# Limon ihracatına getirilecek kısıtlamanın limon üreticileri üzerindeki etkisinin araştırılarak mağduriyetlerin önlenmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2591) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/2591 - **Tarih:** 10 Nisan 2025 - **İlk imza:** Burhanettin Kocamaz (İYİ Parti, Mersin) - **İmza sayısı:** 20 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/b0b8e3d0-9318-44d7-ac46-01963323350e - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2591-limon-ihracatina-getirilecek-kisitlamanin-limon-ureticileri-uzerindeki-etkisinin-arastiril > 10/2591 esas numaralı meclis araştırması önergesi 10 Nisan 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Burhanettin Kocamaz (İYİ Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Ticaret Bakanlığı tarafından limon ihracatına getirilen yasakla birlikte ortaya çıkacak ülkemizin ve üreticilerin mağduriyetinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve TBMM içtüzüğünün 104 ve 105. maddesi uyarınca Meclis araştırması açılması için gereğini arz ve teklif ederiz. GEREKÇE İktidar, aldığı akıl almaz kararlarla, izlediği yanlış politikalarla tarım ve hayvancılığı yok etmiştir. Geçmişte dünyada kendi kendine yeten yedi ülkeden birisi konumunda olan ülkemiz ne yazık ki bu iktidar döneminde, her konuda dışarıya bağımlı hale gelmiştir. Bunca yanlışa rağmen iktidar, tarım ve hayvancılık konusunda izlediği yanlış politikaları ısrarla ve inatla sürdürmeye devam etmektedir. Çiftçilerimiz ve üreticilerimiz, her yıl çok büyük zarar etmesine rağmen, tarlanı boş kalmasın diyerek ve risk alarak üretmeye devam etmektedir. Çukurova'yı vuran don felaketinde, narenciye ağaçları, özellikle de erkenci limon ağaçları dondan büyük zararlar görmüş, dondan zarar gören limon ağaçlarının büyük bir kısmı kuruduğu için sökülmüş, geriye kalanların da toparlanması için en az üç-beş yıl gerekecektir. Hükümet tarafından, dondan mağdur olan üreticilere, talep edilmesine rağmen herhangi bir destek sağlanmazken, limon ihracatına Ticaret Bakanlığı tarafından getirilen yasak kararı her ne kadar gelen büyük tepkiler üzerine 8 Nisan 2025 tarihinden 15 Mayıs 2025 tarihine ertelenmiş olsa da özellikle limonun başkenti durumundaki Mersin'de yasak kararı büyük bir tepkiye neden olmuştur. Mersin Ticaret ve Sanayi Odası, üreticilerle ve sektörün önde gelen temsilcileriyle bir araya gelerek, "yasak" kararını değerlendirmiş ve kararın üreticiyi bitireceği görüşünde birleşmiştir. Mevcut stoklarda en az 450 bin ton limon bulunmaktadır. Türkiye'nin aylık en fazla 20 bin ton limon tüketimi vardır. Eylül 2025 tarihine kadar Türkiye'nin toplam limon tüketimi en fazla 120 bin ton civarında olacaktır. Ve var olan stoklar tüketimin çok üstündedir. Depolardaki limonların yüzde 70'i üreticiye aittir. Türkiye'de limon tüketimi, ihracat rakamları dahil hiçbir zaman üretimin üstünde olmamıştır. Bu yasaklama kararından en çok Erdemli ve bölgesi başta olmak üzere Mersin ve Çukurova'daki küçük çiftçi ve üreticiler zarar görecektir. Zaten girdi maliyetlerinden dolayı ekonomik anlamda zor günler geçiren üreticiler için bu karar limon üretiminden vazgeçmelerine veya iflaslara yol açacağı gibi bir sonuca neden olabilir. 2020 yılında pandemi nedeniyle alınan benzer bir kararda üreticilerimize çok büyük zarar verilmiştir. O dönemde de satılamayan limon çürüyerek milli bir servet kaybına neden olmuştur. Eğer bu yasak kaldırılmazsa aynı durum tekrar yaşanacak ve ülkemiz hem güçlü olduğu pazarları bir kez daha kaybedecek hem de ciddi bir döviz kaybı yaşayacaktır. Limon üreticileri limon bakımını yapamadığı için ya üretimden vazgeçecek ya da kalitede düşüklük yaşayacaktır. Ayrıca müstahsil ve tüccarlar da limon depolamaktan vazgeçecek, yaz aylarında İhtiyaç duyulan limonun arzı sağlanamayacaktır. Küresel limon pazarında, zaten zor şartlarda rekabet ettiğimiz pazarları kaybetmekte kalmayıp, tekrar o pazarlara girme konusunda büyük zorluklar yaşanmaktadır. Yüksek maliyetten dolayı zaten tükenme noktasına gelen limon ihracatına getirilecek ilave bir yasak sektörün ve özellikle küçük üreticilerin yok olması anlamına gelecektir. Narenciye üretimi istihdam odaklı bir sektördür. İstihdam edilen insanların çoğunluğu kadınlar, göçle gelen veya vasıfsız insan gücü olduğu için, sektörün sorun yaşaması aynı zamanda ciddi bir toplumsal soruna dönüşecektir. Bu nedenle, Ticaret Bakanlığı tarafından limon ihracatına getirilen yasakla birlikte ortaya çıkacak ülkemizin ve üreticilerin mağduriyetinin araştırılarak, çiftçilerin kayıplarının ve mağduriyetlerinin giderilmesi konusunda alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve TBMM içtüzüğünün 104 ve 105. maddesi uyarınca bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması yerinde olacaktır. --- **Kaynak gösterme:** Burhanettin Kocamaz (İYİ Parti, Mersin). “Limon ihracatına getirilecek kısıtlamanın limon üreticileri üzerindeki etkisinin araştırılarak mağduriyetlerin önlenmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2591, 10 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2591-limon-ihracatina-getirilecek-kisitlamanin-limon-ureticileri-uzerindeki-etkisinin-arastiril (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/b0b8e3d0-9318-44d7-ac46-01963323350e Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.