# Organize sanayi bölgelerinin yapısal ve kurumsal sorunlarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3206)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/3206
- **Tarih:** 13 Ekim 2025
- **İlk imza:** Tahsin Becan (CHP, Yalova)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/382de74a-760b-4c1f-a24c-0199f2654cbf
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3206-organize-sanayi-bolgelerinin-yapisal-ve-kurumsal-sorunlarinin-arastirilarak-alinmasi-gerek

> 10/3206 esas numaralı meclis araştırması önergesi 13 Ekim 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Tahsin Becan (CHP); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Organize Sanayi Bölgeleri'nin ülke ekonomisine ve kalkınmasına çok önemli katkılar sağlamasına rağmen yapısal ve kurumsal sorunları tespit edilerek, ilgili yasal düzenlemelerin yeniden ele alınarak, çağın gerekleri ve ülkenin ihtiyaçlarına göre yeniden düzenlenmesi için Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 104. ve 105. maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılması hususunu bilgilerinize saygılarımla arz ederim.09.10.2025

GEREKÇE

Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) gelişmekte olan ülkelerin kalkınmasında yaşamsal işleve sahip olup çok önemli katkılar sağlamaktadırlar. Bunun yanında OSB'ler, sanayi kuruluşlarını geliştirmeyi, sanayileşme kaynaklı çevre sorunlarını önlenmeyi, şehirleşmeye katkı sağlamayı, kaynakları rasyonel kullanmayı, bilgi ve bilişim teknolojilerini yaygınlaştırmayı, sanayi kuruluşlarını bir plan dâhilinde faaliyet göstermelerini amaçlayan alanlardır. Bugün OSB'ler, günümüz sanayi girişimlerinin itici gücünü oluşturarak kurumsal yapılara dönüşmüş durumdadır. OSB'ler yerel ve bölgesel kalkınma açısından önemli aktörler olmanın ötesinde, bilhassa gelişmekte olan ülkelerde bölgeler arası dengesizlikleri gidermede vazgeçilmez yapılardır. İşsizliği önlemede, yenilikçi teknoloji üretiminde ve özellikle sanayi kaynaklı çevre sorunlarını önlemede OSB'lerin payı giderek artmaktadır.

Türkiye'de OSB'ler, sanayileşme sürecinin başlaması ve sanayi politikalarının oluşması bağlamında atılmış en önemli adımlardan birisi olmuştur. Türkiye'nin ilk OSB'si 1962 yılında Bursa'da kurulmuştur. OSB'lerin sayıları her geçen gün artarak, Organize Sanayi Bölgesi Üst Kuruluşu (OSBÜK) verilerine göre 2025 yılı itibariyle Türkiye'de Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı onaylı 81 ilde 414 OSB'nin altyapı ve planlama aşamaları yapılmıştır.? Tüm OSB'lerde yaklaşık 60 bin işletme kurulmuş ve 2,5 milyon istihdam sağlanmıştır.

Ancak 4562 sayılı OSB Kanununda öngörülen "sanayinin uygun görülen alanlarda yapılanmasını sağlamak, kentleşmeyi yönlendirmek, çevre sorunlarını önlemek, bilgi ve bilişim teknolojilerinden yararlanmak, imalat sanayi türlerinin belirli bir plan dâhilinde yerleştirilmeleri ve geliştirilmelerini" sağlamak şeklinde özetleyebileceğimiz OSB amaçlarından beklenen sonucun tam anlamıyla gerçekleştiği söylenemez. Nitekim OSB'ler üzerinden yürütülen kalkınma ve sanayileşme çabaları yetersiz kalmakta, OSB'ler ülke ekonomisine ve kalkınmasına çok önemli katkılar sağlamasına rağmen yapısal ve kurumsal sorunlar yüzünden beklenen başarıyı gösterememektedirler.

