# Süt üreticilerinin, süt sanayisinin ve tüketicilerinin yaşadığı sorunların araştırılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2937)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2937
- **Tarih:** 10 Temmuz 2025
- **İlk imza:** Serkan Sarı (CHP, Balıkesir)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/bf4e808f-3305-452c-8417-0197f83c78dc
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2937-sut-ureticilerinin-sut-sanayisinin-ve-tuketicilerinin-yasadigi-sorunlarin-arastirilarak-b

> 10/2937 esas numaralı meclis araştırması önergesi 10 Temmuz 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Serkan Sarı (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Türkiye'de süt sektörü, tarım ve hayvancılık politikalarının en kritik ayaklarından birini oluşturmaktadır. Ancak son dönemde özellikle çiğ süt üreticileri artan girdi maliyetleri, bozulan süt-yem paritesi, uygulamada karşılık bulmayan referans fiyatlar ve düşen tüketici talebi nedeniyle üretimi sürdüremez hâle gelmiştir.

Ulusal Süt Konseyi (USK) tarafından 1 Ocak 2025 tarihinde belirlenen çiğ süt referans fiyatı litre başına 17,15 TL olmasına rağmen, sahada üreticinin eline geçen net tutar, soğutma ve nakliye maliyetleri düşüdüğünde 15-16,50 TL arasında kalmıştır. Bu fiyat, güncel üretim maliyetlerini karşılamamakta ve çiftçiyi zararına üretim yapmaya zorlamaktadır. Süt-yem paritesi de bozulmuş; bir litre sütle alınması gereken 1,5 kg yem oranı, günümüzde 1,2 kg seviyelerine düşmüştür.

Tüm bu koşullar altında üreticinin üretimden çekilmesi, hayvanların kesime gönderilmesi ve sektörün daralması kaçınılmaz bir tehdit hâline gelmiştir. Bu süreç sadece üreticileri değil, zincirin tamamını etkileyerek gıda sanayinden perakende sektörüne, lojistikten tüketici fiyatlarına kadar geniş bir etki alanı oluşturmaktadır. Nitekim süt üretimindeki gerileme, başta et ve süt ürünlerinde olmak üzere gıda fiyatlarında ciddi artışlara neden olacak, enflasyon baskısını artıracaktır.

Öte yandan, TÜSEDAD'ın 1 Temmuz 2025 itibarıyla sıcak çiğ süt için en az 21 TL, soğutulmuş çiğ süt için ise 23,52 TL önerisinde bulunduğu dikkate alınmalı; bu öneri, 19,60 TL seviyesindeki ortalama üretim maliyeti üzerine %20 kâr marjı esas alınarak hazırlanmıştır. Buna karşın USK henüz Temmuz 2025 itibarıyla yeni bir fiyat güncellemesi yapmamış, üretici beklentileri karşılıksız kalmıştır.

Bu olumsuz tabloya rağmen market raflarında fiyat artışları anında yansırken, üretici ödemeleri çoğu zaman aylar sonra yapılmakta; süte yapılan zamlar ise yem gibi teme i kirilere, eş zamanlı olarak yansıdığı için üreticiye reel bir fayda sağlamamaktadır. Girdi f affederłep

GRİP BASKANLE

artışların önlenebilmesi için yem fiyatlarının denetlenmesi ve piyasadaki keyfi artışların engellenmesi büyük önem taşımaktadır.

Ayrıca ekonomik kriz nedeniyle azalan süt ve süt ürünleri tüketimi, üreticiyi olduğu kadar sanayiciyi de olumsuz etkilemekte; üretimin ve tüketimin birlikte desteklenmediği bir ortamda gıda arz güvenliği tehdit altına girmektedir.

Tüm bu nedenlerle; süt üreticilerinin, süt sanayisinin, tüketicilerin sorunlarının tespiti ve çözümlerinin ortaya konması, çiğ süt üretimindeki mevcut kriz ortamının bütün boyutlarıyla araştırılması, fiyatlama politikalarının, üretici-tüketici dengesi gözetilerek sürdürülebilir bir üretim modeli oluşturulması amacıyla Anayasanın 98. Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 104 ve 105. Maddeleri gereğince Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ve teklif ederiz.

---

**Kaynak gösterme:** Serkan Sarı (CHP, Balıkesir). “Süt üreticilerinin, süt sanayisinin ve tüketicilerinin yaşadığı sorunların araştırılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2937, 10 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2937-sut-ureticilerinin-sut-sanayisinin-ve-tuketicilerinin-yasadigi-sorunlarin-arastirilarak-b (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/bf4e808f-3305-452c-8417-0197f83c78dc

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.