# Cezaevlerindeki tutuklu ve hükümlülerin nakil taleplerinin reddedilmesi ve istek dışı nakiller sonucu yaşanan sorunların incelenerek alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/300)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/300
- **Tarih:** 22 Ağustos 2023
- **İlk imza:** Beritan Güneş Altın (DEM Parti, Mardin)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/4e80e531-9e4c-4635-a001-018a4040b98b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-300-cezaevlerindeki-tutuklu-ve-hukumlulerin-nakil-taleplerinin-reddedilmesi-ve-istek-disi-naki

> 10/300 esas numaralı meclis araştırması önergesi 22 Ağustos 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Beritan Güneş Altın (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Merkezi bir karar neticesinde tüm cezaevlerinde uygulanmakta olan politikaların bir yansıması olarak mahpusların nakil taleplerinin reddedilmesi ve istekleri dışında nakillere maruz bırakılmasıyla oluşan hak kayıplarının-mağduriyetlerin giderilmesine dönük gerekli düzenlemelerin tüm boyutlarıyla araştırılması amacıyla Anayasa'nın 98?nci, İçtüzüğün 104*ncü ve 105"nci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim.

GEREKÇE

Türkiye'de, bir norm olârak özgürlüğün kısıtlanmasının son aşamada uygulanmasının tam tersi olarak "keyfi tutuklamalar" sistematik bir hal almıştır. Bir koruma tedbiri olarak somut delillere dayandırılması gereken tutuklama yöntemi, ölçülülük ilkesi hiçe sayılarak mahkemelerce esas kabul edilir, hızla hapis cezaları verilir, buna paralel olarak da cezalar "jet hızıyla" üst mahkemeler tarafından onanır hale gelmiştir. Ceza Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü'nün son verilerine göre cezaevlerinde toplamda 38 bin 391 tutuklu, 232 bin 216 hükümlü mahpus bulunmaktadır.

Tutuklu ve hükümlülerin maruz bırakıldıkları hak ihlallerine ise her geçen gün bir yenisi eklenmekte, istisnasız tüm cezaevlerini içine alan merkezi bir politikayla mahpuslara karşı adeta "yeni nesil bir işkence programı" uygulanmaktadır. İdare ve Gözlem Kurullarının genişletilen yetkileriyle "bir mahkeme" misyonuyla infazını tamamlamış mahpusların tahliyelerini engellemesine ek olarak mahpusların sosyal aktivite hakları kısıtlanmakta, kitap-dergi ve mektupları kendilerine verilmemekte, sağlık hizmetlerine erişimleri ve görüş haklarını kullanmaları "disiplin" cezalarıyla engellenmektedir.

Mahpusların mümkün mertebe ailelerinin ikamet ettiği ile yakın bir ildeki cezaevine nakledilmesi ailevi ve toplumsal bağlarının kopmaması için son derece mühim olmasına rağmen mahpusların nakil talep dilekçeleri ya yanıtsız bırakılmakta ya da herhangi bir makul gerekçe sunulmadan reddedilmektedir. Ayrıca mahpuslar herhangi bir gerekçe sunulmadan ikametlerinden yüzlerce kilometre uzaklıktaki şehirlerin cezaevlerine sürgün edilmektedir. Nakil talepleri reddedilen ya da kendi istekleri dışında ailelerinin ikamet ettiği ilden uzak illere nakledilen hasta mahpusların durumu ise bu noktada hem mahpuslar hem de aileleri için çok daha büyük mağduriyetlere sebebiyet vermektedir.

Cezaevlerinde sistematik bir hale gelmiş olan hukuksuz uygulamalar ile ailelerinin bulundukları illerden yüzlerce kilometre uzaktaki cezaevlerine sürgün edilen ve kendi nakil talepleri reddedilen mahpusların yaşadıkları hak kayıplarının-mağduriyetlerin giderilmesine dönük gerekli düzenlemelerin tespit edilmesi/uygulanması maksadıyla bir araştırma komisyonu kurulması zorunluluk arz etmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Beritan Güneş Altın (DEM Parti, Mardin). “Cezaevlerindeki tutuklu ve hükümlülerin nakil taleplerinin reddedilmesi ve istek dışı nakiller sonucu yaşanan sorunların incelenerek alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/300, 22 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-300-cezaevlerindeki-tutuklu-ve-hukumlulerin-nakil-taleplerinin-reddedilmesi-ve-istek-disi-naki (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/4e80e531-9e4c-4635-a001-018a4040b98b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.