OSB'lerin etkinliğini artırabilmek için mutlaka belirlenecek OSB misyonu ve vizyonu doğrultusunda yeniden yasal düzenlemeler yapılması gerekir. Mevcut yasal düzenlemelerin ve OSB'nin hukuki statüsünün yeterli olmadığı ortadadır. Kendi içerisinde bile birçok çelişkiler bulunan OSB Kanununun, gerek bu kanuna göre çıkarılmış yönetmelik ve diğer düzenlemeler, gerekse OSB'lerle ile ilgili diğer yasal düzenlemelerin yeniden ele alınarak, çağın gerekleri ve ülkenin ihtiyaçlarına göre yeniden düzenlenmesi gereği ortadır. Bu nedenle ülke kalkınması, planlı kalkınma ve kentleşmenin sağlanması, bölgesel kalkınmanın yönlendirilmesi açısından OSB ile ilgili düzenlemelerin yeniden ele alınması zorunludur. Her şeyden önce OSB Kanunu yeniden ele alınarak, bilimsel veriler toplumsal ve sektörel beklentilerin ışığında yeniden düzenlenmelidir'.

SALK PARTİSİ

• https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4211304 ЗAPAHИПO 2 https://osbük.org/view/osb/osbliste.php 3 CHP 2025 Yılı Merkezi Yönetim Bütçesi Kanun Teklifi Karşı Oy Yazısı

Türkiye Büyük Millet Meclisi İkinci olarak sanayinin uygun görülen alanlarda yapılanmasını sağlama konusundaki engeller sanayi alanları dışında da sanayileşmeye neden olmaktadır. OSB alanı dışına taşan "kaçak" sanayi işletmeleri gerçeği ile OSB'lerin zamanla kentsel yerleşim alanları içinde kalması bugünkü meselelerden biridir. OSB'lerin diğer yapısal ve işlevsel sorunlarını şu şekilde sıralayabiliriz.

• Kuruluş aşaması sürecinde bürokrasinin fazla olması.

• İnşa aşamasıyla ilgili kurumlar arasında yaşanan teknik ve mali görüş ayrılıkları

• Yeni kurulmuş OSB'lerin bilgi ve teknoloji alt yapıları yetersiz olmakla birlikte bilgi ve bilişim teknolojilerinden yararlanma konusunda OSB'de yer alan işletmelerle, sanayi bölgeleri dışında konuşlanan işletmeler arasında herhangi bir fark veya ayrıcalık

• Yine imalat sanayi türlerinin belirli bir plan dâhilinde geliştirilememesi

• Nitelikli ara eleman tedarikinde de yeterli alt yapı sistemine sahip olamaması. Bununla birlikte OSB'lerin kaynak yetersizliği, eşgüdüm eksikliği ve kriz kaynaklı sorunlar da eklenince daha düşük maliyetli ve sürdürülebilir bir maliyete sahip olan yeşil enerjiye yönelmek OSB'ler açısından çağdaş ve daha verimli bir yol olabilecektir.

Bu amaçla, OSB'lerin ülke ekonomisine ve kalkınmasına çok önemli katkılar sağlamasına rağmen yapısal ve kurumsal sorunları tespit edilerek, ilgili yasal düzenlemelerin yeniden ele alınarak, çağın gerekleri ve ülkenin ihtiyaçlarına göre yeniden düzenlenmesi için Meclis Araştırması önergesi verilmiştir.

• Orhan somer Adera = TORnER AT8) Ban ° Vale Nur SÜLLÜ ESKISEHİR I zitte p "Serin Terken Direstad 8. UtkU ÇAKIRDTER ESKISEHI (1.50 " Jeef ARPACI Deinti JA "Banış Bektaş R Konya 15. CUMHUR 120N

16. Aşkun Gonc Kaysart Ave 1e Enis Berberog lu istabul ie. Seyrt Torn Ordu

CRUP BASKANLE

---

**Kaynak gösterme:** Tahsin Becan (CHP, Yalova). “Organize sanayi bölgelerinin yapısal ve kurumsal sorunlarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3206, 13 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3206-organize-sanayi-bolgelerinin-yapisal-ve-kurumsal-sorunlarinin-arastirilarak-alinmasi-gerek (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/382de74a-760b-4c1f-a24c-0199f2654cbf

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
