# Uyuşturucu ticaretinin engellenmesi için sınır güvenliği, gümrük denetimleri ve operasyonel mücadele süreçlerinde alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2840)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2840
- **Tarih:** 26 Haziran 2025
- **İlk imza:** Selçuk Özdağ (Yeni Yol, Muğla)
- **İmza sayısı:** 23
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/fa392db7-7199-4118-81a3-0197b1b53dbe
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2840-uyusturucu-ticaretinin-engellenmesi-icin-sinir-guvenligi-gumruk-denetimleri-ve-operasyone

> 10/2840 esas numaralı meclis araştırması önergesi 26 Haziran 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Selçuk Özdağ (Yeni Yol); 23 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Türkiye'de Uyuşturucu Maddelerin Arz Zinciri: Sınır Güvenliği, Gümrük Denetimleri ve Operasyonel Mücadele Süreçlerinin Etkinliğinin Araştırılması amacıyla Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104'üncü ve 105'inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılmasını saygılarımla arz ve teklif ederim. 26/06/2025

GEREKÇE Dünya genelinde madde bağımlılığı ciddi bir halk sağlığı sorunu haline gelmiştir. Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) verilerine göre 2010 yılında 15-64 yaş arası dünya nüfusunun yaklaşık %5'i (226 milyon kişi) madde kullanırken, 2020 yılında bu oran %5,6'ya (284 milyon kişi) yükselmiştir. WHO, 2030 yılına kadar madde kullanan birey sayısının %11 oranında artacağını, özellikle Afrika kıtasında bu artışın %40'a ulaşacağını öngörmektedir. Avrupa Birliği'nde ise 83 milyon yetişkinin (%29) hayatlarının bir döneminde yasadışı madde kullandığı tahmin edilmektedir.

Bu küresel eğilimler, Türkiye'de de giderek ağırlaşan bir tabloya yansımaktadır. Türkiye, coğrafi konumu nedeniyle uyuşturucu kaçakçılığı açısından hem bir geçiş güzergâhı hem de giderek büyüyen bir iç pazar haline gelmiştir. Avrupa Uyuşturucu Raporu 2023 ve Birleşmiş Milletler 2023 Dünya Uyuşturucu Raporu'na göre:

• 2021'de Avrupa genelinde yakalanan 6,8 ton metamfetaminin %81'i (5,5 ton) Türkiye'de ele geçirilmiş, 2022'de bu miktar 77,7 tona yükselerek rekor kırmıştır.

İstanbul ve Adana, Avrupa genelindeki atık su analizlerinde metamfetamin kullanım oranı açısından ilk 20 şehir arasında yer almıştır.

İstanbul çevresinde sıvı metamfetamini kristalize eden tesislerin tespit edilmesi, Türkiye'nin üretim zincirine de dâhil olduğunu göstermektedir.

• Türkiye'de 2021-2023 arasında metamfetamin yakalama sayısı %296 artmıştır (5.528'den 21.912'ye). Aynı dönemde esrar yakalama sayısı da 64.000'lerden 99.000'in üzerine çıkmıştır.

Bununla birlikte, captagon yakalamaları da yalnızca bir yılda %71 artmış, 2022'de 24 milyon tablet ele geçirilmiştir. Skunk ve kokain kaçakçılığı da ciddi artış göstermekte; Türkiye, Latin Amerika'dan Avrupa'ya yönelen kokain trafiğinde önemli bir transit ülke konumuna gelmiştir. 2022'de 2,3 ton kokainin ele geçirildiği belirtilmektedir.

Tüm bu veriler, Türkiye'nin uyuşturucu arz zincirinde sadece geçiş değil, aynı zamanda işleme ve iç tüketim açısından da kilit bir ülke haline geldiğini göstermektedir. Ancak bu tabloya karşın alınan tedbirlerin ve yürütülen operasyonların yeterliliği kamuoyu nezdinde sorgulanmaya devam etmektedir. Örneğin:

• 2021-2023 arasında uyuşturucu olayları artmasına rağmen şüpheli sayısında ciddi bir artış gözlenmemiş, suçluların yakalanma oranının düştüğü veya aynı kişilerin sistemde tekrar tekrar yer aldığı yönünde şüpheler doğmuştur.

• Gümrüklerde görevli personel sayısı hâlâ yetersizdir; 2018 TBMM Raporu'nda 5.000 kişilik açık tespit edilmesine karşın yeni personel alımına ve donanım kapasitesine ilişkin şeffaf bir değerlendirme sunulmamıştır.

• Kargo, internet ve dijital yollarla yapılan uyuşturucu kaçakçılığına ilişkin ihbar, izleme ve operasyonel müdahale süreçlerinde ciddi boşluklar bulunmaktadır. Mevzuat açısından bakıldığında bazı yasal düzenlemeler yapılmış, örneğin sentetik uyuşturucu imal ve ticaretinde alt sınır değiştirilmiş, zorunlu tedaviye ilişkin mahkeme süreçleri hızlandırılmış ve sürpriz, test uygulamaları yasal zemine kavuşturulmuştur. Ancak, bu düzenlemelerin pratikte ne ölçüde etkili olduğu konusunda somut göstergelere dayalı raporlar kamuoyuna sunulmamıştır.

2024-2028 Uyuşturucu ile Mücadele Strateji Belgesi'nde belirlenen performans göstergeleri (örgütlü suç dosyalarının sonuçlandırılması, dijital suçlarla mücadele, yıllık müdahale artışı gibi) hedeflenmiş olsa da; bu hedeflerin gerçekleştirilme düzeyi, denetimlerin etkinliği ve sınır güvenliğindeki kapasite hâlâ soru işaretleri barındırmaktadır.

Ayrıca Adalet ve Kalkınma Partisi'nin 2023 seçim beyannamesinde yer alan Türkiye'nin uyuşturucu için ulaşılmaz ve yasaklı bir bölge hâline getirilmesi" hedefi, yaşanan gelişmelerle çelişmektedir. Uyuşturucu bağlantılı suçlarda artış, erişim yaşının düşmesi ve sokaklarda kullanımın yaygınlaşması, bu hedefin gerçekleşmediğini açıkça göstermektedir. Bu nedenlerle:

• Sınır kapılarında fiziki ve teknolojik altyapının yeterliliği,

• Gümrüklerde görevli personel kapasitesi ve eğitim düzeyi,

• Narkotik suçlara yönelik operasyonel başarı oranları,

• Dijital yollarla işlenen uyuşturucu suçlarının izlenme kapasitesi,

• Kargo, internet ve posta yoluyla yapılan uyuşturucu transferlerinin tespit mekanizmaları,

• Uyuşturucu suçlarına dair cezai uygulamaların etkinliği ve caydırıcılığı,

• Yürütülen mücadelede performans göstergelerinin nasıl belirlendiği ve izleme-değerlendirme mekanizmalarının işleyişi Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından bütüncül bir yaklaşımla incelenmeli, uyuşturucu arz zincirine dair tüm süreçlerin etkinliği araştırılmalı ve daha etkili politika önerileri geliştirilmelidir. Uyuşturucu ile mücadele sadece bireylere değil, aynı zamanda sistemin tamamına yönelik yapısal müdahaleleri gerektirmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Selçuk Özdağ (Yeni Yol, Muğla). “Uyuşturucu ticaretinin engellenmesi için sınır güvenliği, gümrük denetimleri ve operasyonel mücadele süreçlerinde alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2840, 26 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2840-uyusturucu-ticaretinin-engellenmesi-icin-sinir-guvenligi-gumruk-denetimleri-ve-operasyone (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/fa392db7-7199-4118-81a3-0197b1b53dbe

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
