# Şap hastalığının Türkiye'deki yayılım sürecinin tüm boyutlarıyla araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3092) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/3092 - **Tarih:** 18 Ağustos 2025 - **İlk imza:** İnan Akgün Alp (CHP, Kars) - **İmza sayısı:** 22 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/0b4fa6a0-11e9-4c27-bad2-0198f4858bf7 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3092-sap-hastaliginin-turkiye-deki-yayilim-surecinin-tum-boyutlariyla-arastirilarak-alinmasi-ge > 10/3092 esas numaralı meclis araştırması önergesi 18 Ağustos 2025 tarihinde verildi; ilk imza: İnan Akgün Alp (CHP); 22 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Türkiye genelinde ve özellikle hayvancılıkla geçinen bölgelerimizde yaygın olarak görülen şap hastalığı hem hayvan sağlığı hem de ülke ekonomisi açısından ciddi tehdit oluşturmaktadır. Hastalığın hızla yayılması, hayvan ölümleri, üretimde meydana gelen kayıplar, çiftçilerin uğradığı ekonomik zararlar, gıda arz güvenliğinin riske girmesi ve halk sağlığı üzerindeki dolaylı etkiler, acilen kapsamlı bir inceleme yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda; şap hastalığının Türkiye'deki yayılım süreci, hastalığının sonuçlarının tespiti, mevcut aşılama ve kontrol politikalarının etkinliğinin tespiti, üreticilerin uğradığı zararların tespiti, uluslararası standartlara uygun önleme ve müdahale yöntemlerinin uygulanıp uygulanmadığı, gelecekte yaşanabilecek salgınların etkilerinin en aza indirilmesi için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi, çiftçilerin ve üreticilerin yaşadığı mağduriyetin giderilmesi için alınabilecek tedbirler ile hayvancılık sektörünün geleceğinin güvence altına alınması hususlarında tespit ve öneriler geliştirmek amacıyla, Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ederiz. 14 /08 / 2025 GEREKÇE Türkiye hayvancılığı, son yılların en büyük tehditlerinden biri olan şap hastalığı salgını ile karşı karşıyadır. Son derece bulaşıcı ve yıkıcı şap hastalığı, sadece hayvanların sağlığını değil, üreticimizin emeğini, ihracatımızı, ülkemizin gıda güvenliğini ve ekonomisini de tehdit etmektedir. Ülkemizdeki büyükbaş hayvan popülasyonunun %30 atkilendiği tahmin edilmekte olup; Hastalıktan dolayı; hayvanlarda oluşacak et üretim kaybından dolayı yıllık yaklaşık 2,3 Milyar Dolar, hayvanlarda oluşacak süt üretim kaybından dolayı yıllık yaklaşık 875 Milyon Dolar, tedavi için kullanılan ilaçlardan oluşan kayıp yıllık yaklaşık 416 Milyon Dolar, aşı uygulamaları için yıllık yaklaşık 50 Milyon Dolar, buzağı ölümlerinden oluşacak kayıp yıllık yaklaşık 25 Milyon Dolar'dır. Bu kayıpların yanı sıra hayvan ve hayvansal ürünlere getirilebilecek ihracat yasağı ile; kanatlı eti, damızlık ve sofralık yumurta, bal, süt ve süt ürünleri, canlı hayvan, et ve et ürünlerine getirilecek ihracat kısıtlamalarından dolayı yıllık yaklaşık 437 Milyon Dolar olmak üzere toplam yıllık yaklaşık 4,1 Milyar Dolarlık (162 Milyar TL) bir kayıp yaşanacaktır. 4,1 Milyar dolar (162 Milyar TL) ekonomik kaybın yanı sıra hayvancılık sektörünün gerilemesine ve buna bağlı sanayi işletmelerinin kapanmasına istihdam açıklarının oluşmasına neden olacaktır. Şap hastalığı, yüksek bulaşıcılık oranı ve yayılım hızıyla hayvancılık sektöründe ciddi kayıplara yol açmaktadır. Hastalık, sadece hayvan ölümleriyle sınırlı kalmamakta; süt ve et üretiminde düşüş, verim kaybı, ihaleçiy 4 4e kısıtlamaları, üretici gelirlerinde dramatik azalma ve bölgesel ekonomik gibi zincirleme olumsuz sonuçlar doğurmaktadır. Mevcut aşıların etkinliği, aşılama programlarının uygulanma biçimi, hastalıkla mücadelede kullanılan veterinerlik hizmetlerinin yeterliliği ve sahadaki lojistik kapasite konularında ciddi soru işaretleri bulunmaktadır. Ayrıca, uluslararası ticarette rekabet gücümüzü korumak için hastalıkla mücadelenin dünya standartlarında yürütülmesi gerekmektedir. Hastalıkla ilgili veri toplama, laboratuvar teşhis süreçleri, aşı tedarik zinciri, çiftçilerin bilgilendirilmesi, zarar tespit ve tazmin mekanizmalarının işlerliği gibi alanlarda eksiklikler olduğu görülmektedir. Bu eksikliklerin giderilmesi, hayvancılık politikalarının bilimsel veriler ışığında yeniden şekillendirilmesi ve üreticilerin mağduriyetlerinin önlenmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin denetim yetkisini kullanarak kapsamlı bir araştırma yapması zorunludur. Bu nedenle, şap hastalığının tüm boyutlarıyla araştırılması ve etkin çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması elzemdir. --- **Kaynak gösterme:** İnan Akgün Alp (CHP, Kars). “Şap hastalığının Türkiye'deki yayılım sürecinin tüm boyutlarıyla araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3092, 18 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3092-sap-hastaliginin-turkiye-deki-yayilim-surecinin-tum-boyutlariyla-arastirilarak-alinmasi-ge (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/0b4fa6a0-11e9-4c27-bad2-0198f4858bf7 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.