# 2025 yılı Nisan ayında yaşanan don olayının etkilerinin araştırılarak zarar gören çiftçilerin desteklenmesine yönelik yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2624)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2624
- **Tarih:** 16 Nisan 2025
- **İlk imza:** İlhami Özcan Aygun (CHP, Tekirdağ)
- **İmza sayısı:** 22
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/266f7aec-48cb-47a4-bcb0-019642a353eb
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2624-2025-yili-nisan-ayinda-yasanan-don-olayinin-etkilerinin-arastirilarak-zarar-goren-ciftcile

> 10/2624 esas numaralı meclis araştırması önergesi 16 Nisan 2025 tarihinde verildi; ilk imza: İlhami Özcan Aygun (CHP); 22 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Ülkemizde Nisan ayında yaşanan ve son 30 yılın en büyük felaketlerinden biri olan zirai don, meyvecilik ve bitkisel üretim başta olmak üzere tarımsal alanda büyük bir yıkıma neden olmuştur. Tekirdağ'dan Manisa'ya, Çanakkale'den Malatya'ya, Denizli'den Adıyaman'a kadar ilk belirlemelere göre 36 ilimizde yaşanan don felaketi, çiftçimizin emeğini heba ederek, büyük oranda zarara uğratmıştır. Türkiye'de tarımsal hasılanın yüzde 20'sini oluşturan meyvecilik sektörünün 14 milyar dolarlık katma değeri bulunmaktadır. Bu alandaki yüzde 10'luk zarar 1,4 milyar dolar, yüzde 20'lik zarar 2,8 milyar dolar, yüzde 30'luk zarar 4,2 milyar dolara karşılık gelmektedir. Zararın boyutu tam olarak ortaya çıktığında ekonomik dengeler açısından da büyük sıkıntılar yaratacaktır.

Fındık, kuru incir, kuru kayısı ve kuru üzüm gibi dünya gıda ihracatında lider durumunda olduğumuz ürünler için özel önlemlerin alınması gerekmektedir.

Ülkemizdeki gıda fiyatlarını da derinden etkileyecek bu sürecin çözümü, çiftçinin ve Türkiye'nin ihtiyaçları çerçevesinde zirai don felaketi görülen bölgelerde acilen afet bölgesi ilan edilmesi ve çiftçinin zararının ivedilikle karşılanması için İçtüzüğümüzün 104. ve 105. maddeleri gereğince Araştırma Komisyonu kurularak konunun araştırılmasını arz ederiz. (14.04.2025) Saygılarımızla.

GEREKÇE

Türkiye'nin kuzeyden güneye, doğudan batıya tüm bölgelerinde Nisan ayında, son 30 yılın en düşük hava sıcaklığı yaşanarak, büyük bir zirai don felaketi ile karşı karşıya kalınmıştır. Yer yer sıcaklığın - 15 dereceye düşmesi sonucu, 2014'te yaşanan don olayından sonra Türkiye tarihinin en büyük zirai don felaketi gerçekleşmiştir.

Tekirdağ'ın Şarköy ilçesinde şaraplık ve sofralık üzümün yarısından çoğuna hâkim olan Çengelli, Yörgüç, Yayaköy ve Mursallı köylerindeki bağların yüzde 90'1 7 Nisan 2025 tarihinde ki kar ve don olayında telef olmuştur. Kiraz, erik gibi meyve ağaçlarının ise neredeyse tamamı don olayından dolayı meyvelerini dökmüştür.

10-11-12- 13 Nisan 2025 tarihlerinde Bursa'da şeftali, üzüm; Yalova'da kivi, erik, Trabzon hurması; Sakarya'da meyve-sebze alanları, Bilecik'te şeftali; Bolu'da meyve ağaçları-asma, Düzce'de fındık, meyve ağaçları; Kastamonu'da meyve ağaçları, Karabük'te meyve-bağ alanları; Çankırı'da erik, badem; Kırşehir'de ceviz; Çorum'da meyve-ceviz ağaçları; Tokat'ta meyve ağaçları, Malatya'da kayısı; Samsun, Giresun ve Trabzon'da fındık bahçeleri; Tunceli'de dut ağaçları, Rize'de çay bahçeleri; Erzurum'da arpa tarlaları ve kayısı ağaçları; Çanakkale'de elma, üzüm, Trabzon hurması bahçeleri; İzmir'de üzüm-kiraz bahçeleri; Denizli'de elma ve üzüm bahçeleri, Uşak'ta meyve bahçeleri; Manisa'da üzüm ve kiraz tarım alanları; Uşak'ta meyve bahçeleri; Eskişehir'de kiraz-ceviz bahçeleri; Konya'da tarla ürünleri, Karaman'da elma bahçeleri; Aksaray'da domates, biber seraları, ayçiçeği ve şeker pancarı tarlaları, Niğde'de elma bahçeleri, Amasya'da elma bahçeleri; Kahramanmaraş'ta tarım alanları; Adıyaman'da badem bahçeleri. Elâzığ'da badem, üzüm, kayısı bahçeleri; Erzincan'da meyve-sebze bahçeleri don felaketinden kısmen ya da büyük oranda etkilenmiştir. T.B.M. M. *

Türkiye' nin dünya gıda üretiminde ve ihracatında ilk sırada yer aldığı fişeğn ahiye kurki üzümünün yetiştiği Manisa'daki bağ alanları, Malatya daki kayısı ağaçları v¿ Karadenizi eki fındık alanları çok büyük ölçüde zarar görmüştür. Bu bölgelerde kaybı Yüzde SE veya üzerinde olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye'nin ihracat rekoru kıran bu ürünleri için acil önlemlerin alınması gerekmektedir.

Yaşanan zirai don felaketi nedeniyle birçok üründe üretimin ciddi oranda azalması ve buna bağlı olarak gıda enflasyonunu artması kaçınılmaz olacaktır. Tüketicinin belini de bükecek bu gelişmeye karşı acil destek mekanizmaları devreye sokulmalıdır.

İklim değişikliğine bağlı olarak ülke genelinde oluşan doğal felaketler dikkate alınarak, zirai don felaketinden etkilenen alanların acilen afet bölgesi olarak ilan edilmesi; tarımsal üretimin devamı için çiftçilerin desteklenmesi, Ziraat Bankası başta olmak üzere bankalara olan borçlarının faizsiz ertelenmesi, TARSİM'den acilen ödeme yapılması için İçtüzüğümüzün 104. ve 105. maddeleri gereğince Araştırma Komisyonu kurularak konunun araştırılmasını arz ederiz.

---

**Kaynak gösterme:** İlhami Özcan Aygun (CHP, Tekirdağ). “2025 yılı Nisan ayında yaşanan don olayının etkilerinin araştırılarak zarar gören çiftçilerin desteklenmesine yönelik yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2624, 16 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2624-2025-yili-nisan-ayinda-yasanan-don-olayinin-etkilerinin-arastirilarak-zarar-goren-ciftcile (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/266f7aec-48cb-47a4-bcb0-019642a353eb

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.