# Tokat Günçalı'da MAPEG tarafından bir şirkete verilen maden arama ruhsatının yeniden değerlendirilmesi ve bu yöndeki idari işlemin iptal edilmemesi halinde ortaya çıkacak sorunların tespiti ve çözüm yöntemlerinin geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/26)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/26
- **Tarih:** 21 Haziran 2023
- **İlk imza:** Kadim Durmaz (CHP, Tokat)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/9f69f219-b7db-4f65-b930-0188e2420f17
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-26-tokat-guncali-da-mapeg-tarafindan-bir-sirkete-verilen-maden-arama-ruhsatinin-yeniden-deger

> 10/26 esas numaralı meclis araştırması önergesi 21 Haziran 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Kadim Durmaz (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Tokat Günçalı'da MAPEG tarafından verilen ruhsat gereğince, el karotu ile arama aşamasından ilerleyen dönemde diğer aşamalara geçilecek maden arama faaliyetinin, tarımsal üretime, hayvancılık faaliyetlerine, halk sağlığına ve canlı yaşamına, ruhsat sahasının jeolojik, hidrolojik yapısına ve biyoçeşitliliğe vereceği zararlar ile su-orman ve toprak ekosistemleri üzerindeki olumsuz etkisi göz önüne alınarak, bilimsel ve hukuki temelli detaylı araştırma yapılması, yukarıda adı geçen firmaya verilen maden arama ruhsatının yeniden değerlendirilmesi, bu yöndeki idari işlemin Anayasa'ya, ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmelere, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ÇED Yönetmeliği'ne ve sair mevzuat hükümlerine aykırılıklarının ve ruhsatın iptaline gidilmemesi halinde ortaya çıkacak sorunların tespiti ve çözüm yöntemlerinin geliştirilmesi adına, Anayasanın 98. TBMM İç Tüzüğünün 104. ve 105. maddelerine göre Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim. en) N Kadim Durmaz i Sol Aylan Yarn i Tokat Milletvekili 4 Aabona MA " 2 /7 (duei ww T Yafa hm Yaren a) Ga bi ğ

Non

GEREKÇE

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 44 ve 45'inci maddelerinde, "Devlet, toprağın verimli olarak işletilmesini korumak ve geliştirmek, erozyonla kaybedilmesini önlemek, tarım arazileri ile çayır ve meraların amaç dışı kullanılmasını ve tahribini önlemek amacıyla gerekli tedbirleri alır." denilmektedir. Yine, Anayasa'ınızın 56'ıncı Maddesinde "Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir." vurgusu vardır. Anayasa'nın tüm bu maddeleri açık ve bağlayıcıyken maden projesi adı altında açıkça insanlarımızın yaşam hakkını "tehdit eden" kimyasal fabrikaların kurulması Anayasa'ya aykırıdır.

Bu ilkelere uymayacak nitelikteki, çevreye zarar veren, geleceğimizi, yaşam alanlarımızı, sağlığımızı tehdit eden her türlü proje kanunlara aykırıdır. Yanı sıra, ülkemiz doğal kaynaklarının korunması ve sürdürülebilir kullanımı konusunda BM Uluslararası Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi; BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, BM Çölleşme ile Mücadele Sözleşmesi, Ramsar Sözleşmesi gibi birçok uluslararası sözleşmeye de taraftır. Bu çerçevede, arazi ve doğal kaynak kullanımı kararlarını veren yetkili kuruluşlar, karar alma süreçlerinde kamu dışı paydaşların (meslek odaları, yöre halkı, sivil toplum kuruluşları gibi) görüş ve önerilerini dikkate alarak katılımcı bir yaklaşımı tesis etmek durumundadır.

Son yıllarda ülkemizin doğal zenginlikleri ve tarım-hayvancılık faaliyetleri açısından büyük potansiyele sahip bölgeleri madencilik faaliyetleri ile gündeme gelmektedir. Kuşkusuz, madencilik, ülkelerin zenginleşmesinde önemli faaliyetlerden biridir. Ancak her ekonomik faaliyet, çevresel etkiler göz önünde bulundurularak hayata geçirilmek durumundadır. Özellikle gelişmekte olan ülkelerin yaşadıkları ekonomik sorunları aşmakta etkili bir faaliyet olan madencilik, söz konusu ülkelerin toplumsal çevre bilinç düzeyleri dikkate alındığında; ekosistemler üzerine geri dönüşü olmayan yıkıcı tahribatlar ortaya çıkmaktadır. Dönemsel ya da sınırlı ekonomik girdi sağlayabilecek bu alanların işletilmesi, uzun vadede düşünüldüğünde ülkelerin geleceği adına büyük kayıplar yaratmaktadır.

Doğu Karadeniz ile Doğu Anadolu Bölgeleri arasında geçiş özellikleri gösteren ve sahip olduğu flora ve fauna değerleri ile biyolojik çeşitlilik bakımından önemli bir bölge olan Kelkit Vadisi ülkemizde korunması gereken nadir alanlardan bir tanesidir. Daha önce Niksar, Reşadiye ve Erbaa?da doğayı talan eden maden projeleri konusunda verdiğimiz mücadele şimdi ilimizdeki diğer bölgelere yayılmıştır.

