# Marmara Denizi'nde ortaya çıkan müsilaj sorununun sebeplerinin araştırılarak çözümü için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2633)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2633
- **Tarih:** 18 Nisan 2025
- **İlk imza:** Selcan Taşcı (İYİ Parti, Tekirdağ)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/ddc43df6-645a-4014-b90b-019647a199f2
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2633-marmara-denizi-nde-ortaya-cikan-musilaj-sorununun-sebeplerinin-arastirilarak-cozumu-icin-a

> 10/2633 esas numaralı meclis araştırması önergesi 18 Nisan 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Selcan Taşcı (İYİ Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Son yıllarda Marmara Denizi "deniz salyası" olarak da bilinen müsilajla kaplanmasıyla gündeme gelmektedir. Uzmanlar müsilaj sebebiyle Marmara Denizi'ndeki ekosistemin bozulduğunu, oksijen seviyesinin düştüğünü ve denizde yaşayan canlıların öldüğünü söylemekteler. Sorunun çözümü için 2021 yılında Başta Marmara Denizi Olmak Üzere Denizlerimizdeki Müsilaj Sorununun Sebeplerinin Araştırılarak Alınması Gereken Önlemlerin Belirlenmesi" amacıyla kurulan TBMM araştırma komisyonu yapmış olduğu çalışmalar neticesinde 2022 yılında raporunu yayınladı.

• Araştırma komisyonu çalışmalarının paralelinde Çevre, Şehircilik ve iklim Değişikliği Bakan'ı Sayın Murat Kurum'un, Marmara Belediyeler Birliği üyesi ve Marmara Deniz'ine kıyısı olan Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin de altında imzalarının bulunduğu 22 eylemlik "Marmara Denizi Eylem Planı" 6 Haziran 2021'de kamuoyu ile paylaşıldı. Ortaya konan hedeflere rağmen Marmara Denizine kıyısı olan şehirlerimizde müsilaj problemi devam etmektedir, problemin devamı sebebiyle Tekirdağ da büyük -- tekne sahibi balıkçılar avlanma yasağının başlayacağı 15 Nisan dan önce paydos etmek zorunda kalırken, 12 metreden küçük tekneye sahip balıkçılarımız ise günlerinin önemli bir bölümünü ağlarından müsilaj temiziyerek geçirmektedir.

Marmara Denizi'nde yaşanan müsilaj probleminin sebeplerini ve alınacak önlemleri tespit etmek adına 2021 yılında kurulan meclis araştırma komisyonunun yapmış olduğu çalışmalarla birlikte ilgili bakanlık ve kurumların çabalarının problemi ortadan kaldırmaya yetmemesi sebebiyle konunun tekrar TBMM çatısı altında çalışılması, araştırılması gerektiğini düşünmekteyiz. Marmara Denizi'nde ve diğer denizlerimizde müsilaj oluşturan sebeplerin ve çözümlerin tespitini sağlamak adına Anayasamızın 98 ve içtüzüğümüzün 104. ve 105. maddeleri gereğince bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ederiz.

GEREKÇE

Müsilaj, denizdeki biyolojik üretimin ilk basamağı olan bitkisel planktonun (fitoplankton) bazı çevresel faktörlerin tetiklemesiyle aşırı çoğalmasının bir ürünü olarak deniz suyuna salgıladıkları sümüksü, şeffaf, yapışkan bir organik maddedir. Müsilaj 2021 yılı sonrasında Marmara Denizi ile adı ortak anılan ve ekosistemi yok eden bir çevre felaketi olarak doğamızı yok etmeye, vatandaşlarımızın sağlığını ve ekonomilerini tehdit etmeye devam ediyor. Müsilajın yoğun olarak görülmeye başlandığı 2021 yılı öncesinde Marmara Denizi nde avlanan balık miktarı 30 bin tonlardan 2021 yılı sonrasında 14 bin tonlara kadar gerilerken, midyelerde yüzde 30, deniz çayırlarında yüzde 15, mercanlarda yüzde 30'a varan kayıplar yaşanmıştır. Bu kayıplar sorunun hangi boyutlarda tartışılması gerektiğine dair önemli ip uçları vermektedir.

Uzmanlar müsilaja sebep olan gerekçeleri 3 başlıkta açıklamaktalar; küresel ısınma ile artan deniz suyu sıcaklığı, denizdeki durağanlık ve kirlilik. Marmara Denizi'ne kıyısı olan 7 şehrimiz (İstanbul, Bursa, Kocaeli, Balıkesir, Tekirdağ, Çanakkale, Yalova) yaklaşık 25 milyon nüfusa ve büyük sanayi kuruluşlarına ev sahipliği yapmaktadır.

2020 yılının Kasım - Aralık ayından itibaren uygulanmaya başlanan Ergene Derin Deşarjı'nın akabinde Marmara Denizi'nde artan müsilajın sebeplerinden "kirlilik" problemini çözmek adına "Marmara Denizi Eylem Planı" eylem 5 hedefi "Bölgede bulunan mevcut atıksu arıtma tesislerinin tamamı ileri biyolojik arıtma tesisine dönüştürülecek. Atıksuların ileri biyolojik arıtım yapılmaksızın Marmara Denizi'ne deşarjını engelleyici hedefler doğrultusunda çalışmalar yürütülecek.i olarak konulmuştu. Ancak. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı nın 2024 Haziran ayında yayınladığı "Marmara Denizi Eylem Planı Koordinasyon Kurulu Toplantısı" çıktısına göre "ileri biyolojik atıksu arıtma tesisi" oranı 2021 yılından 2024 yılına kadar sadece yüzde 0,7 artış göstererek yüzde 51,7 olmuştur. İnsan eliyle denizin kirletilmesini engelleyecek en önemli eylem hedeflerinden birinde 3 yıllık süre zarfında kayda değer bir ilerleme sağlanamaması ayrıca değerlendirip, araştırılması gereken bir başlık olarak görülmelidir.

İklim krizi, durağanlık, kirlilik bu başlıkların alt kırlımlarında doğanın kendisinden kaynaklanan sonuçlar haricindeki insan eliyle gerçekleşen tüm tahribatların tespit edilmesi ve giderilmesi adına; merkezi hükümet, ilgili belediyeler, sivil toplum kuruluşları, üniversiteler, bilim insanları ve vatandaşlarımız başta olmak üzere tüm paydaşlarla bilimsel raporların gösterdiği yolda bir bütün halinde hareket ederek sorunu çözecek aksiyonları almak zorundayız.

Bu gerekçelerle, Marmara Denizi'nde ve diğer denizlerimizde müsilaj oluşturan sebeplerin ve çözümlerin tespitini sağlamak adına Anayasamızın 98 ve içtüzüğümüzün 104. ve 105. maddeleri gereğince bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ederiz.

---

**Kaynak gösterme:** Selcan Taşcı (İYİ Parti, Tekirdağ). “Marmara Denizi'nde ortaya çıkan müsilaj sorununun sebeplerinin araştırılarak çözümü için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2633, 18 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2633-marmara-denizi-nde-ortaya-cikan-musilaj-sorununun-sebeplerinin-arastirilarak-cozumu-icin-a (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/ddc43df6-645a-4014-b90b-019647a199f2

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
