# Artan suç oranlarının nedenlerinin ve adli süreçlerde yaşanan aksaklıkların araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2795) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/2795 - **Tarih:** 3 Haziran 2025 - **İlk imza:** Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti, İstanbul) - **İmza sayısı:** 1 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/8e928994-3a15-4f8e-839d-019758a3313a - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2795-artan-suc-oranlarinin-nedenlerinin-ve-adli-sureclerde-yasanan-aksakliklarin-arastirilarak > 10/2795 esas numaralı meclis araştırması önergesi 3 Haziran 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti); 1 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan Adalet İstatistikleri 2024 Raporu, Türkiye'de adalet sisteminin işleyişine ilişkin önemli veriler ortaya koymuştur. Raporda yer alan istatistiklere göre, 2024 yılında cumhuriyet başsavcılıklarında toplam 11 milyon 661 bin 519 dosya görülmüş; bu dosyaların 5.7 milyonu yeni açılmış, 5.9 milyonu ise bir önceki yıldan devretmiştir. Ancak bu dosyaların yalnızca 5.5 milyonu karara bağlanabilmiş, 6 milyonu ise 2025 yılına devretmiştir. Bu durum, yargının iş yükü ve karar süreçlerindeki gecikmelerin boyutunu ortaya koymaktadır. En dikkat çekici artış dolandırıcılık suçlarında görülmüştür. 2023 yılında 119 bin olan dolandırıcılık dosyası sayısı 2024'te yüzde 41 artışla 169 bine çıkmıştır. 2023 yılı itibarıyla Türkiye genelinde toplam 40.356 suç olayı kayda geçmiştir. Bu olayların 26.871'i uyuşturucu ile ilgili suçlardan oluşmaktadır. Uyuşturucu bulundurma suçlarında yüzde 33, uyuşturucu imal ve ticareti suçlarında ise yüzde 21 oranında artış kaydedilmiştir. Ayrıca, organize suç olaylarında da artış gözlemlenmiştir. Buna karşılık hırsızlık suçlarında yüzde 4'lük bir azalma olmasına rağmen, bu suç türünde bir dosyanın karara bağlanma süresi ortalama 3.468 gün, yani neredeyse 10 yıldır. Türkiye'de suç oranlarındaki artış, çeşitli sosyo-ekonomik ve yapısal faktörlerin bir araya gelmesiyle şekillenmektedir. Özellikle yargıdaki aksaklıklar, suçların etkin bir şekilde cezalandırılmaması ve toplumsal eşitsizlikler, bu artışın temel sebepleri arasında yer almaktadır. Tüm bu faktörler dışında ekonomik zorluklar, işsizlik ve yoksulluk gibi faktörler, bireyleri suça yönlendirebilmektedir. Dolayısıyla toplumsal eşitsizliğin derinleşmesi suç oranlarında artışa neden olmaktadır. Bu bağlamda suç oranlarındaki artışın nedenlerinin tespit edilmesi ve yargı sistemimizin daha etkin işlemesi adına adli süreçlerde yaşanan aksaklıkların belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve TBMM Içtüzüğü'nün 104. ve 105. maddeleri gereğince bir Meclis Araştırması açılmasını arz ederim. GEREKÇE Türkiye'de son yıllarda suç oranlarında gözle görülür bir artış yaşanmakta; bu durum hem kamu düzeni hem de toplumun huzuru açısından ciddi tehditler oluşturmaktadır. Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü'nün yayımladığı 2024 yılı Adalet İstatistikleri Raporu, yargı sisteminin mevcut durumu ve iş yükü hakkında çarpıcı veriler sunmaktadır. Söz konusu rapora göre, 2024 yılında cumhuriyet başsavcılıklarında toplam 11 milyon 661 bin 519 dosya işlem görmüş, bu dosyaların 5.7 milyonu yeni açılmış, 5.9 milyonu ise bir önceki yıldan devretmiştir. Ancak bu dosyaların yalnızca 5.5 milyonu karara bağlanabilmiş; yaklaşık 6 milyon dosya ise 2025 yılına devrolmuştur. Bu durum, yargı sisteminin karar süreçlerinde yaşadığı tıkanıklığın ve gecikmenin boyutunu gözler önüne sermektedir. Özellikle bazı suç türlerinde yaşanan artış, kamuoyunda endişe yaratmakta ve toplumun güvenlik algısını sarsmaktadır. 2023 yılında 119 bin olan dolandırıcılık dosya sayısı, 2024 yılında yüzde 41 oranında artarak 169 bine yükselmiştir. Dolandırıcılık gibi ekonomik temelli suçlardaki bu yükseliş, toplumda güven ortamını zedelemekte ve bireyler arası ilişkileri olumsuz etkilemektedir. Uyuşturucu suçlarında da benzer bir artış gözlemlenmiştir. Uyuşturucu bulundurma suçlarında yüzde 33, uyuşturucu imal ve ticareti suçlarında ise yüzde 21 oranında artış kaydedilmiştir. Özellikle genç nüfus arasında yaygınlaşan uyuşturucu kullanımı ve buna bağlı suçlar, toplumsal dokunun çözülmesine neden olmaktadır. Bir başka dikkat çekici veri ise organize suçlardaki artıştır. Organize suçlar; yasa dışı örgütlenmeler, mafya tipi yapılanmalar ve sistematik suç işleme biçimleriyle yalnızca bireyleri değil, kurumları ve demokrasiyi hedef almaktadır. Bu tür suçların önlenmesi yalnızca güvenlik tedbirleriyle değil, sürdürülebilir politikaların geliştirilip uygulanmasıyla mümkün olacaktır. • Hırsızlık suçlarında yüzde 4'lük bir azalma görülmüş olsa da, bu suçlara ilişkin davaların ortalama karara bağlanma süresinin 3.468 gün, yani yaklaşık 10 yıl olması, adalet sisteminin etkinliği açısından ciddi bir zafiyete işaret etmektedir. Bu denli uzun süren yargılamalar mağdurların yargı organlarına ve hukuk devletine olan güvenini sarsmaktadır. Ayrıca suçu işleyenler açısından suça verilecek cezanın caydırıcılığını da azaltmaktadır. Suç oranlarındaki artış yalnızca adalet sistemindeki sorunlardan kaynaklanmamaktadır. Aynı zamanda sosyo-ekonomik koşullar, işsizlik, yoksulluk, eğitime erişimdeki eşitsizlikler ve toplumsal dışlanma gibi yapısal faktörler de bireyleri suça sürükleyen temel nedenler arasında yer almaktadır. Özellikle ekonomik kriz dönemlerinde, geçim sıkıntısı yaşayan bireylerin suç işlemeye daha yatkın hale geldiği bilimsel çalışmalarla da ortaya konmuştur. Bu çerçevede, suçla mücadele için birçok disiplinden yararlanılması ve kapsamlı politikaların geliştirilmesi gerekmektedir. Tüm bu nedenlerle, suç oranlarındaki artışın ardında yatan nedenlerin detaylı şekilde incelenmesi, adli süreçlerdeki gecikmelerin ve yapısal sorunların tespit edilmesi, suçu önleyici sosyal politikaların geliştirilmesi ve yargının daha etkin ve hızlı çalışmasını sağlayacak reform önerilerinin belirlenmesi amacıyla bir Meclis Araştırması açılmasını arz ederim. --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti, İstanbul). “Artan suç oranlarının nedenlerinin ve adli süreçlerde yaşanan aksaklıkların araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2795, 3 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2795-artan-suc-oranlarinin-nedenlerinin-ve-adli-sureclerde-yasanan-aksakliklarin-arastirilarak (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/8e928994-3a15-4f8e-839d-019758a3313a Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.