# Van Büyükşehir Belediyesine kayyım atanmasının ve takip eden gösterilerde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2401)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2401
- **Tarih:** 19 Şubat 2025
- **İlk imza:** Gülderen Varli (DEM Parti, Van)
- **İmza sayısı:** 24
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/1c8b2e84-26f2-469b-84f5-01951def9274
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2401-van-buyuksehir-belediyesine-kayyim-atanmasinin-ve-takip-eden-gosterilerde-yasandigi-iddia

> 10/2401 esas numaralı meclis araştırması önergesi 19 Şubat 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Gülderen Varli (DEM Parti); 24 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

2016 yılından beri uygulanan kayyım rejimi son olarak DEM Parti"nin 14 belediyenin tamamını kazandığı Van Büyükşehir Belediyesi'nde hayata geçirilmiştir. Demokratik taleplerini dile getiren yurttaşlara ve haber takibi yapan gazetecilere yönelik işkenceye varan kolluk müdahalesinin tespiti ve bu süreçte ortaya çıkan hak ihlallerinin belirlenmesi amacıyla Meclis

Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. surla Glazanvicir e K

GEREKÇE ÖZETİ

31 Mart 2024 seçimlerinden sonra mevcut iktidar, Hakkâri ile başlayarak Esenyurt, Mardin Büyükşehir Belediyesi, Batman, Halfeti, Dersim, Ovacık, Bahçesaray, Akdeniz ve son olarak Van Büyükşehir belediyesine kayyım atamıştır. İktidar 31 Mart 2024'te yapılan yerel seçimlerde ikinci parti olurken seçimle alamadığı belediyeleri yargı darbesi ile almaya çalışmaktadır.

GEREKÇE

Siyasi iktidarın bu tahammülsüzlüğü 3 dönemdir devam etmektedir. Van'da kayyım süreci 15 Temmuz 2016 darbe girişimi sonrası çıkarılan OHAL KHK'ları ile başlamıştır. Van Büyükşehir Belediye Başkanı olan Demokratik Bölgeler Partili (DBP) Bekir Kaya, 2014 yerel seçimlerinde yüzde 53,18 oy oranıyla belediye eş başkanı seçilmişti. Kaya'ya 2016 yılında, hakkında açılan dava sonucunda 10 yıl 3 ay hapis cezası verilmiş, ardından dönemin Van Valisi

İbrahim Taşyapan kayyım olarak atanmıştır.

Uygulanan kayyım politikasına karşı halk, 2019 seçimlerinde Halkların Demokratik Partisinden aday gösterilen Bedia Özgökçe Ertan ve Mustafa Avcı'yı yüzde 53,83 oy oranıyla belediye eş başkanları olarak seçmiştir. Ancak 19 Ağustos 2019'da Van Büyükşehir Belediyesi Eş başkanları Bedia Özgökçe Ertan ve Mustafa Avcı yerine Van Valisi Mehmet Emin Bilmez kayyım olarak atanmıştır.

Son olarak DEM Partinin belediye eş başkanları Neslihan Şedal ve Abdullah Zeydan, 31 Mart 2024'te yapılan seçimlerde oyların yüzde 55,48'ini alarak seçimi kazanmıştır. 2 Nisan 2024 tarihinde önce mazbata krizi yaratan iktidar 15 Şubat 2025 tarihinde hava destekli yapılan baskınla Van Büyükşehir belediyesine 3. defa kayyım atamıştır.

Abdullah Zeydan'a 3 yıl 9 ay hapis cezası verilmesinden sonra, belediyesine sahip çıkarak belediye önünde gece gündüz nöbet tutan halka 15 Şubat 2025'te sabahın ilk saatlerinde saldırı gerçekleşmiştir. Hiçbir çağrı yapılmadan belediye eş başkanları ile beraber yüzlerce kişi darp edilerek, gazeteciler yerde sürüklenerek ters kelepçe ile 100 kişiden fazla yurttaş darp edilerek gözaltına alınmıştır. Belediye binası içinde yaşlı, genç, kadın, milletvekili ve belediye eş başkanları olduğu bilinmesine rağmen biber gazı ve plastik mermi kullanılması kişi güvenliği hakkının ihlalidir. İşkenceye varan kolluk güçlerinin orantısız müdahalesi gazetecilerin darp edilip yerde sürüklenerek gözaltına alınmasında da açığa çıkmıştır. Yıllardır uygulanan kayyım politikasına karşı demokratik hakkını kullanan halka uygulanan şiddet, gözaltı ve işkence uluslararası sözleşme hükümlerinin de aleni ihlalidir. Kentin içinde sayısız kolluk güçleri ile beraber, plakasız araçların olduğu bilgisi ve çocukların da gözaltına alındığı görüntüler sosyal medyada yer almıştır. Ayrıca polisin yaptığı müdahalelerde burnu kırılan, darp izleri olan ve ters kelepçe ile gözaltına alınan 250'den fazla yurttaşın olduğu bilgisi basına da yansımıştır.

Halkın doğrudan katılımının olduğu yerel yönetimlerin, belediyelerin ablukaya alınması ve adeta karakola çevrilmesi, mevcut siyasi rejimin demokratik meşruiyetinin bittiğinin açık ilanıdır. Halk gasp edilen iradesini, kayyım darbesiyle talan edilen kentlerine nasıl sahip çıktığını yapılan son seçimlerde tekrar ortaya koymuştur. Daha önce gerçekleştirilen kayyım darbesine karşı halk demokratik haklar çerçevesinde tepkisini göstererek iradesini sahiplenmiştir. Çünkü kayyım rejimi tarafından, belediyelerin ekonomik başta olmak üzere tüm kaynakları halka değil rant odaklı nasıl tüketildiğini tüm kamuoyu tanıklık etmiştir. Ve Van Büyükşehir Belediyesi'ne kayyım atanır atanmaz ilk yapılan icraat belediyeye asılan kayyım yolsuzluğunu içeren afişi kaldırtmak olmuştur.

Bütün bu gerekçelerden dolayı 2016 yılından beri Van'da sürdürülmek istenen kayyım politikasının araştırılması, belediyeye yapılan baskında ve sonrasında Van'da yaşanan hukuksuz uygulamalar ile kolluk şiddetinin tespit edilmesi ve gerekli önlemlerin belirlenmesi amacıyla ivedilikle Meclis Araştırma Komisyonun kurulması elzemdir.

---

**Kaynak gösterme:** Gülderen Varli (DEM Parti, Van). “Van Büyükşehir Belediyesine kayyım atanmasının ve takip eden gösterilerde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2401, 19 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2401-van-buyuksehir-belediyesine-kayyim-atanmasinin-ve-takip-eden-gosterilerde-yasandigi-iddia (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/1c8b2e84-26f2-469b-84f5-01951def9274

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
