# Sulama birliklerinin belirlediği ücret tarifelerindeki farklılıkların nedenlerinin araştırılarak çiftçilerin maruz kaldığı sorunların giderilmesine yönelik çözüm önerileri belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2824)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2824
- **Tarih:** 23 Haziran 2025
- **İlk imza:** Ferit Şenyaşar (DEM Parti, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/6330c49c-9a2d-4212-9678-0197a5d718d6
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2824-sulama-birliklerinin-belirledigi-ucret-tarifelerindeki-farkliliklarin-nedenlerinin-arastir

> 10/2824 esas numaralı meclis araştırması önergesi 23 Haziran 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Ferit Şenyaşar (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Aşağıda gerekçesiyle sunulan sulama birliklerinin belirlediği ücret tarifelerindeki fahiş farklılıkların nedenlerinin ortaya çıkarılması, bu birliklerin yönetim yapısı, denetim mekanizmaları, hizmet sunma kapasiteleri ile çiftçilerin maruz kaldığı mali ve yapısal sorunların tespiti ve bu sorunlara yönelik çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Arastirmast açılmasını arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

Sulama birlikleri, özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde tarımsal üretimin belkemiğini oluşturan önemli organizasyonlardır. Ancak bu birliklerin sulama hizmeti karşılığı çiftçilerden talep ettiği ücretlerin fahiş oranlara ulaşması, sulama yapılmadığı hâlde tahsilât yapılması, hizmetin kalitesizliği ve kurum içi yolsuzluk iddiaları üreticilerin ciddi mağduriyetine neden olmaktadır.

Şanlıurfa Suruç'ta faaliyet gösteren Topçu Gündaş Sulama Birliği 2025 yılı için pamuk sulaması için dönüm başı 2.900 TL, mısır için 2.175 TL, buğday için 1.160 TL ücret talep etmektedir. Aynı sulama tipi olan pompa sulaması için Adana Ceyhan'da 850 TL gibi daha düşük ücretler söz konusudur. Sulama sistemine göre farklılık olması doğalsa da, benzer sistem ve ürün için yaklaşık üç kat fiyat farkı makul değildir. Bu, bir tarife standardı eksikliği ve fiyatlandırmada keyfilik anlamına gelmektedir.

2024 yılı bol yağışlı geçmiş olmasına rağmen, Topçu Gündaş Sulama Birliği hububat için sulama yapmadığı halde çiftçilerden dönüm başı 800 TL ücret almıştır. Sulama birliklerinin "kullansan da kullanmasan da ödeyeceksin" anlayışı çiftçilerin maliyet yükünü artırmakta, adil hizmet anlayışını zedelemektedir.

Daha önce konu hakkında verdiğimiz yazılı soru önergelerinde de belirtildiği gibi, malzeme alımlarında usulsüz faturalandırma, kayıp envanterler, fiilen işe gelmeyen personel, rüşvet karşılığı ceza silme, birlik araçlarının özel kullanım amaçlı kullanılması gibi iddialar vardır. Sayıştay ya da Bakanlık denetimlerinin ne zaman yapıldığı ve kamuoyuna açıklanıp açıklanmadığı bile belirsizdir. Bu da hesap verilebilirliğin tamamen ortadan kalktığına işarettir.

Sulama birliklerine borçlandıkları gerekçesiyle icraya verilen çiftçi sayısı ve toplam borç miktarı hakkında kamuoyuna açıklanmış güvenilir veriler bulunmamaktadır. Bu durum tarımsal üretimi, kırsal ekonomiyi ve gıda arzını doğrudan tehdit eder hâle gelmiştir.

DEDAŞ'ın elektrik kesintileri nedeniyle çiftçiler tarlalarını sulayamamakta, ürünleri kuruyarak heba olmakta; buna rağmen sulama bedeli alınmakta, çiftçi iki yönlü cezalandırılmaktadır. Tarımsal üretimin temel altyapı unsurlarından biri olan enerji ve suya erişim özel şirketlerin insafına bırakılmıştır.

Sulama fiyatlarına karşı çiftçilerin yaptığı protestolar, Tarım Bakanlığı ve DSİ tarafından görmezden gelinmekte, Bakan Yardımcıları Cumhurbaşkanından talimat gelmeden işlem yapılamaz" demektedir. Bu durum yerel iradenin yok sayıldığını, merkeziyetçi ve çözüm üretmeyen bir yönetim anlayışının egemen olduğunu göstermektedir.

Yukarıda sayılan gerekçeler ışığında; sulama birliklerinin fiyatlama kriterlerinin belirlenmesi, denetim mekanizmalarının incelenmesi, çiftçilerin yaşadığı ekonomik ve hukuki mağduriyetlerin tespiti, kamu kaynaklarının ne derece etkin ve şeffaf kullanıldığının değerlendirilmesi, elektrik dağıtım şirketleriyle sulama birlikleri arasındaki etkileşimin tarım üzerindeki etkilerinin araştırılması amacıyla bir Meclis Araştırması açılması elzemdir.

---

**Kaynak gösterme:** Ferit Şenyaşar (DEM Parti, Şanlıurfa). “Sulama birliklerinin belirlediği ücret tarifelerindeki farklılıkların nedenlerinin araştırılarak çiftçilerin maruz kaldığı sorunların giderilmesine yönelik çözüm önerileri belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2824, 23 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2824-sulama-birliklerinin-belirledigi-ucret-tarifelerindeki-farkliliklarin-nedenlerinin-arastir (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/6330c49c-9a2d-4212-9678-0197a5d718d6

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.