# Çocukların suça yönelmesinin nedenlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3159) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/3159 - **Tarih:** 29 Eylül 2025 - **İlk imza:** Sinan Çiftyürek (DEM Parti, Van) - **İmza sayısı:** 21 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/aa6cfc7e-c938-45df-a4c7-01999e9a0349 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3159-cocuklarin-suca-yonelmesinin-nedenlerinin-arastirilarak-alinmasi-gereken-onlemlerin-belirl > 10/3159 esas numaralı meclis araştırması önergesi 29 Eylül 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Sinan Çiftyürek (DEM Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Suça sürüklenen çocuk olgusu, çocuk istismarının farklı bir boyutunu oluşturmaktadır. Son dönemde bu konuda kamuoyunda yürütülen tartışmalar, meselenin çocuğun üstün yararı gözetilerek daha kapsamlı biçimde ele alınması gereğini ortaya koymuştur. Özellikle yeni tip mafya yapılanmaları ve çetelerin çocukları istismar ederek suç örgütlerinin bir parçası haline getirmeleri, geleceğimiz açısından son derece kaygı verici bir boyuta ulaşmıştır. Son yıllarda suça sürüklenen çocuk sayısında gözle görülür bir artış yaşandığı dikkate alındığında, bu artışın nedenlerinin araştırılması, çocuğun yüksek yararını temel alan yeni sosyal politikaların oluşturulması ve çocuk suçluluğunun önlenmesi büyük önem arz etmektedir. Bu nedenle, Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104'üncü ve 105'inci maddeleri gereğince, suça sürüklenen çocuklar sorununa ilişkin olarak Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. GEREKÇE Çocuk istismarının önemli bir boyutunu suça sürüklenen çocuk olgusu oluşturmaktadır. Son dönemde "yeni tip mafya" olarak tanımlanan suç örgütlerinin özellikle çocukları hedef alması, bu alanın toplumsal ve siyasal açıdan aciliyetini artırmıştır. Kamuoyunda geniş tartışmalara yol açan çocuk suçluluğu, sosyal, kültürel, ekonomik ve hukuksal boyutlarıyla kapsamlı bir şekilde ele alınmayı zorunlu kılmaktadır. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2024 verilerine göre güvenlik birimlerine getirilen çocukların karıştığı olay sayısı 612.651'e ulaşmış, bu sayı 2023'e kıyasla %9,8 artış göstermiştir. Bu çocuklardan 202.785'i "suça sürüklenen çocuk" olarak kayıtlara geçmiş olup, bu da önceki yıla göre %13,3'lük bir artışı ifade etmektedir. Aynı yıl 279.620 çocuk mağdur sıfatıyla güvenlik birimlerine bildirilmiştir. Suç türleri arasında en yüksek oranı yaralama, hırsızlık ve uyuşturucu kullanımı/satışı oluşturmaktadır. Bu artışta eğitimden kopuş, gelir adaletsizliği, yoksulluk, aile içi şiddet, madde bağımlılığı ve sosyal dışlanma gibi faktörler belirleyici olmaktadır. Nitelikli eğitime erişim sorunları, derinleşen ekonomik kriz ve sosyal devlet mekanizmalarının zayıflaması çocukların suç örgütlerine yönelmesini kolaylaştırmaktadır. Gelecek kaygısı yaşayan milyonlarca genç, meşru yollarla bir gelecek kuramayacağına inanarak suç örgütlerini bir "çıkış kapısı" olarak görmektedir. Öte yandan, devletin sosyal hizmet, eğitim ve ekonomik politikalarında yaşanan tahribat çocukların suça sürüklenme oranlarını artırmakta; ceza adalet sistemi ise çocukların topluma yeniden sağlıklı katılımını destekleyici bir yapı sunamamaktadır. 2024 yılında suça sürüklenen çocuklar hakkında açılan davalarda 211.946 karar verilmiş, bu davaların sonucunda 43.128 çocuğa hapis cezası uygulanmıştır. Çocuk cezaevlerinin koşulları ve kapasite sorunları, bu çocukların yeni travmalarla karşı karşıya kalmasına neden olmaktadır. Gelinen aşamada, mevcut sosyal politika, sosyal hizmet ve eğitim uygulamalarının çocukların suça sürüklenmesini önlemede yetersiz kaldığı açıktır. Çocukların korunması ve rehabilitasyonu konusunda devletin kamu sorumluluğunu yerine getirmesi zorunludur. Kamuoyunun da yakından takip ettiği ve toplumsal bir krize dönüşme eğilimi taşıyan bu sorun, çocuğun yüksek yararı ilkesini esas alarak tüm boyutlarıyla ele alınmalıdır. Sistematik sorunların tespiti ve tüm paydaşların katılımıyla kalıcı çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin bu konuda kapsamlı bir araştırma yapması gerekmektedir. --- **Kaynak gösterme:** Sinan Çiftyürek (DEM Parti, Van). “Çocukların suça yönelmesinin nedenlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3159, 29 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3159-cocuklarin-suca-yonelmesinin-nedenlerinin-arastirilarak-alinmasi-gereken-onlemlerin-belirl (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/aa6cfc7e-c938-45df-a4c7-01999e9a0349 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.