# Batman ilindeki işsizlik sorununun yapısal nedenlerinin tespit edilerek istihdamı arttırmak için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2765) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/2765 - **Tarih:** 27 Mayıs 2025 - **İlk imza:** Zeynep Oduncu Kutevi (DEM Parti, Batman) - **İmza sayısı:** 20 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/02b4685c-6f96-4632-a8a9-01971203b0c0 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2765-batman-ilindeki-issizlik-sorununun-yapisal-nedenlerinin-tespit-edilerek-istihdami-arttirma > 10/2765 esas numaralı meclis araştırması önergesi 27 Mayıs 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Zeynep Oduncu Kutevi (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Seçim bölgem Batman, Türkiye'de işsizliğin en yoğun ve kronik biçimde yaşandığı kentlerden biridir. Resmi istatistiklerde son yıllarda işsizlik oranlarında düşüş yaşandığı belirtilse de, kentteki işsizliğin gerçek boyutları kamuya yansıyan verilerin çok ötesindedir. Nitekim yalnızca 22 kişilik bir temizlik görevlisi kadrosu için 44 bini aşkın başvuru yapılması, iş arayan nüfusun büyüklüğünü ve işsizliğin derinliğini açıkça ortaya koymaktadır. Kentteki yüksek işsizlik oranı, göç, yoksulluk, genç işsizliği ve kadınların istihdama katılamaması gibi çok boyutlu sosyal sorunlara yol açmakta; ekonomik büyümenin önündeki en büyük engellerden biri olarak durmaktadır. Bu çerçevede Batman'daki işsizliğin yapısal nedenlerinin tespit edilmesi, istihdamı artıracak yerel ve sektörel politikaların geliştirilmesi, kayıt dışı istihdamın önlenmesi ve TÜİK tarafından açıklanan işgücü verilerinin sahadaki gerçek tabloyla karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve TBMM Içtüzüğü'nün 104. ve 105. maddeleri uyanınca bir Meclis Araştırması açılması için gereğini arz ederim. 23.05.2025 GEREKÇE Seçim bölgem Batman, uzun yıllardır Türkiye'nin yapısal işsizlik sorununu en ağır şekilde yaşayan kentlerinden biri olmuştur. Kentteki ekonomik büyümenin sınırlı kalması, sanayi yatırımlarının yetersizliği, tarım ve hayvancılığın desteklenmemesi, genç nüfusun hızla artmasına karşın istihdam alanlarının daralması, işsizliği derinleştiren temel nedenler arasındadır. TÜİK'in 2024 yılına ilişkin işgücü piyasası verilerine göre; Batman'da işsizlik oranı yüzde 12,7 olarak açıklanmıştır. Oysa 2022 yılında bu oran yüzde 17,2 idi. Yüzeysel olarak değerlendirildiğinde olumlu gibi görünen bu düşüş, Batman'daki gerçek işsizlik durumunu yansıtmaktan uzaktır. Zira bu oranlar, iş aramaktan vazgeçmiş olanları, kayıt dışı çalışanları ve istihdam dışı kalan gençleri kapsam dışı bırakmakta; sahadaki gerçek tabloyu yansıtmamaktadır. Bu verilerin istatistiki gerçekliğinin sorgulanmasını gerektiren en çarpıcı örnek, geçtiğimiz günlerde Sağlık Bakanlığı tarafından Batman'da açılan yalnızca 22 kişilik temizlik görevlisi kadrosuna tam 44.525 başvuru yapılmasıdır. Bu başvuru sayısı, Batman'ın 2024 yılı itibarıyla 654.528 olan toplam nüfusunun yaklaşık yüzde 6,8'ine denk gelmektedir. Sadece bir pozisyon için böylesi bir başvuru yoğunluğu, Batman'daki işsizlik krizinin vehmetini gözler önüne sermektedir. Üstelik bu başvurular yalnızca kamu sektörüne yönelmiş kesimin görünürlüğünü yansıtmakta; özel sektörde çalışmaya hazır, ancak üretim eksikliği, sanayi altyapısının zayıflığı, teşvik mekanizmalarının eksikliği nedeniyle iş bulamayan binlerce kişinin durumu istatistiklere bile yansımamaktadır. İşsizlik, Batman'da yalnızca ekonomik bir sorun değil, aynı zamanda sosyo-psikolojik bir travma haline gelmiştir. Uzun süreli işsizliğin beraberinde getirdiği geçim sıkıntısı, borçluluk, yoksulluk, aile içi şiddet, gençlerde depresyon, umutsuzluk ve kentten göç gibi çok yönlü etkileri söz konusudur. Nitekim işsizlik, Batman'ın demografik yapısını da etkilemektedir. 