# Plastik atık ithalatı ve geri dönüşüm politikalarının çevresel, toplumsal ve ekonomik etkilerinin detaylı bir şekilde araştırılarak kalıcı ve sürdürülebilir çözüm yollarının belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2970)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2970
- **Tarih:** 17 Temmuz 2025
- **İlk imza:** Aliye Timisi Ersever (CHP, Ankara)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/a49783c4-9ab5-4075-ab8a-01981cd2e009
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2970-plastik-atik-ithalati-ve-geri-donusum-politikalarinin-cevresel-toplumsal-ve-ekonomik-etki

> 10/2970 esas numaralı meclis araştırması önergesi 17 Temmuz 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Aliye Timisi Ersever (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Türkiye, giderek artan bir şekilde Avrupa Birliği ülkelerinden plastik atık ithal etmektedir. 2024 yılında 500 bin tonu aşkın atık plastik ithal edilirken, bu miktarın 2025'te 540 bin tona ulaşması beklenmektedir. İthal edilen atıkların büyük bir bölümü Almanya, İngiltere, Hollanda ve İtalya gibi ülkelerden gelmektedir. Ancak mevcut geri dönüşüm altyapımız, hem yurtdışından gelen hem de ülke içinde üretilen plastik atıkların tamamını sağlıklı ve etkin bir şekilde işleyememektedir.

Resmî raporlar ve bağımsız araştırmalar, Türkiye'de hem ithal edilen hem de yerli plastik atıkların %70 ila %80'inin uygun şekilde geri dönüştürülemediğini açıkça ortaya koymaktadır. Bu atıkların önemli bir bölümü; düzensiz biçimde açık alanlara bırakılmakta, kontrolsüz şekilde doğaya karışmakta ya da yasa dışı yollarla yakılmaktadır.

Kısa vadeli ekonomik kazançlar uğruna toprağa, suya ve havaya verilen bu zarar, milyonlarca insanın sağlığını tehdit etmektedir. En çok zarar gören alanların başında tarım arazileri, yeraltı su kaynakları ve denizler gelmektedir.

Mikroplastikler, tarımsal üretimden balıkçılığa, oradan da musluk suyuna kadar sızmaktadır. Yapılan bilimsel araştırmalara göre, Türkiye'de musluk sularının %94'ünde, sofra tuzlarının ise %72'sinde mikroplastik bulunmuştur.

Bilimsel veriler, plastik atıkların doğada 400 ila 1000 yıl boyunca bozulmadan kalabildiğini göstermektedir. Bu süreçte parçalanarak mlknoplaştiklere dönüşen atıklar, besin zinciri yoluyla insan vücuduna kadar ulaşmakta ve geri dönüşü olmayan sağlık sorunlarına zemin hazırlamaktadır.

Öte yandan, "geri dönüşüm" adı altında faaliyet yürüten çok sayıda kayıt dışı tesis, ÇED raporu olmadan çalışmakta; yasa dışı atık yakımı, kimyasal sızıntılar ve zehirli gaz emisyonlarıyla çevreyi ve halk sağlığını ciddi şekilde tehdit etmektedir. Özellikle Adana, Mersin, Kocaeli, Gaziantep ve İstanbul gibi şehirlerde yoğunlaşan bu tesislerin çevreye verdiği zarar giderek daha yıkıcı boyutlara ulaşmaktadır.

Gelinen noktada; plastik atık ithalatı ve yerli tüketimin toplam çevresel yükü, ekosisteme verdiği zarar, toplum sağlığı üzerindeki etkileri, geri dönüşüm tesislerinin denetim düzeyi ve mevcut atık yönetimi politikalarının etkinliği bütün yönleriyle değerlendirilmelidir. Doğal kaynaklarımızın, tarım alanlarımızın ve halk sağlığımızın kısa vadeli kazançlar uğruna feda edilmesine daha fazla göz yumulamaz.

Bu nedenle, ülkemizin plastik atık ithalatı ve geri dönüşüm politikalarının çevresel, ekonomik, toplumsal etkilerinin detaylı biçimde araştırılması, kalıcı, sürdürülebilir. çözüm yollarının belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci maddesi ile Tüçkiye BuN/j* Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca, Meclis Araştırması açuması arz ederiz. CUMHU

SHUP BASKAN

---

**Kaynak gösterme:** Aliye Timisi Ersever (CHP, Ankara). “Plastik atık ithalatı ve geri dönüşüm politikalarının çevresel, toplumsal ve ekonomik etkilerinin detaylı bir şekilde araştırılarak kalıcı ve sürdürülebilir çözüm yollarının belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2970, 17 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2970-plastik-atik-ithalati-ve-geri-donusum-politikalarinin-cevresel-toplumsal-ve-ekonomik-etki (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/a49783c4-9ab5-4075-ab8a-01981cd2e009

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.