Tokat ili, Merkez İlçe, Günçalı — Killik — Çayören, Aydoğdu Köyleri?nde, HLC adlı bir şirket tarafından, "grup arama ruhsatı" alınarak, bir kısmı orman olanını, hatta köylünün tapulu arazilerini bile kapsayan çok geniş bir alanda, birden çok kıymetli maden araması yapılacağı kamuoyuna yansımıştır.

İlgili projenin ÇED görüşünde el karotu yöntemi ile maden arama hükmü bulunmasına rağmen, ilgili şirket makine ve ekipman ve kamyonlarla sondaj örneği almaya gelmiş, ÇED yönetmeliğine aykırı hareket ettiği gerekçesiyle bölge halkı tarafından engellenmiştir. Sondaj

çalışmalarının başlaması halinde el değmemiş doğal çevrenin bütünlüğü Sondaj faaliyetleri sırasında kullanılan kimyasallar nedeniyle yeraltı Ve kaynaklarımız kirlenecek, karstik ve jeolojik yapı zarar görecektir. Sondaj aş ğı değerli maden bulunması halinde, işletme aşamasına geçilmesi kaçınılmazdır. Bu durumda, bölge halkının proje çevresinde yaşaması ve üretmesi mümkün olmayacaktır.

Maden arama ruhsat sahasında, Günçalı, Killik, Çayören, Güzelce, Kervansaray, Yatmış köyleri ile bu köyleri çevreleyen geniş ormanlık alanların yanı sıra ruhsat sahasına çok yakın bir bölgede akarsular, baraj ve göletler bulunmaktadır. Altın veya diğer kıymetli madenlerin bulunması halinde, proje aşamasına geçilmesi halinde, ruhsat sahası içerisindeki ormanlık alanda yer alan Çal Baba İnanç Merkezi"nde ve etrafında devasa çukurlar açılacak, ağır metaller ihtiva eden pasa yığınları meydana gelecektir.

Günçalı — Güzelce, Kervansaray, Yatmış Ovası ve tarım arazileri, Günçalı ırmağının bağlandığı DSİ Güzelce Köyü Barajı tarafından sulanan tüm Artova ve Çamlıbel Ovası, devamında Çekerek ırmağından, Yeşilyurt, Sulusaray, Yozgat, Çorum, Amasya sonra Yeşilırmak"la birleşip Çarşamba ve Terme ovaları dolayısıyla bölgedeki tarımsal üretim zarar görecektir. Tokat'ta yetişen, şeker pancarı, domates, biber, sebze, meyve, buğday ve birçok gıda ürünü artık yetiştirilemeyecektir.

Organik tarım yapılabilen, doğal ortamda hayvancılığa ve çiftlik faaliyetlerine çok uygun olan bölgemizde, halkımız ciddi gelir elde etmekte ve ülke ekonomisine katkı sunmaktadır. Kıymetli maden arama çalışmaları ve sondaj faaliyetleri sonrasında üretime izin verilmesi halinde, ülke ve bölge ekonomisinde çok ciddi gelir kayıpları oluşacak ve tersine göç almaya başlayan kırsaldan yeniden göç başlayacaktır.

Tokat ilinde bulunan tüm ilçelerde ve köylerde yaşayan halk, maden projelerine karşı demokratik ve hukuki mücadele başlatmıştır.

Bu vesileyle;

Tokat Günçalı'da MAPEG tarafından verilen ruhsat gereğince, el karotu ile arama aşamasından ilerleyen dönemde diğer aşamalara geçilecek maden arama faaliyetinin, tarımsal üretime, hayvancılık faaliyetlerine, halk sağlığına ve canlı yaşamına, ruhsat sahasının jeolojik, hidrolojik yapısına ve biyoçeşitliliğe vereceği zararlar ile su-orman ve toprak ekosistemleri üzerindeki olumsuz etkisi göz önüne alınarak, bilimsel ve hukuki temelli detaylı araştırma yapılması, yukarıda adı geçen firmaya verilen maden arama ruhsatının yeniden değerlendirilmesi, bu yöndeki idari işlemin Anayasa'ya, ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmelere, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ÇED Yönetmeliği"ne ve sair mevzuat hükümlerine aykırılıklarının ve ruhsatın iptaline gidilmemesi halinde ortaya çıkacak sorunların tespiti ve çözüm yöntemlerinin geliştirilmesi adına, Anayasanın 98. TBMM İç Tüzüğünün 104, ve 105, maddelerine göre Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim.

---

**Kaynak gösterme:** Kadim Durmaz (CHP, Tokat). “Tokat Günçalı'da MAPEG tarafından bir şirkete verilen maden arama ruhsatının yeniden değerlendirilmesi ve bu yöndeki idari işlemin iptal edilmemesi halinde ortaya çıkacak sorunların tespiti ve çözüm yöntemlerinin geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/26, 21 Haziran 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-26-tokat-guncali-da-mapeg-tarafindan-bir-sirkete-verilen-maden-arama-ruhsatinin-yeniden-deger (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/9f69f219-b7db-4f65-b930-0188e2420f17

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.