# Nadir toprak elementleri (NTE) ile bu konuda yürütülen ulusal ve uluslararası politikaların araştırılarak Eskişehir Beylikova rezervinin verimli kullanılması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3219) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/3219 - **Tarih:** 14 Ekim 2025 - **İlk imza:** Deniz Yavuzyılmaz (CHP, Zonguldak) - **İmza sayısı:** 23 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/00d2b080-5a84-48d4-96b6-019a056fe0e1 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3219-nadir-toprak-elementleri-nte-ile-bu-konuda-yurutulen-ulusal-ve-uluslararasi-politikalari > 10/3219 esas numaralı meclis araştırması önergesi 14 Ekim 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Deniz Yavuzyılmaz (CHP); 23 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Nadir Toprak Elementlerinin (NTE) dünya rezerv dağılımı, rafinasyon ve işleme teknolojilerinin incelenmesi, Türkiye'nin özellikle Eskişehir Beylikova sahasındaki rezervinin teknik, ekonomik ve çevresel açıdan değerlendirilmesi, pilot tesisin mevcut durumu, üretim kapasitesi, yatırım süreçlerinin araştırılması; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Eti Maden, TENMAK NATEN ve diğer kurumların bu konudaki faaliyetlerinin incelenmesi, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Trump'ın yaptığı görüşmeler çerçevesinde, ABD ile imzalanan veya müzakere edilmekte olan NTE konusunu da kapsayan olası anlaşmaların içeriğinin araştırılması, Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü 2023 yılı Sayıştay denetim raporundaki NTE konusu ile ilgili bulguların gereğinin yapılıp yapılmadığının tespit edilerek kaynakların verimli kullanımının denetlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, TBMM Içtüzüğü'nün 104'üncü ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. GEREKÇE Nadir toprak elementleri, periyodik tabloda atom numaraları 57-71 aralığında bulunan gadolinyum, terbiyum, disprosyum, holmiyum, erbiyum, tulyum, iterbiyum, ve lütesyum elementlerinin oluşturduğu lantanitler grubunun yanı sıra benzer kimyasal özelliklere sahip olan ve doğada genellikle bunlarla birlikte bulunan 21 atom numaralı skandiyum ile 39 atom numaralı iriyum elementlerini kapsayan 21. yüzyılın stratejik madenleridir. Bu elementlerin kullanım alanları; batarya teknolojileri, yenilenebilir enerji teknolojileri, akıllı telefonlar, dizüstü bilgisayarlar, televizyon ekranları, modern tıp cihazları, uçak motorları, rüzgâr türbinleri, lazerler, havacılık ve savunma sanayisi, süper iletken mıknatıslar, biyomedikal uygulamalar, radar ve füze kılavuz sistemleri ile uzay teknolojileridir. Dünyada 17 nadir toprak elementi bulunmakta olup bunların en az 7'si Türkiye'de de mevcuttur. Türkiye, yaklaşık 694 milyon tonluk rezerviyle, dünyada aynı sahada bulunan en büyük ikinci nadir toprak elementi yatağına sahip olan Eskişehir-Beylikova bölgesiyle küresel ölçekte öne çıkmaktadır. Bu rezervin içindeki nadir toprak elementi miktarıyla, Türkiye'nin Çin, Vietnam, Brezilya ve Rusya'yla birlikte dünya sıralamasında ilk 5 ülke arasında yer alacağı değerlendirilmektedir. Ancak bu büyük potansiyele rağmen, AKP hükümetleri döneminde sadece düşük kapasiteli bir pilot tesis kurulmuş; kritik ve stratejik öneme sahip endüstriyel tesislerin kurulumuna başlanmamıştır. Sayıştay raporlarından anlaşılmaktadır ki, projelendirilmesi ve yapımı yıllardır geciktirilen endüstriyel tesislerin yatırım süreci belirsizliğini korumaktadır. Öte yandan, Erdoğan-Trump görüşmelerinde, Boeing ve LNG anlaşmalarının yanı sıra NTE konusunun da gündeme geldiğine dair iddialar kamuoyuna yansımıştır. Bu iddialar, Türkiye'nin milli serveti niteliğindeki nadir toprak elementlerinin, "trampa" veya taviz karşılığı pazarlık konusu haline getirildiği yönünde ciddi kaygılara yol açmıştır. ABD ile yapılan görüşmelerin kapsamı, koşulları ve Türkiye'ye getirileri hakkında