# Cezaevi koşullarının incelenerek hak ihlalleri iddialarının araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/306) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/306 - **Tarih:** 25 Ağustos 2023 - **İlk imza:** Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti, Kars) - **İmza sayısı:** 21 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/b95d505f-952e-41b3-82c7-018a3c287198 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-306-cezaevi-kosullarinin-incelenerek-hak-ihlalleri-iddialarinin-arastirilmasi-amaciyla-bir-mec > 10/306 esas numaralı meclis araştırması önergesi 25 Ağustos 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Nedim Öztürk'ün 123 gündür açlık grevinde olmasına sebep oluşturan taleplerin ve diğer ilgili unsurların kapsamlı bir şekilde araştırılması ve değerlendirilmesi büyük bir önem arz etmektedir. Bu kapsamda, cezaevi koşullari ve tutuklulara muamlenin insan haklari zemininde incelenmesi, adaletsizliklerin ve hak ihlallerinin ortadan kaldırılması ve toplumsal onarıcı adaletin sağlanması amacıyla Anayasa'nın 98. TBMM İçtüzüğü'nün 104. ve 105. maddeleri uyarınca Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ederim. 24/08/2023 GEREKÇE Tutuklu ve hükümlülerin yaşadığı insan hakları ihlalleri ile ilgili son dönemdeki endişe verici gelişmeler, kamuoyunun dikkatini çekmektedir. Özellikle açlık grevindeki devrimci tutsak Nedim Öztürk'ün durumu, birçok sivil! toplum kuruluşu ve insan hakları örgütünün kaygılarını artırmıştır. Nedim Öztürk, İstanbul'da tutuklanmış ve burada yargılanmıştır. Tarafıma ulaştırdığı bilgilere göre, daha sonra çeşitli hapishanelere sürgün edilmiştir: önce Tekirdağ I No'lu F Tipi Hapishane, ardından Balıkesir Burhaniye T Tipi Hapishane ve son olarak da Sincan 2 No'lu Yüksek Güvenlikli Hapishane. Bu sürgünler, pek çok insan hakları ihlaline neden olmuştur. Öztürk'ün annesi ve kızı da sürgün edildiği illere gitmek zorunda kaldıklarında maddi ve manevi olarak zorluklar yaşamışlardır. Aktarımına göre, Nedim Öztürk, Sincan 2 No'lu Yüksek Güvenlikli Hapishane'ye transfer edilmeden önce diğer hapishanelerde koğuşta diğer mahkumlarla birlikte tutulmaktaydı. Ancak Sincan hapishanesine geldikten sonra yalnız, havalandırması olmayan bir hücrede tek başına tutulmaya başlamıştır. Öztürk, hükmünün neredeyse tamamını infaz etmesine rağmen sanki ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası çekiyormuş gibi havalandırması olmayan bir hücrede yalnız başına tutulmaktadır. Diğer tutuklu ve hükümlülerden tecrit edilmekte, aile ve telefon görüşleri gibi haklardan mahrum bırakılmaktadır. Günlük olarak sadece 2 saat havalandırmaya çıkarılan Öztürk, diğer haklardan mahrum bırakılmaktadır. Tuvalet ihtiyacını gidermek için hücresine geri götürüldüğünde havalandırmaya dönmesine izin verilmemekte, bu da tuvalet gibi ihtiyaçlarını gidermesini zorlaştırmaktadır. Radyo kullanımı yasaklanmış, sadece 18 kitap bulundurmasına izin verilmiştir. Nedim Öztürk'ün aktarımlarına göre, hapishanede koridor temizliği gibi görevler tutsaklara yüklenmekte ve buna karşı çıkanlar cezalandırılmaktadır. Hapishanede tutsakların tutulduğu hücreler güneş almayacak şekilde tasarlanmıştır. Pencerelerde demir parmaklıklar ve güneşin girmesini engelleyen teller bulunmaktadır. Tutsakları izole etmeyi amaçlayan bu uygulama, tutsakların yaşam koşullarını olumsuz etkilemektedir. Nedim Öztürk, hapishaneye geldiği günden beri daha insani koşullarda tutulduğu bir hapishaneye transfer edilme talebinde bulunmuş, ancak bu talep karşılanmamıştır. Uzun yıllar süren tutsaklığı boyunca sürgün sevkler, disiplin cezaları, infaz yakmalar gibi pek çok hak ihlaliyle mücadele eden Nedim Öztürk, Yüksek Güvenlikli/Y Tipi Hapishanelere sürgün edilmiş olması üzerine, sürgün sevkler durdurulsun, siyasi tutsaklar tutuldukları hapishanelerde bir araya getirilsin, tutsaklar ailelerinin yakınına ve kendi dava arkadaşlarının olduğu hapishanelere sevk edilsin, infaz yakmalara son verilsin, disiplin cezaları kaldırılsın, şartlı tahliyeler uygulansın, S, R, Y tipi hapishaneler kapatılsın talepleri ile süresiz açlık grevine başladığını duyurmuştur. Tarafıma aktarılana göre, açlık grevinin 24 Ağustos 2023 tarihi itibariyle 123. gününde olan Öztürk'ün sağlık durumu kritik bir aşamaya gelmiştir. Saf BI vitamini verilmemesi nedeniyle B vitamini kompleksini kullanmakta olan Öztürk için bu kompleks yetersiz kalmakta ve sağlık durumu olumsuz etkilenmektedir. Öztürk, BI vitaminine erişemediği için, açlık grevinin 123. günün de olmasına rağmen 180. günde görülen semptomları yaşamaktadır. --- **Kaynak gösterme:** Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti, Kars). “Cezaevi koşullarının incelenerek hak ihlalleri iddialarının araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/306, 25 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-306-cezaevi-kosullarinin-incelenerek-hak-ihlalleri-iddialarinin-arastirilmasi-amaciyla-bir-mec (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/b95d505f-952e-41b3-82c7-018a3c287198 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.