# 2025 yılı Temmuz ayından itibaren İzmir'in Çeşme ilçesinde gerçekleşen orkinos ölümlerinin araştırılarak deniz ekosisteminin korunması için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3107)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/3107
- **Tarih:** 15 Eylül 2025
- **İlk imza:** Sevda Erdan Kılıç (CHP, İzmir)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/c33411cc-1fce-44f3-81e6-01997577f609
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3107-2025-yili-temmuz-ayindan-itibaren-izmir-in-cesme-ilcesinde-gerceklesen-orkinos-olumlerinin

> 10/3107 esas numaralı meclis araştırması önergesi 15 Eylül 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Sevda Erdan Kılıç (CHP); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

2025 yılının Temmuz ayında başlayarak, yaz ayları boyunca devam eden sürede İzmir'in Çeşme ilçesinde yüksek düzeyde orkinos ölümleri görülmüştür. Deniz ekosistemini, balıkçılıkla geçinen halkın ekonomik hayatını ve tüketici sağlığını tehlikeye atan orkinos ölümlerinin araştırılması ve gerekli önlemlerin alınması amacıyla Anayasa'nın 98 inci, TBMM İçtüzüğünün 104'üncü ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis araştırması açılmasını saygılarımla arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE:

2025 yılının Temmuz ayında başlayarak, yaz ayları boyunca devam eden sürede İzmir'in Çeşme ilçesinde yüksek düzeyde orkinos ölümleri görülmüştür.

İzmir ilinin Çeşme ilçesinde bulunan Ildırı, Gerence ve Ilıca koylarında bir ay içinde 300 orkinos balığının ölü ya da yaralı halde kıyıya vurduğu tespit edilmiştir.

Çevre bilimciler ve görgü tanıkları, kıyıya vuran orkinosların yüzme yeteneklerini kaybettiklerini, sırt üstü yüzdüklerini, yüzeylerinde yara izlerinin bulunduğu ve gözlerinde katarakt oluştuğu yönündeki gözlemlerini aktarmışlardır.

Bu durum yalnızca ekolojik dengeyi bozmakla kalmamış, halk sağlığına yönelik riskler nedeniyle de kamuoyunda büyük kaygı yaratmıştır.

İzmir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Çeşme İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Sahil Güvenlik Komutanlığı, balık ölümleri ile ilgili ortak inceleme başlatmış ancak inceleme sonuçları kamuoyu ile paylaşılmamıştır.

Bölgedeki çevre örgütleri ve yurttaşlar, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın ve ilgili kurumların suskunluğunu eleştirmekte; numunelerin alındığı ancak kamuoyuna şeffaf bir açıklama yapılmadığına dikkat çekmektedir.

Çeşme'de faaliyet gösteren orkinos çiftlikleriyle ilgili ciddi iddialar gündemdedir:

Balıkların yemlere ulaşmaya çalışırken ağlarda yaralanması,

• Hastalıklı balıkların açık denize salınması,

Antibiyotik kullanımına rağmen mikrobiyal enfeksiyonların yayılması. Bunlar doğruysa yalnızca deniz ekosistemini değil, balıkçılıkla geçinen halkın ekonomik hayatını ve tüketici sağlığını da tehlikeye atmaktadır. Ayrıca deniz suyunda sıcaklık artışları ve oksijen seviyesindeki düşüş gibi iklimsel etkilerin bu tabloya eklenmesi, sorunun çok boyutlu olduğunu göstermektedir.

İzmir Çeşme'de yaşanan orkinos ölümlerinin tüm boyutlarıyla araştırılması ve gerekli önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, TBMM Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

---

**Kaynak gösterme:** Sevda Erdan Kılıç (CHP, İzmir). “2025 yılı Temmuz ayından itibaren İzmir'in Çeşme ilçesinde gerçekleşen orkinos ölümlerinin araştırılarak deniz ekosisteminin korunması için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3107, 15 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3107-2025-yili-temmuz-ayindan-itibaren-izmir-in-cesme-ilcesinde-gerceklesen-orkinos-olumlerinin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/c33411cc-1fce-44f3-81e6-01997577f609

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.