# Ülke genelindeki intihar vakalarında yaşanan artışın tüm yönleriyle araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2715)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2715
- **Tarih:** 13 Mayıs 2025
- **İlk imza:** Gülderen Varli (DEM Parti, Van)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/b7b8887d-7eeb-47d7-8ea0-0196cea545e3
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2715-ulke-genelindeki-intihar-vakalarinda-yasanan-artisin-tum-yonleriyle-arastirilarak-alinmasi

> 10/2715 esas numaralı meclis araştırması önergesi 13 Mayıs 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Gülderen Varli (DEM Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Türkiye'de son yıllarda intihar vakalarındaki artış nedenleri çok yönlü ve acil bir şekilde incelenmelidir. Ülke genelinde intihar vakalarının artışı ve bu artışın toplumsal, kültürel, ekonomik, psikolojik ve hatta politik boyutlarının incelenmesi, gerekli tedbirlerin alınması amacıyla Anayasanın 98 inci, İçtüzüğün 104'üncü ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis araştırılması açılmasını arz ve talep ederiz. 09.05.2025

GEREKÇE

Toplumun ruh sağlığını tehdit eden sorunlardan biri de Dünya Sağlık Örgütü 'nünde (DSÖ), gündeminde olan intihar girişimleridir. Uzmanlar tarafından intiharın ciddi bir halk sağlığı sorunu olduğu ve aynı zamanda müdahalelerle önlenmesi mümkün olduğu belirtilmektedir. Türkiye'de yaşamına son verme eylemi, bireysel bir olay olmaktan çıkmış, küresel krizler ve yerel ekonomik sıkıntılarla beraber toplumsal sağlık sorununa dönüşmüş durumdadır. Ülke 'de uygulanan politikalar, yaşanan ekonomik kriz, borçlanma, işsizlik, yoksulluk ve artan şiddet ve baskılar insan sağlığını etkileyecek boyutlara gelmiş durumdadır. Türkiye'de yaşanan ekonomik krizle beraber artan derin yoksulluk, sanal şiddet ve sorunlu yayın organların her hanenin içine rahatça girmesi; her alanda yurttaşların maruz kaldığı sözel, psikolojik, fiziksel, sanal şiddet ve nefret söylemleri telafisi imkânsız sonuçları doğurmaktadır. İnsan yaşamını tehdit eden ihmallerin yaşanması ve cezasız kalması yaşam hakkı ihlallerini artırmakta ve insanları geleceğe dair umutsuzluğa sürüklemektedir.

Ülkedeki intihar vakalarında yaşanan artış Sosyo Politik Saha Araştırmaları Merkezinin araştırmasına da yansımıştır. Yayımlanan raporda TÜİK'in 2000-2023 yılları arasındaki intihar verileri incelenmiş ve son 24 yılda yaşanan intihar oranının Türkiye genelinde 2,25 oranda arttığı açıklanmıştır.

Ayrıca raporda, Van ili ile beraber detaylı incelenen 23 kentten oluşan bölge illerinde intihar oranının 1,99 kat arttığı belirtildiği, 15-19 yaş grubunun bölgedeki en fazla intihar vakası görülen yaş grubu olduğu, erkek intiharlarının kadınlara oranla daha hızlı bir artış gösterdiği saptanırken; intiharların en yaygın nedeni "bilinmeyen" olarak kayda geçtiği ve bu konunun "üzerinde tartışılmayı gerektirdiği" vurgusu da yer almıştır. 15 yaş altı (Çocuk) intiharlarında birinci sırada Diyarbakır yer alırken, hemen ardından Van ili gelmektedir. 24 yılda Van genelinde yaşanan intihar oranının 1,1 kat arttığı, intihar vakalarının en çok yaşandığı yıl aralığının 2004-2007 (266 kişi) yılları olduğu, Van'da çocuk ve genç intiharlarının artış eğiliminde seyrettiği gözlemlenmiştir.

Van'daki ekonomik yetersizlikler, gençlerin sosyal etkinliklerden mahrum bırakılması, psikolojik destek mekanizmaların yetersizliği, madde kullanım oranının artması ve uygulanan ötekileştirme politikaları gençleri ve çocukları olumsuz etkilemektedir. Ayrıca gençler ve çocukların ciddi oranda sosyal medya şiddetine maruz kalması/bırakılması, aile içi sorunlar ve geçim sıkıntıları telafisi imkânsız trajik olayların yaşanmasında yatan sebepler arasında yer almaktadır.

Bu bağlamda, intiharların önlenmesi için nedenlerin çok boyutlu şekilde ele alınması gerektiği gibi bu nedenlerin hem bireysel hem de toplumsal çözüm yollarının derhal geliştirilmesi gereklidir. Ülke genelinde yaşanılan sorunlar ve sorunların doğurduğu sonuçlardan dolayı artış gösteren intihar vakalarının ve Van'daki genç intihar vakalarının artış nedenlerinin ivedilikle araştırılması gerekmektedir.

Yayınlanan rapor ve TÜİK verileri, siyasi alandaki gerilimler, ekonomik kriz ve kültürel, sosyolojik değişimlerin bireyler üzerindeki etkisi incelenerek, belirtilen gerekçelerle Van başta olmak üzere Türkiye genelinde artan intihar vakalarının nedenlerinin araştırılması, çözüm yollarının belirlenmesi ve gerekli önlemlerin alınması amacıyla bir Meclis Araştırması açılması elzemdir.

---

**Kaynak gösterme:** Gülderen Varli (DEM Parti, Van). “Ülke genelindeki intihar vakalarında yaşanan artışın tüm yönleriyle araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2715, 13 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2715-ulke-genelindeki-intihar-vakalarinda-yasanan-artisin-tum-yonleriyle-arastirilarak-alinmasi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/b7b8887d-7eeb-47d7-8ea0-0196cea545e3

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.