# Askeri alan niteliği değişen arazilerin kamu yararına uygun şekilde projelendirilip projelendirilmediğinin tespit edilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/250)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/250
- **Tarih:** 15 Ağustos 2023
- **İlk imza:** Ersin Beyaz (İYİ Parti, İstanbul)
- **İmza sayısı:** 22
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/2122a819-f2a5-4e04-b28d-018a1d8e1a6a
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-250-askeri-alan-niteligi-degisen-arazilerin-kamu-yararina-uygun-sekilde-projelendirilip-projel

> 10/250 esas numaralı meclis araştırması önergesi 15 Ağustos 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Ersin Beyaz (İYİ Parti); 22 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

İstanbul ve diğer büyük şehirlerimizin içinde yer alan askeri alanların, 15 Temmuz 2016'daki darbe girişimi sonrası kent merkezlerinin dışına taşınmasına karar verilmişti. Yeşil alan olarak korunacağı belirtilen birçok askeri alan bu karar doğrultusunda boşaltılarak kent merkezlerinin dışına taşındı. Korunacakları ve yeşil alan olarak kalacakları özellikle belirtilmesine rağmen söz konusu bu alanların bazılarının imara açıldığı görülmektedir. Bu bağlamda, askeri alan niteliği değişen bu arazilerin kaniu yararına uygun şekilde projelendirip projelendirilmediğinin tespit edilmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve TBMM içtüzüğünün 104 ve 105. maddelerine göre meclis araştırması açılmasını arz ederiz.

GEREKÇE

Türkiye'nin birçok kentinde olduğu gibi büyük oranda yeşil alanlardan oluşan askeri arazilerin, İstanbul'daki arazilerin yüzde 10'nu kapsadığı Şehir Plancıları Odası İstanbul Şubesinin 2016 yılında yaptığı hesaplamayla tespit edilmiştir. 15 Temmuz 2016'daki darbe girişiminden sonra taşınmasına karar verilen bu arazilerde çeşitli yasal düzenlemeler yapılarak yeşil alan olarak korunacağı belirtilmiş ve yalnızca deprem konusunda rezerv alanı bulunamaması durumunda cüzi bir kısmının kullanılacağı 2017 yılında dönemin Çevre ve Şehircilik Bakanı Mehmet Özhaseki tarafından ifade edilmişti. Yine 2018 yılında dönemin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından sadece milletimizin kullanımına açılacağı belirtilmesine karşın 2016 öncesinde ve sonrasında birçok askeri arazinin imara açıldığı bilinmektedir. Örneğin, geçmişte Jandarma Genel Komutanlığı'na ait İstanbul Ayazağa'daki arazinin önce Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'na devredildiği ve daha sonra da Emlak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı üzerinden ihale edilerek Ağaoğlu Maslak 1453 projesi olarak kullanıldığı bilinmektedir. Mimarlar Odası İstanbul Şubesi'nin incelemelerine göre: Bakırköy Şenlikköy Askeri Alanı, Başakşehir General Kani Akman Kışlası, Beşiktaş Barbaros Bulvarı Askeri Lojmanı, Beşiktaş Orhaniye Kışlası, Beşiktaş Jandarma Dikimevi, Şehit Onbaşı Azim Özdemir Kışlası (Çekmeköy), Topkule ve Baştabya Kışlası (Esenler), 66. Mekanize Piyade Tugayı (Esenler), Halkalı Askeri Alanı, General İsmail Hakkı Tunaboylu Kışlası (Sancaktepe), Zekeriyaköy Füze Üssü (Sarıyer), Çekmeköy 3. Kolordu Komutanlığı, Maslak Jandarma Genel Komutanlığı, Maltepe Kenan Evren Kışlası, Maltepe Nurettin Baransel Kışlası, Tuzla-İçmeler Piyade Okulu Askeri Alanı, Tuzla 3. Jandarma Komando Tabur Komutanlığı, Tuzla İstasyon Mahallesi Sahil Güvenlik Komutanlığı Alanı, Zeytinburnu Eski Tank Fabrikası, Zeytinburnu Askeri Lojman ve Hizmet Birimleri, Beşiktaş 1. Ordu Komutanlığı Silahhanesi ve Çevresi imara açılan askeri alanlar olarak göze çarpmaktadır. Bu nitelikteki askeri arazilerin önemli oranda bir bölümünün lüks konut niteliğindeki projelere tahsis edilmesi öncelikle kamu yararı açısından sorunlara yol açmaktadır.

2009 tarihli 1/100000 ölçekli İstanbul İl Çevre Düzeni Planı'nda "askeri alanların tasfiyesi halinde bu alanların öncelikle eksik olan sosyal ve teknik altyapı (eğitim, sağlık, kültürel tesis, hal, mezarlık, yeşil alan vb.) alanları olarak kullanılması gerektiği" belirtilmiştir. İstanbul için hayati bir öneme sahip bu plana uyulmadığı görülmektedir. Eski Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 6 Şubat Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası süreçte, kentsel dönüşüm için İstanbul'un iki ayrı yakasında birer uydu kent kurulacağını ve buralara 500 bin konut inşa edileceğini duyurmuştu. Milli Savunma Bakanlığı ile yapılan protokolle Esenler ve Başakşehir arasındaki askeri alanın rezerv yapı alanı olarak projelendirildiği ifade edilmektedir.

Yapısı ve niteliği bakımından yıllar boyunca ağaçlandırılmış bu araziler İstanbul'un az sayıdaki açık yeşil alanları olarak kalmıştır. Mümkün olduğunca imara açılması sakıncalı olan alanların kamusal alanlar olarak değerlendirilmesi, zorunlu hallerde ise dezavantajlı ve dar gelirli vatandaşlarımızın iskanı için kullanılması esastır.

Bu bağlamda, askeri alan niteliği değişen bu arazilerin kamu yararına uygun şekilde projelendirip projelendirilmediğinin tespit edilmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve TBMM içtüzüğünün 104 ve 105. maddelerine göre meclis araştırması açılmasını arz ederiz. İSİM - SOYİSİM BÖLGE İMZA & yon (3 Sanahlsle -- 27 yanı <İ Ml ğun pla Al LO, | Murhansttr, * Yİ cama t (İlersin Blair Yüksel İrle İğne İN Me (ca, Las Hamsliğin Yar 6ğ | — / A ne /— Da, a0 RJLİ , > Y. Çolak Çürkğte bursa N VE /| You e Ayak Trabzan, Hitmen Tepme İzm AS ak Önlala İk A AV, York okşar) İA Müsrekmı2- Kun Yöre, İri, Alma Eçcet Yapti A aleve am $ deva — ba ol A2 OY Üvay DAMA £ İN <İ da MİM dex | Hoca ol ik My Ha pe Çek Ma ho Maze Anka as Tir a Yaldır As a İk Esan Ye Sa AİN JA By) Bike 7 #, gn Zi UM Zİ

---

**Kaynak gösterme:** Ersin Beyaz (İYİ Parti, İstanbul). “Askeri alan niteliği değişen arazilerin kamu yararına uygun şekilde projelendirilip projelendirilmediğinin tespit edilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/250, 15 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-250-askeri-alan-niteligi-degisen-arazilerin-kamu-yararina-uygun-sekilde-projelendirilip-projel (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/2122a819-f2a5-4e04-b28d-018a1d8e1a6a

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
