# Beyaz et ve yumurta üreticilerinin yaşadığı sorunların tespit edilerek halkın sağlıklı ve erişilebilir gıdaya ulaşabilmesi için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2839)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2839
- **Tarih:** 25 Haziran 2025
- **İlk imza:** Özgür Ceylan (CHP, Çanakkale)
- **İmza sayısı:** 22
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/758220b7-4246-432f-b867-0197b1af29f8
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2839-beyaz-et-ve-yumurta-ureticilerinin-yasadigi-sorunlarin-tespit-edilerek-halkin-saglikli-ve

> 10/2839 esas numaralı meclis araştırması önergesi 25 Haziran 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Özgür Ceylan (CHP); 22 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Etkileri her geçen gün ağırlaşan ekonomik krizin yarattığı daralma sadece hane halkını değil üretim süreçlerinin bütün paydaşlarını ya kapasite düşürmeye ya da üretimden çekilmeye zorlamaktadır.

Bu süreçten en çok etkilenen sektörlerden biri de hayvancılığın en dinamik alanlarından biri olan kanatlı beyaz et ve yumurta sektörüdür. Beyaz et ve yumurta üreticileri ülkemiz hayvancılık sektörü içinde sürekli gelişim sağlayan, güçlü alt yapısı ve üretimde sahip olduğu yüksek standartlar ile hem ülkenin hayvansal protein gereksinimini karşılamakta hem de gerçekleştirdikleri ihracat ile ulusal ekonomimize önemli ölçüde katkı sağlamaktadır. Sektörde 10 binden fazla işletme bulunmakta, çiftçiden esnafa, yem ve ilaç tedarikçisinden nakliyeciye kadar yaklaşık 500 bin kişi bu sektörde istihdam edilmektedir. Ancak artan girdi maliyetleri, özellikle yem fiyatlarındaki kontrolsüz artış, sektörü hızla sürdürülemez hale getirmektedir.

Üretimde en büyük girdi maliyetini tamamen serbest piyasa koşullarının egemen olduğu yem oluşturmaktadır. Yüksek yem fiyatları kanatlı sektöründeki beyaz et ve yumurta üreticilerini açmaza sürüklemektedir.

Kümes hayvanları üretim maliyetlerinin yüzde 55-65'ini yem oluşturmaktadır. Yem fiyatları hemen hemen her yıl yüzde 70 düzeyinde artıyor. Yemde kullanılan en büyük girdiyi ise mısır oluşturmakta. Muazzam üretim alanlarımıza rağmen yeterince yem bitkisi üretilemiyor oluşu, fiyatların sürekli artış eğiliminde seyretmesi, döviz kurlarının beceriksiz ekonomi yönetimi nedeniyle yukarı yönlü seyrinin hiç değişmemesi, ülkedeki bütün sektörleri olumsuz etkilediği gibi hayvancılık sektörünü de olumsuz etkilemektedir.

Bunun en büyük nedenlerinden biri kuşkusuz tarım alanlarını verimli kullanamayan, çiftçisini 'doğru destekleme araçlarıyla desteklemeyi beceremeyen Türkiye'de tek adam hükümetinin son dönem alışkanlık haline getirdiği tarım ürünleri ithalatında gümrükleri sıfırlama politikasıdır. Yapılması gereken önce Türk çiftçisini doğru destekleme araçlarıyla desteklemek ve üretimi artırmak, sonra da yemde dışa bağımlılığı ortadan kaldıracak yapısal önlemleri almaktır. Hayvancılık sektöründeki üreticilerin ucuza yem teminini sağlayacak destekler hayata geçirilmelidir.

Beyaz et ve yumurta üretiminde ciddi sorunlar bulunmaktadır. Gün geçtikçe yoksullaşan yurttaşlarımız hayvansal protein açığının kapatılmasında görece daha ucuz Bl4 kanatlı etine ve yumurtaya yönelmektedir. Ancak iktidarın politikaları nedeniyle orta ye alt-gefff grubundaki yurttaşlarımız açısından artık beyaz et ve yumurta da lüks tüketim ürünt paling geliştir. Ocak 2025 TÜİK verilerine göre tavuk eti üretimi 233 bin 223 ton, tavuk 19 urtası üretimi 1,65 milyar adet olarak gerçekleşti. 2024 FAO verilerine göre Tavake UP BAnARde Ik üçte ABD, Brezilya ve Çin yer almakta Türkiye 9'uncu sırada bulunmaktadır. Sofralık yumurta üretiminde ise Çin, Endonezya ve Hindistan ilk üç sırada yer alırken Türkiye 10'uncu basamakta yer almaktadır.

Ocak ayında bir önceki yılın aynı ayına göre, tavuk yumurtası üretimi %10,1 azaldı, kesilen tavuk sayısı %11,8 arttı. Kişi başına beyaz et tüketiminde Avrupa'da 25'inci, dünyada 96'ncı sıradayız. Yumurta üretiminde Avrupa lideriyiz ama kişi başına tüketimde Avrupa'da 28'inci, dünyada 70'inci sıradayız.

Bu tablo açıkça göstermektedir ki, yurttaşlarımız ürettikleri ürüne ulaşamamaktadır. Bu durum, derinleşen yoksulluğun ve yanlış ekonomi yönetiminin doğrudan bir sonucudur. Bu nedenlerle, beyaz et ve yumurta üreticilerinin sorunlarının tespit edilmesi, üretim ve tedarik zincirindeki aksaklıkların giderilmesi ve halkın sağlıklı, erişilebilir gıdaya ulaşabilmesi için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ederim.

EP BAŞI

---

**Kaynak gösterme:** Özgür Ceylan (CHP, Çanakkale). “Beyaz et ve yumurta üreticilerinin yaşadığı sorunların tespit edilerek halkın sağlıklı ve erişilebilir gıdaya ulaşabilmesi için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2839, 25 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2839-beyaz-et-ve-yumurta-ureticilerinin-yasadigi-sorunlarin-tespit-edilerek-halkin-saglikli-ve (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/758220b7-4246-432f-b867-0197b1af29f8

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.