# Hakkari'de 2025-2026 eğitim öğretim yılına yönelik ortaya çıkabilecek sorunların tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3139)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/3139
- **Tarih:** 22 Eylül 2025
- **İlk imza:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/6159c7a2-de4b-44f8-9ee7-01997fdf2e22
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3139-hakkari-de-2025-2026-egitim-ogretim-yilina-yonelik-ortaya-cikabilecek-sorunlarin-tespit-ed

> 10/3139 esas numaralı meclis araştırması önergesi 22 Eylül 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Öznur Bartin (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Hakkâri ilimiz ve ilçelerinde (Yüksekova, Şedinli, Çukurca, Derecik) eğitim hizmetlerinin uzun yıllardır taşımalı modele bağımlı hale gelmesi, köy okullarının kapalı kalması, öğretmen yetersizliği ve ücretli-sözleşmeli istihdamın kadrolu öğretmenliğin yerine geçmesi, öğrencilerin Kürtçe anadilinde eğitime erişiminin engellenmesi gibi yapısal sorunlar; eşit, güvenli ve bilimsel eğitim hakkını zedelemektedir. Ayrıca taşımalı eğitim sürecinde yaşanan ödeme gecikmeleri ve maliyet baskıları nedeniyle şoför esnafının mağdur edilmemesi, sürdürülebilir bir taşımacılık sisteminin tesisi açısından zorunludur. 2025-2026 eğitim-öğretim yılına dönük öngörülen risklerin önlenebilmesi, yerinde eğitimin güçlendirilmesi, taşımalı eğitimde güvenlik ve maliyet şeffaflığının sağlanması, öğretmen istihdamının kadrolu temelde planlanması ve Kürtçe anadilinde eğitimin önündeki engellerin kaldırılması için gerekli politika ve önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Araştırma Komisyonu kurulmasını ve bu hususta Anayasa'nın 98'inci İçtüzüğün 104'üncü ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim.

GEREKÇE

Hakkâri ilimiz ve ilçelerinde (Yüksekova, Şedinli, Çukurca, Derecik) 2019-2024 döneminde eğitim hizmetleri, yerinde eğitimin zayıflaması ve köy okullarının kapalı kalması nedeniyle büyük ölçüde taşımalı modele bağımlı hale gelmiştir. Bu bağımlılık; uzun ve riskli güzergâhlar, zorlu iklim koşulları, yetersiz altyapı, araç bakım ve denetim eksiklikleri ile birlikte öğrenciler için sistematik erişim ve güvenlik sorunları doğurmuştur. Servis iptalleri ve gecikmeler, devamsızlık ve öğrenme kayıplarını artırırken, şoför esnafı ödeme gecikmeleri ve maliyet baskıları nedeniyle ekonomik olarak sürdürülemez bir konuma itilmiştir. İlçeler özelinde tablo benzerdir: Yüksekova'da artan nüfusa karşın okul kapasitesi yetersizdir; Şedinli ve Çukurca'da çok sayıda köy okulu kapalıdır; Derecik'te altyapı ve öğretmen planlaması ihtiyacı karşılamamaktadır.

İnsan kaynağı yönünden en kritik sorunlardan biri, ücretli öğretmenliğin fiilen kadrolu istihdamın yerine ikame edilmesi ve sözleşmeli istihdamın süreklileşmesidir. Ücretli öğretmenler, düşük ücret, sınırlı sosyal haklar ve yüksek iş güvencesizliği koşullarında çalıştırılmakta; bu durum hem emek sömürüsü niteliği taşımakta hem de okullarda süreklilik, kurumsal bellek ve eğitim kalitesi üzerinde olumsuz etki yaratmaktadır. Sözleşmeli istihdam modellerinin yaygınlığı da benzer biçimde öğretmen devrini artırmakta, kırsal ve dezavantajlı okullarda nitelikli öğretmen tutunmasını zorlaştırmaktadır. Pedagojik literatür, öğretmen istikrarının öğrenme çıktıları için belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır; bu nedenle esasa ilişkin çözüm, sözleşmeli ve ücretli istihdam yerine kadrolu, güvenceli ve teşviklerle desteklenmiş istihdamın planlanmasıdır.

