# Merkezi Hekim Randevu Sisteminde ve sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan yapısal sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2746)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2746
- **Tarih:** 22 Mayıs 2025
- **İlk imza:** Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/3f6bb485-5243-44f8-abbb-0196fc022caf
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2746-merkezi-hekim-randevu-sisteminde-ve-saglik-hizmetlerine-erisimde-yasanan-yapisal-sorunlari

> 10/2746 esas numaralı meclis araştırması önergesi 22 Mayıs 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Türkiye'de Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) üzerinden yaşanan randevu krizi, sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan yapısal sorunlar ve kamu hastanelerindeki kapasite darboğazlarının nedenlerinin bütün yönleriyle araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla, Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 104'üncü ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını saygılarımla arz ederim.

GEREKÇE

Türkiye'de kamu sağlık sistemine erişimin temel adımı haline gelen Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MARS), son dönemde işlevselliğini büyük oranda yitirmiş; randevu alamama, randevuların haber verilmeden iptal edilmesi, haftalarca boş randevu bulunamaması gibi nedenlerle vatandaşların sağlık hizmetine erişimini ciddi biçimde sekteye uğratmıştır. Evrensel gazetesinde yayımlanan habere göre, özellikle bazı branşlarda (göz, cildiye, ortopedi, kalp damar cerrahisi, endodonti vb.) aylarca randevu bulunamamakta; vatandaşlar sistemin sürekli meşgul, kilitli ya da hatalı çalıştığını belirtmektedir. Şikayetvar verilerine göre MHRS'ye dair şikayetler yalnızca Nisan ayında bir önceki aya göre %53 artış göstermiştir. Bu tablo, yalnızca teknik bir sistem arızası değil; sağlıkta özelleştirme politikalarının, kamu hastanelerinde nitelikli personel ve altyapı yetersizliğinin, hekim göçünün ve koruyucu sağlık hizmetlerinin çökertilmesinin doğrudan sonucudur. MHRS'nin çökmüş yapısı, yalnızca randevu sistemine değil, tüm kamusal sağlık sistemine yönelik bir güven krizine dönüşmüştür. Hastalar, ya aylarca sıra beklemeye razı olmakta ya da borçlanarak özel hastanelere yönelmek zorunda kalmaktadır.

MHRS'nin iflası, bir diğer yandan sağlık sisteminde sınıfsal eşitsizlikleri de derinleştirmektedir. Ücretsiz sağlık hakkı, pratikte yerini parası olanın daha hızlı tedaviye erişebildiği ikili bir sağlık rejimine bırakmaktadır. Özellikle yaşlılar, kronik hastalığı olanlar, kırsalda yaşayanlar, dijital sistemlere erişimi kısıtlı olan yurttaşlar için bu tablo, açık bir halk sağlığı krizine işaret etmektedir.

Öte yandan, randevu iptalleri ve geçersizleştirmeler nedeniyle kamu kaynakları etkin kullanılmamakta, hastanelerin ış yükü plansız biçimde artmakta, sağlık çalışanları üzerinde baskı ve tükenmişlik artmaktadır. Hekim başına düşen hasta sayısı hızla artarken, muayene sürelerinin dakikalarla sınırlandırılması, tanı ve tedavi süreçlerinin niteliğini ciddi biçimde düşürmüştür. Sağlıkta şiddetin ve hekim göçünün artması, bu yetersizliklerin yapısal boyut kazandığını göstermektedir.

Anayasa'nın 56. maddesi devlete halkın sağlık hakkını koruma ve gerekli örgütlenmeyi sağlama görevi yüklerken; uygulanan sağlık politikaları, bu yükümlülüğün yerine getirilmediğini göstermektedir. Sağlıkta randevu krizi, yalnızca dijital bir sistemin değil, kamusal sağlık anlayışının çöküşünün tezahürüdür.

Bu nedenle, Türkiye'de sağlık hizmetlerine erişimi engelleyen randevu krizinin tüm boyutlarıyla incelenmesi, yurttaşları özel hastanelere yönelmeye zorlayan yapısal sorunların ortaya konulması ve bu sorunların arkasındaki kamusal sorumlulukların açığa çıkarılması acil ve önemlidir. Aynı zamanda sağlık sistemini piyasacı uygulamalardan arındırarak herkes için eşit, ücretsiz ve nitelikli sağlık hizmeti sunacak kamucu bir modelin oluşturulması; MHRS gibi araçların da bu anlayışa uygun şekilde yeniden yapılandırılması, sosyal devlet ilkesi ve Anayasa'nın sağlık hakkına ilişkin yükümlülükleri açısından acil ve zorunlu bir gerekliliği açısından Meclis Araştırması elzemdir.

---

**Kaynak gösterme:** Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş). “Merkezi Hekim Randevu Sisteminde ve sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan yapısal sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2746, 22 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2746-merkezi-hekim-randevu-sisteminde-ve-saglik-hizmetlerine-erisimde-yasanan-yapisal-sorunlari (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/3f6bb485-5243-44f8-abbb-0196fc022caf

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.