# Tarım sektöründe yaşanan sorunların tüm yönleriyle araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3050)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/3050
- **Tarih:** 30 Temmuz 2025
- **İlk imza:** Ayhan Barut (CHP, Adana)
- **İmza sayısı:** 22
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/70750bde-320c-48d8-970a-0198a35af363
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3050-tarim-sektorunde-yasanan-sorunlarin-tum-yonleriyle-arastirilarak-alinmasi-gereken-tedbirle

> 10/3050 esas numaralı meclis araştırması önergesi 30 Temmuz 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Ayhan Barut (CHP); 22 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Tarımın ve çiftçilerin borçları, yetersiz destekleri, vergi ve zam sorunları, ürünlerin para etmemesi, ithalatın getirdiği problemler başta olmak üzere tarım ve üreticilerin sorun ve taleplerinin ayrıntılı olarak araştırılması, çözüm adına adım atılması için Anayasamızın 98'nci, Türkiye Büyük Millet Meclis İçtüzüğü'nün 104 ve 105'nci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. 19.07.2025

GEREKÇE;

Türkiye'de maalesef elleri nasırlı üreticilerimiz çok zorda, emeğiyle geçim yapmaya çalışan insanlarımız darda. Çünkü bugünkü koşullarda ekonomik kriz, enflasyonist ortam, fahiş zam ve artan vergi yükü üreticilerden tüketicilere toplumun tüm kesimlerini mağdur ediyor. Siyasal ve ekonomik kriz ortamında toplumsal yaşam oldukça güçlüklerle boğuşuyor. Üretenin desteklenip kalkındırılmadığı bu koşullarda, emeğiyle yaşama tutunmaya çalışanların da maaş ve ücretleri eriyor, paramızın değeri yok edildiği için alım gücü sıfırlanıyor. Sonuçta esnafından çiftçisine, emeklisinden memuruna, sanayicisinden besicisine halkımız derin bir açmazla mücadele ediyor. Somut verilerden söz edececek olursak, ülkemizde 2002-2024 yılları arasında 700 bin çiftçi tarımdan uzaklaştı, üreticisi sayısı 2 milyon 700 bine düştü. Çünkü yanlış tarım politikaları, üreticinin desteklenmemesi, maliyetlerin artması ve ürünün para etmemesi gibi sıralanabilecek nedenlerle çiftçiler hızla tarımdan uzaklaşıyor. Çiftçi borç batağına saplanırken, ürettiğinden kazanamazken, halkımız da pahalı tüketir hale geldi. Çiftçilerimiz tarımda borçların yanı sıra üretmek için çaba göstermeye devam ediyor ancak finansmana erişmeye çalışan üreticilerimiz ve tarımsal işletmelerimiz, hala devlet destekli sübvansiyonlu kredilere yeteri kadar ulaşamıyor. Ayrıca tarımsal kredilerin miktarları da, yüksek enflasyon, artan maliyetler ve fahiş zamlara rağmen yeterince arttırılmıyor.

İktidarın tarımda ithalat sevdası nedeniyle hem üretici hem tüketici mağdur oldu. Buğdaydan pamuğa, soyadan mısıra, ayçiçeğinden kırmızı ete her şeyi ithal edip milyar dolarlar dışarıya akıtılırken yerli ve milli çiftçimiz, ülke tarımımız yok ediliyor. Üreticilerimizin binbir emekle ürettiği, ilaçtan tohuma, mazota, gübre ve elektriğe kadar her girdinin fahiş zamlandığı bu ortamda üreticinin sorunlarına çare bulunmasını, tarımda derinleşen problemlerin çözümünü istiyoruz. Bilinen bir gerçek şu ki; Ülkemizde son dönemde elektrikten mazota, gübreden tohuma, zirai ilaçtan sulamaya kadar tarımsal üretim maliyetlerinde fahiş bir artış var. Tüm girdiler en az 3-5 kat artarken çiftçi alınteriyle ürettiğinden kazanamıyor, halkımız da market ve pazarlarda ateş pahasına dönen ürünleri alamıyor. 2021 yılında mazotun litresi 7 liraydı. Bugün 55 liraya dayandı. Türkiye'de çiftçilerin kullandığı mazot 3-3.5 milyar litre civarında. Yani sorun çok büyük.

Bu sorunlar çözülmeden, halkın alım gücü bitmişken AKP iktidarı üstümüzdeki zam ve vergi yükünü daha da arttırıyor. Bu yükün altında inim inim inleyen çiftçinin ve yurttaşın halini gören yok maalesef. Tarım olmadan yaşamın olmayacağı gerçeği gözden uzak tutulmadan üretimin ve üretenin desteklenmesini, ulusal, sürdürülebilir, nitelikli ve planlı üretim modelinin yaşam bulmasını talep ediyoruz. Dünyadaki tüm gelişmiş ülkeler çiftçilerini ve tarımlarını desteklerken maalesef bizim ülkemizde desteklenmiyor. Tarım korunmaya ve desteklenmeye muhtaç bir sektör ama bunu gören iktidar yok.

Bu anlamda, tarımın ve çiftçilerin borçları, destekleri, vergi ve zam sorunları, ürünlerin para etmemesi, ithalatın getirdiği problemler başta olmak üzere tarım ve üreticilerin sorun ve taleplerinin ayrıntılı olarak araştırılması, çözüm adına adım atılması için Meclis Araştırması açılması amaçlanmıştır.

---

**Kaynak gösterme:** Ayhan Barut (CHP, Adana). “Tarım sektöründe yaşanan sorunların tüm yönleriyle araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3050, 30 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3050-tarim-sektorunde-yasanan-sorunlarin-tum-yonleriyle-arastirilarak-alinmasi-gereken-tedbirle (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/70750bde-320c-48d8-970a-0198a35af363

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.