# Roman vatandaşların yaşadığı sorunların tespit edilerek bu sorunların çözülmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2974) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/2974 - **Tarih:** 17 Temmuz 2025 - **İlk imza:** Aliye Timisi Ersever (CHP, Ankara) - **İmza sayısı:** 22 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/26abcbf7-78ef-4ec3-8e72-01981d45bd50 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2974-roman-vatandaslarin-yasadigi-sorunlarin-tespit-edilerek-bu-sorunlarin-cozulmesi-icin-yapil > 10/2974 esas numaralı meclis araştırması önergesi 17 Temmuz 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Aliye Timisi Ersever (CHP); 22 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Kendine özgü kültürü, gelenekleri ve yaşam biçimiyle toplumun ayrılmaz bir parçası olan Roman vatandaşlarımız; sanat, müzik, zanaat gibi alanlarda ülkemizin kültürel ve sosyal hayatına önemli katkılar sunmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti'nin eşit haklara sahip yurttaşları olmalarına rağmen, Romanlar hâlen eğitim, sağlık, barınma ve istihdam gibi temel haklara erişimde ciddi yapısal eşitsizlikler ve ayrımcılıkla karşı karşıya kalmaktadır. Bu durum yalnızca Roman toplumunu değil, toplumsal barışı, sosyal adaleti ve eşit yurttaşlık ilkesini de doğrudan zedelemektedir. Yaşanan yapısal sorunlar ve ayrımcı tutumlar, Roman vatandaşlarımızın toplumsal hayata tam ve eşit katılımını engellemekte; sosyal dışlanmayı derinleştirmektedir. Romanların maruz kaldığı hak ihlallerinin, karşılaştıkları ayrımcılığın ve dışlanmanın nedenleriyle birlikte tüm yönleriyle araştırılması; bu sorunların çözümüne yönelik etkili sosyal politikaların ve yapısal önlemlerin geliştirilmesi amacıyla, Anayasa'nın 98'inci maddesi ile Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. Annet Born JAZGAN barinte ler Edime MV. GEREKÇE Türkiye toplumunun ayrılmaz bir parçası olan Romanlar, tarih boyunca farklı alanlarda ayrımcılığa, dışlanmaya ve hak ihlallerine maruz kalmıştır. Eğitim, sağlık, istihdam, barınma, sosyal hizmetler ve adalete erişim gibi temel haklara yönelik yapısal eşitsizlikler, bireysel olayların ötesinde, sistematik bir karakter taşımaktadır. Ulusal ve uluslararası raporlar, Romanların sosyal yaşamın pek çok alanında dezavantajlı durumda olduğunu ve bu durumun sosyal dışlanmayı kalıcı hale getirdiğini göstermektedir. Eğitim alanında, Roman çocukların okulu terk etme oranları yüksektir. Ayrımcı tutumlar, önyargılar ve akran zorbalığı, eğitimde fırsat eşitliğini engellemektedir. İstihdam alanında, Romanlar çoğunlukla kayıt dışı, güvencesiz ve düşük ücretli işlerde çalışmaktadır. Roman kimliğinin işgücü piyasasında bir "engel" olarak görülmesi ekonomik eşitsizlikleri artırmaktadır. Barınma konusunda, Romanlar çoğu zaman altyapıdan yoksun ve sosyal dışlanmayı pekiştiren bölgelerde yaşamaktadır. Kentsel dönüşüm projeleri, güvenli barınma hakkını ihlal edecek biçimde uygulandığında topluluklar daha da kırılgan hale gelmektedir. Sağlık ve sosyal hizmetlere erişimde ise hem mekânsal engeller hem de ayrımcı pratikler önemli sorunlara yol açmaktadır. Kamu kurumlarına karşı oluşan güvensizlik, bilgi eksikliği ve deneyimlenen ayrımcılık, Romanların temel haklardan yararlanmasını ciddi biçimde kısıtlamaktadır. Roman karşıtlığı yalnızca bireysel önyargılarla sınırlı kalmamakta; medya söylemleri, toplumsal algılar ve bazı kamu politikalarında da yeniden üretilmektedir. Bu durum, eşit yurttaşlık ilkesini zedelemekte ve toplumsal kutuplaşmayı derinleştirmektedir. 2010 Selendi ve 2023 İznik olayları, nefret söyleminin zaman zaman organize şiddete dönüştüğünü göstermektedir. Bugüne kadar Romanlara yönelik yürütülen eylem planları, izleme ve etki değerlendirme mekanizmalarının eksikliği nedeniyle sahada karşılık bulmamış; eşitsizlikleri dönüştürmekte yetersiz, kalmıştır. Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler ve Anayasa'nın eşitlik ilkesi, devlete ayrımcılıkla etkin mücadele etme ve tüm yurttaşlarına eşit haklar sağlama yükümlülüğü vermektedir. Bu nedenle, Romanların karşılaştığı hak ihlallerinin ve ayrımcılığın nedenlerinin, boyutlarının ve etkilerinin kapsamlı biçimde araştırılması; kalıcı, hak temelli ve katılımcı çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması toplumsal bir sorumluluk haline gelmiştir. --- **Kaynak gösterme:** Aliye Timisi Ersever (CHP, Ankara). “Roman vatandaşların yaşadığı sorunların tespit edilerek bu sorunların çözülmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2974, 17 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2974-roman-vatandaslarin-yasadigi-sorunlarin-tespit-edilerek-bu-sorunlarin-cozulmesi-icin-yapil (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/26abcbf7-78ef-4ec3-8e72-01981d45bd50 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.