# Kafkas arısı türünün korunması ve çoğaltılması için yapılan çalışmaların araştırılarak soyunun tükenmesinin önlenmesi amacıyla alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2662)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2662
- **Tarih:** 28 Nisan 2025
- **İlk imza:** Özgür Erdem İncesu (CHP, Ardahan)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/373b2969-aacf-4715-a11c-0196808bd556
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2662-kafkas-arisi-turunun-korunmasi-ve-cogaltilmasi-icin-yapilan-calismalarin-arastirilarak-soy

> 10/2662 esas numaralı meclis araştırması önergesi 28 Nisan 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Özgür Erdem İncesu (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Ardahan ilinde doğal yaşamın önemli bir parçası olan ve genetik özellikleriyle dünyaca tanınan Kafkas arısı ırkının korunması, çoğaltılması ve geleceğe taşınması amacıyla gerekli önlemlerin belirlenmesi, mevcut koruma çalışmalarının etkinliğinin değerlendirilmesi ve bu alandaki bilimsel, ekonomik ve çevresel katkıların artırılması amacıyla Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince bir meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

PRUP BASKANLIG

GEREKÇE

Ardahan ve çevresi, dünyada nadir bulunan Kafkas arısı (Apış mellifera caucasica) ırkının saf olarak yaşadığı ender bölgelerden biridir. Bu arı ırkı, uzun dili, yüksek nektar toplama yeteneği, sakin yapısı, soğuk iklime dayanıklılığı ve yüksek bal verimi ile bilinir. Kafkas arısı, yalnızca Ardahan'ın değil, Türkiye'nin arıcılık potansiyeli açısından da stratejik öneme sahiptir. Ancak, kontrolsüz arı ırkı girişleri, iklim değişikliği, tarımda bilinçsizce kullanılan kimyasallar, mera alanlarının daralması ve plansız kentleşme gibi nedenlerle bu yerli ırkın genetik bütünlüğü tehdit altındadır. Melezleşme, saf Kafkas arısı özelliklerinin zamanla kaybolmasına yol açmakta, bu da biyolojik çeşitliliğin ve yerel ekonominin zarar görmesine neden olmaktadır. Kafkas arısının korunması, sürdürülebilir kırsal kalkınma açısından da önemlidir. Yerel halkın önemli bir geçim kaynağı olan arıcılığın desteklenmesi, bal üretiminde kalite ve verimliliğin artırılması, ekoturizm olanaklarının geliştirilmesi ve biyolojik çeşitliliğin korunması açısından acil ve kapsamlı önlemler alınması gerekmektedir. Sadece biyolojik çeşitliliğin değil, aynı zamanda Ardahan'ın kırsal kalkınmasının, istihdam kapasitesinin ve Türkiye'nin arıcılık ihracat potansiyelinin de korunması anlamına gelmektedir. Bu kapsamda, aşağıdaki konuların araştırılması büyük önem arz etmektedir:

• Kafkas arısı ırkının mevcut korunma durumu ve genetik saflık düzeyi,

• Koruma altına alınmış bölgelerin etkinliği ve genişletilme olanakları,

• Arıcılık yapan üreticilerin mevcut durumu ve destek ihtiyaçları,

• TİGEM, TAGEM ve diğer ilgili kurumların bugüne kadarki çalışmaları ve bunların etkililiği,

• Kafkas anısına yönelik yeni teşvik modelleri, eğitim çalışmaları ve yayım faaliyetleri,

• Bu ırkın ulusal arıcılık politikalarındaki yeri ve stratejik değeri,

• Uluslararası örneklerle kıyaslama yapılarak Ardahan'ın bu alanda model hale getirilmesi.

Bu kapsamda; Ardahan'daki Kafkas arısının mevcut durumu, koruma çalışmaları, genetik safiyetinin sürdürülebilirliği, arıcılık yapan vatandaşların yaşadığı sorunlar, bölgesel kalkınmaya olan etkileri ve bu ırkın ülke ekonomisine katkılarının detaylı olarak araştırılması ve gerekli politikaların belirlenmesi amacıyla bir Meclis Araştırması açılması

GRUP BASKANLE

---

**Kaynak gösterme:** Özgür Erdem İncesu (CHP, Ardahan). “Kafkas arısı türünün korunması ve çoğaltılması için yapılan çalışmaların araştırılarak soyunun tükenmesinin önlenmesi amacıyla alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2662, 28 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2662-kafkas-arisi-turunun-korunmasi-ve-cogaltilmasi-icin-yapilan-calismalarin-arastirilarak-soy (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/373b2969-aacf-4715-a11c-0196808bd556

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.