# Ceza infaz kurumlarında mevcut koşulların araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3022)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/3022
- **Tarih:** 23 Temmuz 2025
- **İlk imza:** Umut Akdoğan (CHP, Ankara)
- **İmza sayısı:** 23
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/d4eaab3d-b683-41e0-a667-01985f993bb0
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3022-ceza-infaz-kurumlarinda-mevcut-kosullarin-arastirilarak-alinmasi-gereken-tedbirlerin-belir

> 10/3022 esas numaralı meclis araştırması önergesi 23 Temmuz 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Umut Akdoğan (CHP); 23 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan istatistiki verilere göre 1 Temmuz 2025 tarihi itibariyle ceza infaz kurumlarında 352 bin 82 hükümlü, 58 bin 53 tutuklu olmak üzere toplam 410 bin 135 hükümlü veya tutuklu bulunmaktadır. Ceza infaz kurumlarının kapasitesi 304 bin 848 olup, kapasitenin üzerinde 105 bin 287 hükümlü veya tutuklu bulunmaktadır. Temmuz 2025 itibarıyla hapishanelerin doluluk oranı yüzde 134.54 oranına ulaşmıştır.

Anayasamızın 90'ıncı maddesi kapsamında iç hukukumuzun parçası olan Avrupa insan Hakları Sözleşmesinin 3'üncü maddesinde insanlık dışı ve onur kırıcı muamele yasağı getirilmiş olup, Anayasamızın 17'inci maddesine göre de "kimse insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir cezaya veya muameleye tâbi tutulamaz."

Buna karşın, ceza infaz kurumlarının kapasitesinin çok üstünde hükümlü ve tutukluya sahip olması, yetersizlik veya başka sebeplerle ulusal basına da yansıyan, insan onuruna aykırı veya kötü muamele sayılabilecek vakaları gündeme getirmiştir. Nitekim bazı ceza infaz kurumlarında kapasite aşımı nedeniyle hükümlü veya tutukluları yerde yattığı, nöbetleşe yatmak zorunda kaldığı, tuvalet ve banyolarda asgari hijyenin sağlanmadığı yönündeki somut iddialar kamuoyuna yansımaktadır.

Yine ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutukluların sağlık hakları konusunda riskler bulunmakta olup, sağlık haklarının ihlaline ilişkin örnekler ulusal basında yer almıştır. Ağır hastalığı olan bazı tutukluların sağlık erişiminden yoksun bırakıldığı, adli bir tedbir olması gereken tutuklu yargılanma halinin sağlık hakkını ihlal edecek ve can güvenliğini tehdit edecek boyutta uygulandığı, ceza infaz kurumlarındaki hükümlü ve tutukluların sağlık haklarının tehdit altında olduğu yönünde toplumda büyük bir kaygı oluşmuş durumdadır. Bu nedenlerle, içtüzüğün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca ceza infaz kurumlarındaki koşulların araştırılması, hükümlü ve tutuklularının yaşadığı mağduriyetin tespiti ile çözüm yollarının bulunması amacıyla bir meclis araştırması açılması için gereğini arz ederiz.

SPIR BASKANLE

CRUP BASKANLE

---

**Kaynak gösterme:** Umut Akdoğan (CHP, Ankara). “Ceza infaz kurumlarında mevcut koşulların araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3022, 23 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3022-ceza-infaz-kurumlarinda-mevcut-kosullarin-arastirilarak-alinmasi-gereken-tedbirlerin-belir (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/d4eaab3d-b683-41e0-a667-01985f993bb0

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.