Anadilinde (Kürtçe) eğitime erişimin önündeki yasal ve idari engeller, bölge öğrencilerinin pedagojik performansını ve okul bağlılığını zayıflatmaktadır. Çok dilli, eşit ve bilimsel eğitim ilkeleri, çocukların kendi anadilinde eğitimle erken okuryazarlık ve akademik başarılarının desteklenmesini gerektirir. Bu çerçevede anadilinde eğitim için öğretmen yetiştirme, materyal geliştirme ve ölçme-değerlendirme boyutlarında planlı bir kamu politikası ihtiyacı açıktır. 2025-2026 eğitim-öğretim yılı, mevcut eğilimler korunursa öngörülebilir riskler taşımaktadır: yakıt ve bakım maliyetlerindeki dalgalanmaların sözleşme bedellerine yansımaması nedeniyle taşımada yeni kesintiler; güzergâh bazlı risk analizlerinin güncellenmemesi halinde kış aylarında artacak güvenlik problemleri; araç muayene ve sürücü sertifikasyonlarının standardize edilmemesi nedeniyle kaza riski; ücretli ve sözleşmeli istihdamın sürmesi halinde öğretmen devrinin artması; kapalı köy okullarının açılmaması nedeniyle devamsızlık ve öğrenme kayıplarının derinleşmesi; anadilinde eğitim kapasitesinin güçlendirilmemesi halinde erken sınıflarda kalıcı öğrenme eşitsizliklerinin yerleşmesi.

Bu risklerin yönetimi için Bakanlık düzeyinde önleyici ve doğrulayıcı tedbirler gereklidir. Güzergâh-temelli risk haritalarının her dönem başında güncellenmesi, kış şartlarına göre alternatif rota ve yedek araç planı yapılması; tüm servis araçları için dönem başı ve ara tatil dönüşlerinde zorunlu teknik muayene, GPS ve araç içi kamera ile dijital takip sistemlerinin kurulması; sürücüler için çocuk yolcu taşımacılığına özgü sertifikasyon, periyodik eğitim ve psikoteknik değerlendirme uygulanması; sözleşmelerde yakıt ve bakım için fiyat farkı/eskalasyon maddesi, ödeme zaman garantisi ve acil durum yedek araç zorunluluğu getirilmesi; okul başına taşıma kesintisi erken uyarı göstergelerinin belirlenmesi ve ilçe kriz protokollerinin oluşturulması; 2025-2026 için kadrolu öğretmen atama takviminin dönem başlamadan tamamlanması, ücretli ve sözleşmeli pozisyonların kademeli olarak tasfiye edilmesi ve zor bölgeler için barınma ile ek tazminat içeren tutundurma paketlerinin geliştirilmesi; kapalı köy okulları için kademeli yeniden açma planlarının hazırlanması; anadilinde eğitim için pilot sınıflar, öğretmen eğitimi, müfredat ve materyal setlerinin oluşturulması ile bağımsız etki değerlendirmelerinin yapılması gerekmektedir. Hakkâri'de eşit, güvenli ve bilimsel eğitimin tesisi; taşımalı eğitimin risk ve maliyetlerinin şeffaf yönetimi, yerinde eğitimin güçlendirilmesi, ücretli ve sözleşmeli istihdamın kadrolu istihdama dönüştürülmesi ve anadilinde eğitim kapasitesinin geliştirilmesiyle mümkündür. 2025-2026 yılına ilişkin risklerin önceden tespiti ve önlenmesine dönük planların kamuoyuyla paylaşılması, çocukların üstün yararı ve eğitim hakkının gereğidir. Bu amaçla bir Meclis Araştırması açılması elzemdir.

---

**Kaynak gösterme:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari). “Hakkari'de 2025-2026 eğitim öğretim yılına yönelik ortaya çıkabilecek sorunların tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3139, 22 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3139-hakkari-de-2025-2026-egitim-ogretim-yilina-yonelik-ortaya-cikabilecek-sorunlarin-tespit-ed (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/6159c7a2-de4b-44f8-9ee7-01997fdf2e22

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
