# Staj ve çıraklıkta geçen sürelerin emeklilik hesabına katılmamasından kaynaklanan mağduriyetlerin araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/247)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/247
- **Tarih:** 15 Ağustos 2023
- **İlk imza:** Burhanettin Kocamaz (İYİ Parti, Mersin)
- **İmza sayısı:** 22
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/6c9d675d-dfbf-45f4-a232-018a17df98e4
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-247-staj-ve-ciraklikta-gecen-surelerin-emeklilik-hesabina-katilmamasindan-kaynaklanan-magduriy

> 10/247 esas numaralı meclis araştırması önergesi 15 Ağustos 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Burhanettin Kocamaz (İYİ Parti); 22 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

EYT kapsamı dışında bırakılan ve ülkemizde staj ve çıraklık mağduru olarak bilinen vatandaşların yaşadıkları sorunlarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve TBMM içtüzüğünün 104 ve 105. maddesi uyarınca Meclis araştırması açılması için gereğini arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

Türkiye de 3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında çıraklık, meslek Lisesi, meslek yüksekokulu ve üniversite gibi her eğitim düzeyinde zorunlu mesleki eğitim yaptırılmaktadır. Bu fili çalışma kapsamında geçirdikleri süreler staj ve çıraklık ta geçen süreler olarak tanımlanmaktadır. Bu süreçte çalışma sırasında ülkemizde kısa kol sigorta olarak bilinen sigorta yapılmaktadır. 8 Eylül 1999 tarihi öncesinde kendi rızası dışında zorunlu mesleki eğitime gönderilen vatandaşlar EY'T kapsamı dışında kalmış ve mağdur edilmiştir.

Ülkenin üreten emekçi sınıfının mesleki eğitim kapsamında geçirdikleri fiili süreler için EYT dönemi haklarının tanınmaması anayasal eşitlik ve adalet kapsamında mağduriyetin oluşmasına neden olmaktadır. Zorunlu mesleki eğitim çalışması sırasında yapılan kısa kol uygulaması uygulama şekli ile de mağduriyete yol açmış olup bir kısım stajyer ve çıraklar kısa kol sigorta ile çalıştırılır iken bir kısmı hiç kısa kol sigorta yaptırılmadan bir nevi tamamen sigortasız olarak işletmelere ve çalışma sahalarına gönderilmiştir.

Bir kısım çıraklarda, teknik meslek liseleri yaz stajları, sağlık meslek liseleri, sağlık meslek yüksek okulları ve bir kısım teknik üniversite bölümlerinde zorunlu mesleki eğitimde kısa kol sigorta yaptırılmadığı görülmektedir. Öğrenciler sigortasız olarak zorunlu mesleki eğitime tabi tutulmuştur.

SGK kaydı olmayan bu şekilde yaptırılan tüm zorunlu stajlar ve çıraklık kayıtları okullarda evrak ile sabit olup bulunmaktadır kaldı ki zorunlu mesleki eğitim ilgili diplomanın alınmasında bir mecburiyettir. Mevzuattaki karışıklık zaman içerisinde düzeltilmiş olup günümüzde tüm stajyer ve çırakların kısa kol sigortaları yapılır hale getirilmiştir. İlgili tüm kurumlarda gerekli hassasiyet oluşmuştur.

Bugün bir Avrupa ülkesinde yapılan zorunlu mesleki eğitimler direk uzun kol yapılmakta iken ülkemizde mesleki eğitim kanunu nedeni ile kısa kol yapılmakta ve emeklilikte geçmemektedir. Staj yapan kadınlarda doğum borçlanması varken bu borçlanma hakkının doğru bir tanım ile tüm stajyer ve çıraklara verilmesi gereklidir.

Bugün mevcut olan yasalar kapsamında meslek liseli bir kadın staj borçlanması yapabilirken aynı okulun teknik lise bölümünden mezun olmuş, yaz stajı yapan ya da sigorta kısa kolu bildirilmemiş bir çırak meslek liseli ya da yüksek okul kapsamında zorunlu mesleki eğitim yapan kadın borçlanma yapamamaktadır.

Her iki durumda da zorunlu mesleki eğitim vardır fakat aynı okul bünyesinde bile olsa sigorta bildirimi yapılıp yapılmamasına göre vatandaşlarımızda mağduriyet ortaya çıkmaktadır. Bu örnekler ışığında çırak-staj sigortası mağduriyeti kapsamında mevcut yasalarımızın gözden geçirilmesi ve tekrar değerlendirilmesini zorunlu hale geldiği görülmektedir.

Bu nedenle, EYT kapsamı dışında bırakılan ve ülkemizde staj ve çıraklık mağduru olarak bilinen vatandaşların yaşadıkları sorunlarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve TBMM içtüzüğünün 104 ve 105. maddesi uyarınca bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması yerinde olacaktır.

Kana Bey 7... 1S Ya, bul ğı " , Salgı arka Ypursa | ET

• Ebe/ Akn | Atma — HU eman Kerinai- İZ Selao, Gycı Hamgtaril Te AS Syn Val yan İZ Hasan 1 Tove Yurs3 * Ayak VK oya sn Yalya İsen ÖZİL | Pana Üye, UL AkerM, İma T Ma SAVA A A, Epbu Yom IS10rŞ8 UN İdiis Nebi Haleğlu Eshsyhre İpin Toyet , e, (4 yen Nin Nart Hn?

---

**Kaynak gösterme:** Burhanettin Kocamaz (İYİ Parti, Mersin). “Staj ve çıraklıkta geçen sürelerin emeklilik hesabına katılmamasından kaynaklanan mağduriyetlerin araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/247, 15 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-247-staj-ve-ciraklikta-gecen-surelerin-emeklilik-hesabina-katilmamasindan-kaynaklanan-magduriy (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/6c9d675d-dfbf-45f4-a232-018a17df98e4

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.