# Türkiye'de kullanılan tarım ilaçlarının insan sağlığı üzerindeki etkilerinin araştırılarak halk sağlığının korunması için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2471) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/2471 - **Tarih:** 3 Mart 2025 - **İlk imza:** Hakan Şeref Olgun (İYİ Parti, Afyonkarahisar) - **İmza sayısı:** 20 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/58896671-3e2f-4b70-ae3a-01955fec13c7 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2471-turkiye-de-kullanilan-tarim-ilaclarinin-insan-sagligi-uzerindeki-etkilerinin-arastirilarak > 10/2471 esas numaralı meclis araştırması önergesi 3 Mart 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Hakan Şeref Olgun (İYİ Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Türkiye'de kullanılan tarım ilaçlarının insan sağlığı üzerindeki etkilerinin araştırılması, bu konuda gerekli düzenlemelerin hayata geçirilmesi, halk sağlığını koruyucu tedbirlerin alınması ve kamuoyunun bilinçlendirilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, TBMM Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılmasını saygılarımızla arz ve teklif ederiz. GEREKÇE Gıda güvenliği ve halk sağlığı açısından büyük bir tehdit oluşturan tarım ilaçlarının (pestisitler, herbısitler, insektısıtler vb.) insan sağlığı üzerindeki etkileri, uzun vadeli zararları ve çevresel sonuçları konusunda kapsamlı bir araştırma yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Ülkemizde kullanılan tarım ilaçlarının birçoğu gelişmiş ülkelerde yasaklanmış olmasına rağmen halen tarımsal üretimde yoğun bir şekilde kullanılmaktadır. Yapılan bilimsel çalışmalar, bu kimyasalların kanser, nörolojik hastalıklar, hormonal bozukluklar ve bağışıklık sistemi problemleri gibi pek çok sağlık sorununa yol açabileceğini ortaya koymaktadır. Ayrıca tarım ilaçlarının bilinçsiz kullanımı, hem tarım işçileri hem de tüketiciler için ciddi riskler barındırmaktadır. Özellikle Afyonkarahisar gibi tarımın yoğun yapıldığı bölgelerde tarım ilaçlarının yanlış ve aşırı kullanımının yeraltı sularına karışarak içme suyu kaynaklarını kirlettiği, tarımsal ürünler yoluyla insan vücuduna girdiği ve ciddi sağlık problemlerine yol açtığı bilinmektedir. Aynı zamanda biyolojik çeşitliliğe de zarar veren bu kimyasallar, toprakta ve sularda kalıcı kirlenmeye sebep olmaktadır. Tarım ilaçlarıyla temas eden tarım işçileri başta olmak üzere, tüketiciler de gıda ürünleri ve içme suyu yoluyla bu kimyasallara maruz kalmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) gibi uluslararası kuruluşlar, pestisitlerin kanser, nörolojik hastalıklar, üreme sağlığı sorunları, bağışıklık sistemi bozuklukları ve hormonal dengesizlikler gibi ciddi sağlık risklerine yol açtığını ortaya koymaktadır. Özellikle çocuklar, hamile kadınlar ve yaşlı bireyler, pestisit kalıntılarına karşı daha savunmasızdır. Türkiye'de yapılan bazı akademik çalışmalar, tarım ilacı kalıntılarının gıda ürünlerinde yüksek oranda bulunduğunu ve bazı tarım bölgelerinde pestisit kaynaklı sağlık sorunlarının arttığını göstermektedir. Özellikle Afyonkarahisar gibi tarımın yoğun olduğu illerde yeraltı sularına karışan pestisitlerin içme suyu kalitesini bozduğu ve halk sağlığını tehdit ettiği belirtilmektedir. Tarım ilaçlarının aşırı ve bilinçsiz kullanımı, biyolojik çeşitliliği tehdit etmekte, arılar başta olmak üzere birçok faydalı böcek popülasyonunun azalmasına neden olmaktadır. Bal arılarının kitlesel ölümlerinde pestisitlerin büyük rol oynadığı bilinmektedir. Bu durum, sadece arıcılığı değil, aynı zamanda tarımsal üretimde doğal dengenin bozulmasını da beraberinde getirmektedir. Ayrıca pestisit kalıntıları toprakta ve sularda birikerek ekosistemlerin bozulmasına yol açmaktadır. Özellikle yeraltı ve yüzey sularına karışan tarım ilaçları, insan sağlığına zararlı kimyasal kirliliğe neden olmakta ve su ekosistemlerine zarar vermektedir. Türkiye'de pek çok göl ve nehirde pestisit kalıntılarının tespit edilmesi, su kaynaklarımızın da ciddi risk altında olduğunu göstermektedir. --- **Kaynak gösterme:** Hakan Şeref Olgun (İYİ Parti, Afyonkarahisar). “Türkiye'de kullanılan tarım ilaçlarının insan sağlığı üzerindeki etkilerinin araştırılarak halk sağlığının korunması için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2471, 3 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2471-turkiye-de-kullanilan-tarim-ilaclarinin-insan-sagligi-uzerindeki-etkilerinin-arastirilarak (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/58896671-3e2f-4b70-ae3a-01955fec13c7 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.