# Diyarbakır'daki çiftçilerin TMO ile yaşadıkları sorunların araştırılarak çiftçilerin yaşadığı mağduriyetlerin giderilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3088)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/3088
- **Tarih:** 14 Ağustos 2025
- **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır)
- **İmza sayısı:** 22
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/1ad8a752-33ea-4433-bd32-0198a8cbe945
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3088-diyarbakir-daki-ciftcilerin-tmo-ile-yasadiklari-sorunlarin-arastirilarak-ciftcilerin-yasad

> 10/3088 esas numaralı meclis araştırması önergesi 14 Ağustos 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 22 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Diyarbakır ili başta olmak üzere Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde buğday üretimi, bölge ekonomisinin temel taşlarından biridir. Ancak son yıllarda artan üretim maliyetleri, düşük alım fiyatları, Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) yetersiz müdahale politikaları ve ticaret borsalarında oluşan fiyat dengesizlikleri nedeniyle üreticiler ciddi bir mağduriyet yaşamaktadır.

Diyarbakır'daki üreticilerin büyük mağduriyet yaşadığını belirterek, Toprak Mahsulleri Ofisi'nin yetersizliği ve piyasanın tüccarların kontrolüne bırakılmasını sert sözlerle eleştirdi.

Diyarbakır gibi tarımsal üretimin yoğun olduğu bir ilde, çiftçi alın terinin karşılığını alamıyor. TMO tarafından açıklanan 10.000 TL'lik alım fiyatı, girdi maliyetlerini bile karşılamaktan uzak. TMO randevuları gecikiyor, alım merkezleri yetersiz. Bu nedenle çiftçi tüccara mahkum oluyor. Bu düzensizlik, plansızlık ve sorumsuzluk doğrudan üreticiyi batırıyor.

Diyarbakır Ticaret Borsası'nda buğday fiyatlarının üretici aleyhine oluştuğunu, lisanslı depoların yetersizliği nedeniyle küçük çiftçilerin doğrudan satış yapmak zorunda kalmıştır.

Tarım Bakanlığı'nın Diyarbakır'daki üreticileri görmezden gelmesi kabul edilemez. Buğday üreticisinin sorunları artık hayatta kalma mücadelesine dönüşmüş durumda. Özellikle Diyarbakır ilinde çiftçiler, TMO'nun sınırlı alım kapasitesi, randevu sistemindeki aksamalar ve serbest piyasada tüccar baskısı nedeniyle ürünlerini değerinin çok altında satmak zorunda kalmakta; bu durum tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini tehdit etmektedir.

Bu sorunların yapısal boyutlarıyla ele alınması, çiftçilerin yaşadığı mağduriyetlerin giderilmesi, TMO politikalarının etkinliğinin araştırılması ve buğday borsalarındaki denetim eksikliklerinin incelenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz. Aliye Timisi Ersever

CRUP BASKANLE

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Diyarbakır'daki çiftçilerin TMO ile yaşadıkları sorunların araştırılarak çiftçilerin yaşadığı mağduriyetlerin giderilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3088, 14 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3088-diyarbakir-daki-ciftcilerin-tmo-ile-yasadiklari-sorunlarin-arastirilarak-ciftcilerin-yasad (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/1ad8a752-33ea-4433-bd32-0198a8cbe945

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.