# Toplumsal barışı bozan olayların tüm yönleriyle araştırılarak toplumsal barışın sağlanabilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2507)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2507
- **Tarih:** 5 Mart 2025
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 27
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/67b3f113-14d2-4fd9-825c-0195664b38ff
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2507-toplumsal-barisi-bozan-olaylarin-tum-yonleriyle-arastirilarak-toplumsal-barisin-saglanabil

> 10/2507 esas numaralı meclis araştırması önergesi 5 Mart 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 27 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Türkiye, BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA Türkiye, yıllardır süregelen terör sorununun çözümü noktasında tarihi bir fırsatla karşı karşıyadır. Terör örgütü PKK'nın silah bırakması ve "Terörsüz Türkiye" hedefiyle başlatılan yeni süreç, ülkemizde barış ve huzurun tesis edilmesi adına kritik bir dönüm noktasıdır. Ancak geçmişte olduğu gibi bu sürecin çeşitli odaklarca sabote edilmemesi, siyasi çıkar hesaplarına kurban edilmemesi, sürecin TBMM odaklı ve şeffaf yürütülmesi, siyasi rant odaklı 'gizli ajanda'nın olmaması, hesap verilmeyecek bir iş ve eylem içine girilmemesi, demokrasinin tüm kurum ve kurallarıyla hakim kılınması, toplumda yeni bir ayrışmaya yol açacak adımların atılmaması, gazi ve şehit yakınlarının incinmemesi yönünde gerekli hassasiyetin gösterilmesi ve milletimizin kalıcı bir barış ortamına kavuşması büyük önem arz etmektedir. Bu kapsamda, toplumsal barışı bozan olayların tüm yönleriyle araştırılması, çözüm yollarının belirlenmesi, devlet politikalarının eksik ve hatalı yönlerinin tespit edilmesi ve kalıcı bir barışın sağlanması için gerekli siyasi, hukuki ve sosyal reformların ortaya konulması amacıyla Anayasa'nın 98'inci maddesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. (03.03.2025)

GEREKÇE:

Ülkemiz, yaklaşık 50 yıldır süren terör sorununun çözümü için tarihi bir fırsatla karşı karşıyadır. Terör örgütü PKK'nın silah bırakması ve "Terörsüz Türkiye" hedefiyle yeni bir süreç başlamıştır. Söz konusu yeni süreç, Türkiye'de barış ve huzurun tesis edilmesi adına kritik bir dönüm noktasıdır. Fakat geçmiş tarihlerde PKK terörünün sonlandırılması amacıyla atılan adımların ve başlatılan süreçlerin başarısızlıkla sonuçlandığını göz önünde bulundurarak, hareket etmeliyiz.

Geçmişte olduğu gibi bu yeni "Terörsüz Türkiye" sürecinin çeşitli odaklar tarafından sabote edilmemesi konusunda gerekli tedbirler alınmalıdır. "Terörsüz Türkiye" sürecinin siyasi çıkar hesaplarına kurban edilmemesi, sürecin TBMM odaklı ve şeffaf yürütülmesi, siyasi rant odaklı 'gizli ajanda'nı olmaması, hesap verilmeyecek bir iş ve eylem içine girilmemesi, demokrasinin tüm kurum ve kurallarıyla hakim kılınması, toplumda yeni bir ayrışmaya yol açacak adımların atılmaması, gazi ve şehit yakınlarının incinmemesi yönünde gerekli hassasiyetin gösterilmesi ve milletimizin kalıcı bir barış ortamına kavuşması büyük önem arz etmektedir.

Türkiye'nin uzun yıllardır karşı karşıya olduğu terör olayları ve Kürt sorunu, toplumun farklı kesimlerinde derin travmalara ve ekonomik, siyasi, sosyal alanlarda büyük kayıplara neden olmuştur. Yalnızca güvenlik eksenli politikalar, sorunu çözmek bir yana dursun, kutuplaşmayı daha da artırmış ve toplumun farklı kesimleri arasında güvensizlik ortamı oluşturarak sosyal birlikteliği zayıflatmıştır.

Sorunun çözümü için bugüne kadar farklı iktidarların yönetiminde devlet tarafından çeşitli girişimlerde bulunulmuş, ancak bu süreçler ya siyasi iktidarların oy kaygılarıyla siyasi malzeme olarak kullanılmış ya da halkın geniş kesimlerini kapsayacak bir barış ortamı sağlanamadan başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Terör olayları, başta şehit haberleriyle toplumumuzda manevi hasara yol açmış ve güvenlik harcamalarının artmasıyla da ülke ekonomisinin zarar görmesine neden olmuştur.

Ayrıca Kürt sorununun uluslararası bir boyut kazanarak bölgesel istikrarsızlığı derinleştirmesi, emperyalist ülkelerin bu sorunu istismar etmesi, çatışma ortamının Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da yaşayan vatandaşlarımızın hayatını doğrudan etkilemesi, halkın ekonomik ve sosyal gelişimden mahrum bırakılması, bireylerin temel hak ve özgürlüklerini de kısıtlamıştır. Sorunların çözümünün askeri ve güvenlik odaklı politikalarla kalıcı olarak çözümlenemediği, yaklaşık 50 yıllık deneyimlerle sabittir. Bu nedenle, toplumsal barışı zedeleyen bu sorunları demokratik siyaset kanallarıyla uzlaşı içerisinde çözmek, uygar ülkelerin vazgeçilmez seçeneğidir. Bu kapsamda farklı kesimlerin görüşlerini dikkate alan, diyalog ve müzakereye dayalı, çoğulcu bir yaklaşım benimsenmelidir.

Nitekim, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 5. maddesi gereğince, devletine en temel görevlerinden biri, "kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak" ve "toplumsal barışı korumaktır." Devletin toplumun huzurunu sağlama p ETLE Diş şekilde yerine getirebilmesi gerekmektedir.

Bu nedenle Meclis çatısı altında oluşturulacak bir araştırma komisyonu ile sorunun tüm boyutlarının araştırılması, ulusal ve uluslararası örneklerin incelenmesi, devletin geçmişte yaptığı hataların tespit edilmesi, önceki süreçlerin başarısızlıkla sonuçlanmalarının sebeplerinin belirlenmesi ve kalıcı bir barış ortamının tesis edilmesi için gerekli adımlar belirlenmelidir. "Terörsüz Türkiye" adıyla başlatılan yeni süreç konusunda çözüm yeri Meclis olmalıdır. Süreç, şeffaf bir şekilde TBMM çatısı altında yürütülmelidir. Türkiye'nin demokratikleşmesi ve halkın barış ve kardeşlik içinde bir arada yaşama iradesinin güçlendirilmesi adına, "Terörsüz Türkiye" hedefinin amacına ulaşması için toplumsal barışı zedeleyen olayların araştırılması ve çözüm yollarının geliştirilmesi için Meclis Araştırması açılması elzemdir.

CUMH CHP

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Toplumsal barışı bozan olayların tüm yönleriyle araştırılarak toplumsal barışın sağlanabilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2507, 5 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2507-toplumsal-barisi-bozan-olaylarin-tum-yonleriyle-arastirilarak-toplumsal-barisin-saglanabil (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/67b3f113-14d2-4fd9-825c-0195664b38ff

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.