# Genç nüfusun sorunlarının tespit edilerek eğitim, istihdam ve sosyal politikaların geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/281)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/281
- **Tarih:** 15 Ağustos 2023
- **İlk imza:** Ali Gökçek (CHP, İstanbul)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/ed6e5a33-c7e2-4b06-aa64-018a21017471
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-281-genc-nufusun-sorunlarinin-tespit-edilerek-egitim-istihdam-ve-sosyal-politikalarin-gelisti

> 10/281 esas numaralı meclis araştırması önergesi 15 Ağustos 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Ali Gökçek (CHP); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Türkiye nüfusunun yüzde 15,2'sini oluşturan genç nüfusun sorunlarının tespiti, gençlere yönelik eğitim, istihdam ve sosyal politikaların geliştirilmesi amacıyla Anayasa'ınızın 98. TBMM İçtüzüğü'nün 104. ve 105. maddeleri kapsamında Meclis Araştırması açılması konusunda gereğini saygılarımla arz ederim. 14.06.2023

GEREKÇE

TÜİK"in Mayıs ayında açıklanan "İstatistiklerle Gençlik, 2022" araştırmasının sonuçlarına göre 2022 yılı sonu itibarıyla Türkiye'nin toplam nüfusu 85 milyon 279 bin 553 kişi iken 15-24 yaş grubundaki genç nüfus 12 milyon 949 bin 817 kişi olmuştur. Genç nüfusun, toplam nüfusun içindeki payı %15,2 olarak gerçekleşirken, genç nüfusun W51,2'sini erkek, %48,8'ini ise kadın nüfus oluşturmuştur. TÜİK'in nüfus projeksiyonlarına göre ise genç nüfusun toplam nüfus, içindeki oranının 2030 yılında %14,0, 2040 yılında %13,4 ve 2060 yılında %11,8'e düşeceği öngörülmektedir.

Avrupa Birliği üye ülkelerle kıyaslandığında Türkiye'nin genç nüfus oranının %15,2 ile Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülkenin genç nüfus oranlarından daha yüksek olduğu görülmektedir. Buna rağmen, Türkiye'de gençler eğitimden istihdama birçok sorunla karşı karşıyadır. 22 yıllık AKP iktidarında ne yazık ki gençler geleceksizlik kıskacında toplumun en mutsuz, umutsuz ve kaygılı kesimini oluşturmaktadır.

Gençlere yönelik kariyer platformu olan Youthalltun, "Gençlerin Beklenti ve Yönelimleri Araştırması"nın sonuçlarına göre, gençlerin 5'te 1'i mutsuz, 4'te 1'i geleceği olumsuz, algılarken, 4"te 3'ü ise streslidir. Yine aynı araştırmanın sonuçlarına göre,

• Kötüye giden ekonomik koşullar nedeniyle aile evinde kalan gençler oransal olarak: artarken, yurtta ve öğrenci evinde kalanlar oransal olarak azalmaktadır.

• Gençlerin aylık gelir veya harçlık verilerine bakıldığında, çok sınırlı imkanlarla yaşadıkları gözlemlenmektedir. Öğrencilerin yüzde 38'i bin 250 TL, yüzde 33'ü bin 251-2 bin 500 TL aralığındaki bir harçlıkla geçinmeye çalışmaktadır.

• — İş arayan üniversite mezunlarının durumu ise daha vahimdir. Sonuçlara göre iş arayan mezunların yüzde 69'u bir ayda bin 500 TL harçlık ile geçinmeye çalışmakta, bu rakamın sağlıklı beslenmelerine bile yetmediği belirtilmektedir.

• 2022 araştırması ile kıyaslandığında yıllık yüzde 137 enflasyona rağmen, skalanın en alt seviyesindeki bu harçlıkların geçen yıla göre sadece yüzde 25 artış gösterdiği görülmektedir. ,

Gençlerin durumunu ortaya koyan ve 16 ilden 18-25 yaş arası 2.140 katılımcıyla Konrad-Adenauer-Stiftung Derneği Türkiye Temsilciği tarafından gerçekleştirilen "Türkiye Gençlik Araştırması 2023" sonuçlarına göre katılımcıların sadece 9017,3'ü mutlu hissettiğini belirtmiştir. Gençlerin %63 oranında önemli bir kısmı, fırsat verilmesi halinde başka bir ülkede yaşamak istediklerini ifade etmiştir. Katılımcıların %47,8'i tarafından belirtilen başka bir ülkede yaşama arzusunun ardındaki birincil neden, daha iyi yaşam koşulları beklentisi olarak ön plana çıkmaktadır.

Bu araştırmalardan da anlaşılacağı üzere, Türkiye'deki gençlerin büyük bir kısmı kendi ülkelerinde kendilerine bir gelecek görememekte, ilk fırsatta yurtdışına gitme hayalleri kurmaktadır. Örneğin; AB Türkiye Delegasyonu Başkanı Büyükelçi Nikolaus M aa öğrencilerin bile artık sığınma başvurusunda bulundukları ifade edilmektedir. Yine güncel verilere göre, yalnızca 2022 yılında 24 bin 362 Türk vatandaşı, Meksika sınırından ABD'ye sığınmacı olarak giderken, bunların büyük bir çoğunluğunu gençlerin oluşturduğu bilinmektedir. Özetle, Türkiye AKP iktidarının politikaları neticesinde gençlerin geleceğe umutla baktığı bir ülke olmaktan çıkmıştır.

Bu çerçeveden hareketle; genç nüfusun sorunlarının tespiti, gençlere yönelik eğitim, istihdam ve sosyal politikaların geliştirilmesi amacıyla Anayasa'ınızın 98. TBMM İçtüzüğü'nün 104. ve

105. maddeleri kapsamında Meclis Araştırması açılması.konusunda gereğini saygılarımla arz ederim.

---

**Kaynak gösterme:** Ali Gökçek (CHP, İstanbul). “Genç nüfusun sorunlarının tespit edilerek eğitim, istihdam ve sosyal politikaların geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/281, 15 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-281-genc-nufusun-sorunlarinin-tespit-edilerek-egitim-istihdam-ve-sosyal-politikalarin-gelisti (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/ed6e5a33-c7e2-4b06-aa64-018a21017471

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.