# Tarımsal üretim ve ithalat verilerindeki değişimlerin tüm boyutlarıyla incelenerek yerli üretimin teşvik edilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2933)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2933
- **Tarih:** 10 Temmuz 2025
- **İlk imza:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/ec90fa33-a1f1-403f-97d4-0197f84a31e7
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2933-tarimsal-uretim-ve-ithalat-verilerindeki-degisimlerin-tum-boyutlariyla-incelenerek-yerli-u

> 10/2933 esas numaralı meclis araştırması önergesi 10 Temmuz 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Ömer Fethi Gürer (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Tarımsal üretim ve ticaret verileri, ülkemizde tarım sektörünün içinde bulunduğu zorlu koşulları ve uygulanan politikaların yerli üreticiyi nasıl göz ardı ettiğini açıkça ortaya koymaktadır. Çiftçiden alınan ürün miktarlarında yaşanan düşüşler ile ithalat rakamlarındaki artışlar, tarım politikalarının yetersizliğini ve dışa bağımlılığı teşvik eden bir yapıyı işaret etmektedir.

Örneğin, çeltik üretimi 2022 yılında 950 bin ton iken 2023 yılında 900 bin tona gerilemiştir. Ancak çiftçiden alınan çeltik miktarı bu dönemde 75.887 tondan 52.363 tona düşmüş, bu da %31'lik bir azalma anlamına gelmiştir. Buna karşılık, çeltik ithalatı aynı dönemde %149 artarak 21.015 tondan 52.460 tona yükselmiştir. Benzer şekilde, ayçiçeği üretimi 2023 yılında bir önceki yıla göre 352 bin ton azalmış, çiftçiden alınan ayçiçeği miktarı ise %68 oranında düşerek 72.395 tona gerilemiştir. Buna karşın, ayçiçeği yağı ithalatı %25 artışla 1.254.945 tona ulaşmıştır.

Bu tablo, sadece birkaç ürünle sınırlı kalmamış; makarnalık ve ekmeklik buğday, nohut, mercimek ve zeytinyağı gibi pek çok stratejik üründe de aynı eğilim gözlenmiştir. Örneğin, makarnalık buğday ithalatı %52 artarken, çiftçiden yapılan alımlar %50 oranında düşmüştür. Zeytinyağı ithalatında ise %80'lik bir artış yaşanmış, çiftçiden alınan zeytinyağı miktarı %77 gibi ciddi bir oranda azalmıştır.

Bu veriler, üreticimizin yeterince desteklenmediğini ve tarım sektöründe uygulanan politikaların yerli üretimi teşvik etmekten ziyade ithalatı çözüm olarak benimsediğini göstermektedir. Bu durum, çiftçinin üretimden uzaklaşmasına yol açarken, kırsal kesimde geçim kaynaklarını daraltmakta ve tarımsal işgücünü azaltmaktadır. Ayrıca, yerli üretim yerine ithalata yönelmek, gıda güvenliği açısından uzun vadede ciddi riskler taşımaktadır.

Tarımsal ürün alımlarında yaşanan düşüşlerin sebeplerinin araştırılması ve bu düşüşlere karşın ithalatın neden hızla arttığının ortaya konması büyük önem taşımaktadır. Çiftçinin üretimden neden uzaklaştığı, tarımsal üretimin neden yerli kaynaklar yerine ithalatla karşılandığı, kamu tarafından ürün alım politikalarının hangi dinamiklerle belirlendiği ve bu süreçlerin ülkemiz tarımına uzun vadeli etkileri titizlikle incelenmelidir.

Bu bağlamda, tarımsal üretim ve ithalat verilerindeki değişimlerin tüm boyutlarıyla değerlendirilmesi, yerli üretimin teşvik edilmesi için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 104. ve 105. maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

Saygılarımla. 26.06.2025

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Tarımsal üretim ve ithalat verilerindeki değişimlerin tüm boyutlarıyla incelenerek yerli üretimin teşvik edilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2933, 10 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2933-tarimsal-uretim-ve-ithalat-verilerindeki-degisimlerin-tum-boyutlariyla-incelenerek-yerli-u (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/ec90fa33-a1f1-403f-97d4-0197f84a31e7

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.