herhangi bir resmî açıklama yapılmamıştır. Bu durum, egemenlik haklarımızın ve milli kaynaklarımızın korunması bakımından ciddi bir denetim boşluğu yaratmaktadır. AKP hükümeti bu süreçte, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin çıkarlarını savunan bir iradeden ziyade, iktidarda kalacağı süreyi uzatabilmek için ABD'ye tavizler vermeye hazır bir hükümet görüntüsündedir. T.B. M. M Türkiye'nin NTE rezervlerinin doğru yönetilmesi, önemli ekonomik sonuçlar doğurduğu gibi jeopolitik ve ulusal güvenlik açısından da stratejik bir zorunluluktur. NTE 'lerin çıkarılması kadar, rafinasyon ve ileri teknoloji işleme süreçlerinin de Türkiye'de yapılması şarttır. Bu sayede hem yüksek katma değerli üretim kapasitesi oluşturulabilir hem de dışa bağımlılık azaltılabilir. Üretim planlamaları yapılırken çevresel ve sağlık etkileri mutlaka göz önünde bulundurulmalı, bölge halkının ve ekosistemin korunması güvence altına alınmalıdır. Ayrıca, bu süreçlerin tamamında parlamenter denetim sağlanmalı, olası yabancı anlaşmaların tüm detayları TBMM'nin onayına sunulmalı ve kamuoyuna şeffaf biçimde açıklanmalıdır. Türkiye'nin enerji dönüşümü ve savunma sanayisi altyapısı için NTE kaynakları, ulusal teknoloji geliştirme hedeflerine hizmet edecek şekilde kullanılmalıdır. Sonuç olarak; Türkiye'nin geleceği için stratejik bir hazine olan Nadir Toprak Elementleri'nin rant, kişisel çıkar veya dış baskılar uğruna heba edilmemesi, milli üretim altyapısının güçlendirilmesi, kaynaklarımızın tek bir ülkeye bağımlı kalmadan çok taraflı ve ulusal çıkarı önceleyen bir stratejiyle değerlendirilmesi zorunludur. Bu gerekçelerle, Eskişehir Beylikova sahası başta olmak üzere, Türkiye'nin NTE rezerv miktarının geliştirilmesi, rafinasyon ve ileri teknoloji işleme süreçlerindeki durumunun tespiti, TENMAK NATEN'in kurumsal kapasitesi, yatırım süreçleri ve olası yabancı anlaşmaların Türkiye'nin milli menfaatleri yönünden değerlendirilmesi amacıyla bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması kamu yararı açısından elzemdir. Nadir Toprak Elementleri (NTE) kavramı, dünya rezerv dağılımı, rafinasyon ve işleme altyapısının incelenmesi, Türkiye'nin özellikle Eskişehir Beylikova sahasındaki rezervinin teknik, ekonomik ve çevresel açıdan değerlendirilmesi, pilot tesisin mevcut durumunun, üretim kapasitesinin, yatırım süreçlerinin ve şeffaflık durumunun araştırılması; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Eti Maden, TENMAK NATEN ve diğer kurumların bu konudaki faaliyetlerinin incelenmesi, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Trump görüşmeleri çerçevesinde, ABD ile imzalanan veya müzakere edilmekte olan NTE konusunu da kapsayan olası anlaşmaların içeriğinin araştırılması, Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü 2023 yılı Sayıştay denetim raporundaki NTE konusu ile ilgili bulguların gereğinin yapılıp yapılmadığının tespit edilerek kaynakların verimli kullanımının denetlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, TBMM Içtüzüğü'nün 104'üncü ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. CRUP BASKANLE TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 1421 grup numaralı, Zonguldak Milletvekili Sayın Deniz YAVUZYILMAZ tarafından verilen Meclis Araştırma Önergesi'ne katılmak istiyorum. Gereğini arz ederim. 14.10.2025 --- **Kaynak gösterme:** Deniz Yavuzyılmaz (CHP, Zonguldak). “Nadir toprak elementleri (NTE) ile bu konuda yürütülen ulusal ve uluslararası politikaların araştırılarak Eskişehir Beylikova rezervinin verimli kullanılması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3219, 14 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3219-nadir-toprak-elementleri-nte-ile-bu-konuda-yurutulen-ulusal-ve-uluslararasi-politikalari (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/00d2b080-5a84-48d4-96b6-019a056fe0e1 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.