# Ülkemizdeki iş sektörünün dünya ülkeleriyle rekabetini güçlendirmek için vize işlemlerinde karşılaşılan sorunların çözülmesine yönelik kalıcı politikaların belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2620)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2620
- **Tarih:** 16 Nisan 2025
- **İlk imza:** Cevdet Akay (CHP, Karabük)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/302a56d0-8031-4912-9819-0196428a5c3e
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2620-ulkemizdeki-is-sektorunun-dunya-ulkeleriyle-rekabetini-guclendirmek-icin-vize-islemlerinde

> 10/2620 esas numaralı meclis araştırması önergesi 16 Nisan 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Cevdet Akay (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Türk iş dünyasının, AB ülkeleri başta olmak üzere dünya ülkeleriyle küresel rekabet şanslarını kaybetmemeleri için vize sorununun ortadan kaldırılması ve bu sorunun ortadan kaldırılmasına yönelik kalıcı politikaların oluşturulması amacıyla Anayasanın 98. ve Iç Tüzüğün 104. ve 105. maddeleri gereğince ekte sunulan gerekçe çerçevesinde Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

AB Göç ve İçişleri Komiserliği tarafından açıklanan 2023 istatistiklerine göre Türkiye, 1 milyon 55 bin 885 başvuruyla en çok Schengen vizesi talep ikinci ülke oldu. Nüfusa orantılandığında ise Türkiye açık ara en çok Schengen başvurusunda bulunan ülke konumunda. 2022'de 700 bin civarında olan başvuru sayısının sadece bir senede yüzde 30 kadar artmış olması Türkiye'den AB'ye dönük ilginin arttığını gösteren somut bir istatistiktir.

Türkiye ile Avrupa Birliği arasında, Türk vatandaşlarına Schengen bölgesine vizesiz seyahat imkânı tanımayı amaçlayan süreç 16 Aralık 2013 tarihinde "Geri Kabul Anlaşması" ile eş zamanlı olarak başlatılmış, bu bağlamda da Türkiye'nin 72 kriteri yerine getirmesi hususunda anlaşmaya varılmıştır.

AB Komisyonu tarafından 2016 yılında yayımlanan raporda, Türkiye'nin 72 kriterin 65'ini karşıladığı 7'sini karşılamadığı belirtilmesine rağmen konu hakkında herhangi bir ilerleme sağlanamamıştır. "Geri Kabul Anlaşması" yürürlüğe girmiş, vizesiz dolaşım hakkı ise rafa kaldırılmıştır.

Herhangi bir nedenle Avrupa Birliği ülkelerine gitmesi gereken vatandaşlarımız çeşitli vize engelleriyle karşılaşmakta, vize taleplerine yapılması planlanan seyahat tarihlerini dahi aşan süreler içinde yanıtlar verilmektedir. Vize talebini yapan vatandaşımıza geç cevap verilmesinin ya da retlerin çoğunun seyahat nedeninden, eğitiminden, sosyal konumundan, bağımsız olduğu da görülmektedir. 2023 verilerine göre AB ülkeleri Türkiye'deki misyonlara yapılan başvuruların yaklaşık olarak yüzde 16'sını reddetti. Bu oran 2022'de 15.7 idi.

Seyahat özgürlüğü kısıtlanan vatandaşlarımız sıkıntı içine düşmekte, iş insanları ve sanayiciler ise Avrupa'da rekabet şanslarını yitirmekte global rekabette de geri kalmaktadırlar. AB ülkelerinin uyguladıkları 'Schengen Vizesi" Almanya, Fransa, İtalya, İspanya, Hollanda, Belçika gibi ülkelere insan akışını engellediği gibi, numune gönderme, akreditasyon işlemleri, karbon ayak izi belgelerinin takibi gibi engelleyici bağlamıyla ele alındığında ihracatımızın gelişmesi, üretimimizin entegre olabilmesini ciddi biçimde sekteye uğratmaktadır. Bazı sektörler için hayati önemi bulunan ABD'nin vize uygulaması da iş dünyasının yüzleştiği bir başka sorundur. İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'dan oluşan Birleşik Krallık vizeleri de yakın coğrafyamızdaki bir başka sorundur. Avustralya, Japonya ve Kanada'nın uyguladığı vize de kurumsal işyerleri ile kurumsallaşmamış orta ve küçük ölçekli işyerleri için "engelleyici idari önlem" niteliğindedir.

Bu sebeplerden dolayı, Türk iş dünyasının AB ülkeleri başta olmak üzere dünya ülkeleriyle küresel rekabet şanslarını kaybetmemeleri için vize sorununun ortadan kaldırılması ve bu sorunun ortadan kaldırılmasına yönelik politikaların oluşturulması büyük önem teşkil etmektedir.

CRUP BASKANLID

---

**Kaynak gösterme:** Cevdet Akay (CHP, Karabük). “Ülkemizdeki iş sektörünün dünya ülkeleriyle rekabetini güçlendirmek için vize işlemlerinde karşılaşılan sorunların çözülmesine yönelik kalıcı politikaların belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2620, 16 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2620-ulkemizdeki-is-sektorunun-dunya-ulkeleriyle-rekabetini-guclendirmek-icin-vize-islemlerinde (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/302a56d0-8031-4912-9819-0196428a5c3e

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.