# İthalat odaklı tarım politikalarının muhtemel zararlarının araştırılması ve tarımda dışa bağımlılığın azaltılması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2936)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2936
- **Tarih:** 10 Temmuz 2025
- **İlk imza:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde)
- **İmza sayısı:** 24
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/4d88525d-1a20-4653-a2d2-0197f83a7445
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2936-ithalat-odakli-tarim-politikalarinin-muhtemel-zararlarinin-arastirilmasi-ve-tarimda-disa-b

> 10/2936 esas numaralı meclis araştırması önergesi 10 Temmuz 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Ömer Fethi Gürer (CHP); 24 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

AKP iktidarının ithalat odaklı tarım politikaları, Türkiye'nin tarım sektöründe yapısal sorunlara yol açmış ve bu sorunlar giderek derinleşmektedir. Bu politikalar neticesinde tarım sektörü her geçen gün daha fazla ithalata bağımlı hale gelirken, üretim maliyetlerindeki artış ve küresel iklim değişikliğinin olumsuz etkileri çiftçilerin üretim faaliyetlerini sürdürmesini giderek zorlaştırmaktadır. Uygulanan ithalat odaklı tarım politikaları ve yaşanan sorunlara karşı alınmayan önlemler, tarım sektörünü sürdürülemez bir yapıya sürüklemiş; milli güvenlik açısından stratejik öneme sahip bu alanda kendi kendine yeterlilik hedefinden uzaklaşılmasına neden olmuştur.

Son yıllarda tarım ürünleri ithalatında yaşanan dikkat çekici artış, bu sorunların en somut göstergesidir. Örneğin, 2025 yılının ilk üç ayında Türkiye'nin tarım ürünleri ve hayvancılık ithalatı kapsamında 515 milyon dolarlık sebze ve meyve, 545 milyon dolarlık canlı • hayvan ithalatı gerçekleştirilmiştir. Sadece 345.240 adet sığır ithalatına karşılık 531 milyon dolar ödeme yapılmıştır. Yerli üretimin desteklenmesi konusundaki yetersizlikler, tarımsal : üretim politikalarının eksikliklerini açıkça ortaya koymaktadır.

Türkiye'nin meyve ithalatına ilişkin veriler de ithalat bağımlılığını net bir şekilde gözler önüne sermektedir. Örneğin, 2025 yılının ilk üç ayında 35.166 ton muz için 31 milyon dolar ödeme yapılırken, narenciye ihracatçısı bir ülke olmamıza rağmen 28.737 ton mandalina ithalatına 15,6 milyon dolar harcanmıştır. Benzer şekilde, 8.786 ton kuru soğan ithalatına karşılık 3,6 milyon dolar ödeme yapılmıştır. Bunun yanı sıra hayvan ithalatı 531 milyon dolarla ilk sırada yer alırken, soya fasulyesi 466 milyon dolar ve kakao 389 milyon dolarlık ithalat rakamları ile dikkat çekmektedir.

Bu veriler, Türkiye'nin yalnızca ekonomik açıdan değil, stratejik açıdan da ciddi tehditlerle karşı karşıya olduğunu göstermektedir. Tarımda dışa bağımlılığın artması, yerli : üretimin sürdürülebilirliğini tehdit etmekte ve gıda arz güvenliğimizi riske atmaktadır.

Türkiye'nin elma, üzüm, fındık, çay, ceviz, badem gibi ürünlerde üretim kayıpları yaşaması ve bu ürünlerin ithalat yoluyla karşılanması, tarımda dışa bağımlılığı körüklerken çiftçilerin üretimden çekilmesine neden olmaktadır. Yerli üretimin desteklenmesi yerine ithalatın tercih edilmesi, tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini tehdit etmektedir.

Bu çerçevede, AKP iktidarının ithalat odaklı tarım politikalarının Türkiye tarımına verdiği ve vermesi muhtemel zararların araştırılması, dışa bağımlılığın azaltılması için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi ve yerli üretimin sürdürülebilirliğini sağlayacak stratejilerin geliştirilmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 104. ve 105. maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

Saygılarımla. 08.05.2025

CRUP BASKAN TE

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “İthalat odaklı tarım politikalarının muhtemel zararlarının araştırılması ve tarımda dışa bağımlılığın azaltılması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2936, 10 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2936-ithalat-odakli-tarim-politikalarinin-muhtemel-zararlarinin-arastirilmasi-ve-tarimda-disa-b (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/4d88525d-1a20-4653-a2d2-0197f83a7445

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.