# Çanakkale ve Kaz Dağları bölgesindeki madencilik ve enerji projelerinin çevreye ve halk sağlığına etkileri ile bu projeler sonrası sürdürülen rehabilitasyon süreçlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2745)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2745
- **Tarih:** 21 Mayıs 2025
- **İlk imza:** Özgür Ceylan (CHP, Çanakkale)
- **İmza sayısı:** 25
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/e643c40b-a4c1-4386-a3ca-0196f7170277
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2745-canakkale-ve-kaz-daglari-bolgesindeki-madencilik-ve-enerji-projelerinin-cevreye-ve-halk-sa

> 10/2745 esas numaralı meclis araştırması önergesi 21 Mayıs 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Özgür Ceylan (CHP); 25 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

İnsanlık tarihi boyunca savaşlar, felaketler ve yıkımlar yaşanmış; ardından yeniden inşa süreçleri gelişmiştir. Ancak insan eliyle niteliği değiştirilen/tahrip edilen doğa, çoğu zaman geri kazanılamamakta işlem öncesi hale dönmesi mümkün olamamaktadır. Bugün karşı karşıya kaldığımız iklim krizleri, çevre kirliliği ve doğal kaynakların geri dönülmez biçimde yok edilmesi, bu durumun en açık ve acı örnekleridir.

Türkiye Cumhuriyeti'nin ön sözünün yazıldığı Çanakkale toprakları, bir asır önce emperyalizme karşı gösterdiği direnci bugün Kaz Dağları ve çevresinde, altın madenciliği ve termik santraller eliyle yürütülen doğa talanına karşı yeniden sergilemektedir. Bu talan kimi zaman yabancı şirketlerle, kimi zaman da yerli sermayeyle iş birliği içinde yürütülmekte; bölgenin doğası, suyu, havası ve yaşam alanları tehdit edilmektedir.

Ülkemizin en zengin ekosistemlerinden biri olan Kaz Dağları ve yöresi, son yıllarda yoğun madencilik faaliyetlerinin baskısı altındadır. Altın ve gümüş madenciliği amacıyla verilen ruhsatlar, Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) izinleri ve ÇED Gerekli Değildir Kararları orman varlıklarıyla birlikte içme suyu havzalarını, tarım arazilerini ve bölgedeki biyolojik çeşitliliği tehdit etmekte; kimi zaman geri dönüşü olmayan tahribatlara yol açmaktadır. Anayasamızın 56. maddesi, herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğunu açıkça belirtmektedir. Aslında yürürlükteki Anayasamız Devlete ve vatandaşlara çevrenin korunması ve çevre kirlenmesinin önlenmesi görevini yüklemektedir. Ancak bu açık anayasal yükümlülüğe rağmen, bazı projelerde ÇED süreci yargı denetimi altında olmasına karşın, valilikler tarafından Gayrisıhhi Müessese Ruhsatı verilmiştir. Kirazlı Altın ve Gümüş Madeni Kapasite Artışı ve Zenginleştirme Tesisi Projesi, bu çelişkili uygulamanın en somut örneklerinden biridir.

Özellikle Çanakkale'de artan madencilik projeleriyle birlikte, on binlerce ağacın kesildiği, orman ekosisteminin, biyolojik çeşitliliğin ve su kaynaklarının geri döndürülemez şekilde zarar gördüğü belgelenmiştir. Bu kesimlerin yalnızca doğaya değil, bölge halkının sağlığına, geçim kaynaklarına ve yaşam alanlarına da ciddi zararlar verdiği açıktır.

Kaz Dağları ve yöresi, yalnızca Türkiye'nin değil, insanlığın ortak doğal miraslarından biridir. Bu bölge, temiz havası, verimli toprakları, eşsiz bitki örtüsü ve kültürel değeriyle korunması gereken bir doğa harikasıdır. Kanadalı Alamos Gold şirketinin iştiraki olan Doğu Biga Madencilik'e ait Kirazlı Altın Madeni için verilen ruhsat 13 Ekim 2019 tarihinde sona ermiş ve yenilenmemiştir. Ağaç kesimlerinin yapıldığı bu alanın Orman Genel Müdürlüğü'ne devredildiği ve rehabilitasyon sürecinin başlatıldığı ifade edilmiştir.

• T HAL Ancak, aradan geçen yıllara rağmen kamuoyuna açıklanan net bir rehabilitasyon, plan bulunmamaktadır. Rehabilitasyon kapsamındaki uygulamaların yalızca toprağın yeniden serilmesi ile sınırlı kalıp kalmadığı; alandaki endemik ve tehdit altındaki türlerin korunmasına ilişkin bilimsel çalışmaların yürütülüp yürütülmediği belirsizliğini korumaktadır. Kirazlı Altın Madeni başta olmak üzere, Çanakkale ve Kaz Dağları bölgesindeki madencilik ve enerji projelerinin; bölge ekosistemine, halk sağlığına, su kaynaklarına, tarım alanlarına ve genel çevresel sürdürülebilirliğe olan etkilerinin araştırılması gerekmektedir. Bu projeler sonrasında sürdürüldüğü ifade edilen rehabilitasyon süreçlerinin bilimsel temellere dayanıp dayanmadığının, etkili biçimde yürütülüp yürütülmediğinin değerlendirilmesi, doğaya verilen zararların tespiti ve bu zararların giderilmesine yönelik alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla; Anayasa'nın 98. maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105. maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz.

• T. B. M. M. * :eriztOE 1212. NOLU Araştırma önergesi imza listesidir.

---

**Kaynak gösterme:** Özgür Ceylan (CHP, Çanakkale). “Çanakkale ve Kaz Dağları bölgesindeki madencilik ve enerji projelerinin çevreye ve halk sağlığına etkileri ile bu projeler sonrası sürdürülen rehabilitasyon süreçlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2745, 21 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2745-canakkale-ve-kaz-daglari-bolgesindeki-madencilik-ve-enerji-projelerinin-cevreye-ve-halk-sa (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/e643c40b-a4c1-4386-a3ca-0196f7170277

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.