# Hakkari ili ve çevresindeki deprem risklerinin tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2523)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2523
- **Tarih:** 12 Mart 2025
- **İlk imza:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/22122014-f298-408f-8c3a-01958e37ea03
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2523-hakkari-ili-ve-cevresindeki-deprem-risklerinin-tespit-edilerek-alinmasi-gereken-onlemlerin

> 10/2523 esas numaralı meclis araştırması önergesi 12 Mart 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Öznur Bartin (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

11 Mart 2025 tarihinde, saat 21:03'te Irak'ın Erbil kentine bağlı Mergasur ilçesinde, Hakkâri'nin Yüksekova ilçesine yaklaşık 9 km mesafede 4.8 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Deprem, Yüksekova ilçesinde hissedildi ve Yeşiltaş köyünde bazı evlerde duvar çatlakları oluştu. Ayrıca, Yüksekova-Dağlıca karayolunda kaya parçalarının yola düşmesi nedeniyle ulaşımda aksaklıklar yaşandı. Bölgenin deprem riski göz önünde bulundurularak, zemin yapısının incelenmesi, yapıların güçlendirilmesi ve kentsel dönüşümün hızlandırılması gerekmektedir. Hakkâri ilçeleri ve çevresindeki diğer bölgelerde de benzer riskler göz önünde bulundurulmalıdır. Bu bağlamda, Hakkâri ilimiz başta olmak üzere ve bölgedeki deprem risklerinin tespit edilmesi ve gerekli önlemlerin alınması amacıyla bir Araştırma Komisyonu kurulmasını ve bu hususta Anayasa'nın 98'inci İçtüzüğün 104'üncü ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim.

GEREKÇE

11 Mart 2025 tarihinde, saat 21:03'te Irak'ın Erbil kentine bağlı Mergasur ilçesinde, Yüksekova (Hakkâri) ilçesine yaklaşık 9 km mesafede 4.8 büyüklüğünde bir deprem meydana gelmiştir. Deprem, özellikle Hakkâri'nin Yüksekova ilçesinde hissedilmiş olup, Yeşiltaş (Ştazin) köyünde ilk incelemelere göre yaklaşık 20 evde duvar çatlakları oluştuğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, Yüksekova-Dağlıca karayolunun bazı noktalarında dağdan kopan kaya parçalarının yola düştüğü belirtilmiştir.

Bölgenin aktif tektonik yapısı dikkate alındığında, Yüksekova-Şedinli Fay Zonu'nun deprem üretme potansiyelinin yüksek olduğu ve uzun süredir büyük bir deprem üretmediği bilinmektedir. Uzmanlar, bölgede sismik boşluk bulunduğunu ve ilerleyen yıllarda daha büyük depremlerin meydana gelme olasılığının yüksek olduğunu belirtmektedirler. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Mühendislik Fakültesi tarafından yürütülen araştırmalar kapsamında, fay hattında kazı çalışmaları gerçekleştirilmiş ve eski deprem izlerine yönelik örnekler alınarak TÜBİTAK'a gönderilmiştir. Bu araştırmaların sonuçları, bölgedeki sismik riskin boyutlarını ortaya koyacaktır.

Yüksekova, jeolojik yapısı gereği büyük bir kısmı bataklık ve gevşek zemin üzerine kurulmuş bir yerleşim alanıdır. Uzmanlar, bu durumun olası depremler sırasında zeminde sıvılaşmaya yol açabileceğini ve binaların stabilitesini ciddi ölçüde tehdit ettiğini belirtmektedir. Buna rağmen, ilçede mevcut yapı stokunun önemli bir bölümü, deprem yönetmeliklerine uygun olmayan eski yapılardan oluşmaktadır. Yapıların büyük bir kısmı doğrudan fay hattının üzerinde veya hemen gerisinde inşa edilmiş olup, bu durum risk seviyesini daha da artırmaktadır. Türkiye'de afet risklerinin azaltılmasına yönelik hukuki çerçeve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun, Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun (6306 Sayılı Kanun) ve Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'nın (AFAD) ilgili mevzuatları çerçevesinde belirlenmiştir. Ayrıca, Binaların Deprem Yönetmeliği kapsamında, özellikle aktif fay hatlarının geçtiği bölgelerde yapı güvenliği açısından mikro bölgeleme çalışmaları yapılması, bina dayanıklılığının karot testleri ile ölçülmesi ve güçlendirme çalışmalarının ivedilikle gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bölgede olası büyük depremlerin yaratacağı riskleri azaltmak ve can güvenliğini sağlamak için çeşitli önlemler alınmalıdır. Öncelikli olarak, Yüksekova'nın zemin yapısı detaylı bir şekilde incelenmeli, riskli bölgeler belirlenmeli ve yapılaşma bu doğrultuda düzenlenmelidir. Özellikle gevşek zeminli alanlarda inşa edilen yapıların dayanıklılığı artırılmalı, kentsel dönüşüm süreci hızlandırılarak eski ve dayanıksız binalar yenilenmelidir.

Deprem yönetmeliğine uygun olmayan binaların belirlenmesi ve güçlendirme çalışmalarının ivedilikle başlatılması gerekmektedir. Bu kapsamda, yapıların karot testleri alınarak depreme dayanıklılık analizleri yapılmalı, gerekli görülen binalar için güçlendirme projeleri hayata geçirilmelidir. Yeni inşa edilecek binalarda ise zemin etüdü zorunlu hale getirilmeli ve yapı ruhsatları ancak bilimsel veriler doğrultusunda verilmelidir.

Yüksekova'nın deprem riski yüksek bir bölge olması nedeniyle afet acil müdahale planları güncellenmeli ve uygulamaya konulmalıdır. AFAD ve yerel yönetimler iş birliği içinde, bölge halkını depreme karşı bilinçlendirecek eğitim programları düzenlemeli, acil durum toplanma alanları belirlenmeli ve bu alanların altyapısı güçlendirilmelidir. Olası bir büyük deprem sırasında iletişim ve ulaşım ağlarının kesintiye uğramaması için alternatif yollar ve iletişim sistemleri oluşturulmalıdır.

Ayrıca, Yüksekova'daki devlet kurumları, okullar ve hastaneler gibi kritik kamu binalarının deprem dayanıklılığı test edilmeli ve güçlendirme çalışmaları hızlandırılmalıdır. Deprem sonrasında hızlı müdahale edebilmek adına, bölgede arama-kurtarma ekiplerinin kapasitesi artırılmalı, yeterli ekipman ve lojistik destek sağlanmalıdır.

Bu nedenlerle, Hakkâri ve çevresindeki deprem riskine karşı alınacak tedbirlerin belirlenmesi ve bölgenin afetlere karşı dayanıklılığının artırılması amacıyla ivedilikle harekete geçilmelidir.

---

**Kaynak gösterme:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari). “Hakkari ili ve çevresindeki deprem risklerinin tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2523, 12 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2523-hakkari-ili-ve-cevresindeki-deprem-risklerinin-tespit-edilerek-alinmasi-gereken-onlemlerin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/22122014-f298-408f-8c3a-01958e37ea03

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.