2023 yılında göç alan bir kent olan Batman, 2024 yılında %2,95 oranında net göç veren bir kente dönüşmüştür. Bu durum, çalışabilir nüfusun kent dışına yöneldiğini, gençlerin doğup büyüdükleri şehirde gelecek görmediklerini açıkça göstermektedir. Batman'ın ekonomik yapısı incelendiğinde ise; tarımsal üretimin modernleşememesi, küçük işletmelerin finansman ve pazarlama sorunları, kadınların istihdama düşük katılımı, gençlerin yeterince mesleki eğitim alamaması, işsizlik sorununu derinleştiren yapısal faktörler olarak öne çıkmaktadır. Kadın işsizliği, Batman'da özel bir başlık altında değerlendirilmelidir. Kentte kadınların işgücüne katılım oranı Türkiye ortalamasının oldukça altındadır. Sosyo-kültürel engellerin yanı sıra, istihdama yönelik kurumsal desteklerin eksikliği ve çocuk bakım hizmetlerinin yetersizliği, kadınların işgücüne katılmasının önünde ciddi bir engel oluşturmaktadır. Ayrıca genç işsizliği, Batman'ın geleceğini tehdit eden bir başka önemli sorundur. Üniversite mezunu gençlerin iş bulmakta zorlanması, gençleri ya işsizliğe mahkum etmekte ya da batı illerine göçe zorlamaktadır. Tüm bu veriler; Batman' daki işsizliğin, TÜİK tarafından açıklanan oranların çok ötesinde, çok boyutlu ve yapısal bir sorun olduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle Batman'daki işsizlik sorununun gerçek boyutlarıyla ortaya konulması büyük önem taşımaktadır. Öncelikle resmi istatistiklerle sahadaki veriler arasındaki çelişkilerin giderilmesi amacıyla TÜİK verilerinin güvenilirliğinin sorgulanması ve değerlendirilmesi gerekmektedir. Bunun yanı sıra, kentin işsizlik dinamikleri yerel ve sektörel düzeyde analiz edilerek, sorunun kaynakları daha net biçimde anlaşılmalıdır. Kadınların, gençlerin ve dezavantajlı grupların işgücü piyasasına etkin katılımını sağlayacak politikaların geliştirilmesi; özellikle üretimden uzaklaşmış bu coğrafyada, üretime dayalı sürdürülebilir bir yerel ekonomi modelinin kurulması elzemdir. Bu süreçte, kamu ve özel sektör yatırımlarının bölgeye yönlendirilmesi teşvik edilmeli; mevcut teşvik politikaları ise Batman'ın özgün sosyo-ekonomik yapısına uygun biçimde yeniden düzenlenmelidir. Böylece Batman'ın yapısal işsizlik sorununa kalıcı, adil ve kapsayıcı çözümler üretmek mümkün olacaktır. Bütün bu nedenlerle; Batman'daki işsizlik krizinin sosyal, ekonomik ve demografik etkilerinin bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmesi ve kalıcı çözümler üretilmesi için Meclis Araştırması açılması, başta gençlerimiz ve kadınlarımız olmak üzere tüm Batman halkının geleceği açısından elzemdir. 12 hani nen --- **Kaynak gösterme:** Zeynep Oduncu Kutevi (DEM Parti, Batman). “Batman ilindeki işsizlik sorununun yapısal nedenlerinin tespit edilerek istihdamı arttırmak için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2765, 27 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2765-batman-ilindeki-issizlik-sorununun-yapisal-nedenlerinin-tespit-edilerek-istihdami-arttirma (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/02b4685c-6f96-4632-a8a9-01971203b0c0 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.