinin ortaya konulması, yenilikçi ekonomik yapının dönüştürülmesi ve eğitimle istihdam arasında planlamaların gereksinimlere göre belirleneceği politikaların oluşturulması amacıyla Meclis Araştırması komisyonunun kurulması gerekmektedir. Adı Soyadı

---

**Kaynak gösterme:** Jale Nur Süllü (CHP, Eskişehir). “Türkiye'nin geleceğin meslekleri ve iş gücü dönüşümü konularındaki mevcut durumunun incelenerek gençlerin işsizlik riskini azaltmak ve yenilikçi sektörlere yönelik teşvikin artırılması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2392, 18 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2392-turkiye-nin-gelecegin-meslekleri-ve-is-gucu-donusumu-konularindaki-mevcut-durumunun-incele (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/290add43-0649-4d3e-932f-019518e8bbaf

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
