# Eğitim sistemindeki yapısal sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3242)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/3242
- **Tarih:** 9 Ekim 2025
- **İlk imza:** Mehmet Akalın (İYİ Parti, Edirne)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/f9a11a26-1377-4895-9e1d-0199e2ab4bf8
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3242-egitim-sistemindeki-yapisal-sorunlarin-arastirilarak-alinmasi-gereken-onlemlerin-belirlenm

> 10/3242 esas numaralı meclis araştırması önergesi 9 Ekim 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Mehmet Akalın (İYİ Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Anayasa'nın 98'inci, TBMM İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince; eğitim sistemimizin içinde bulunduğu yapısal sorunların, öğretmen atamalarındaki belirsizliklerin, giderek derinleşen fırsat eşitsizliğinin ve son yıllarda sıkça yapılan müfredat değişikliklerinin toplumsal etkilerinin araştırılması; mevcut durumun bütüncül biçimde ele alınarak çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

Türkiye'de eğitim sistemi uzun yıllardır yapısal sorunlarla boğuşmakta ve bu sorunlar hem öğrenciler hem de eğitim emekçileri için ciddi mağduriyetlere yol açmaktadır.

1. Öğretmen İstihdam Sorunu Milli Eğitim Bakanlığı verilerine kamuoyu kaynaklarına göre 2024 yılı itibarıyla atama bekleyen öğretmen sayısı yüzbinlerle ifade edilmektedir. Buna karşın 2024 yılında yalnızca 20 bin öğretmen ataması yapılabilmiştir. OCD'nin "Education at a Glance 2023" raporuna göre Türkiye'de öğretmen başına düşen öğrenci sayısı OECD ortalamasının oldukça üzerindedir. Bu tablo, yalnızca öğretmen adaylarının mağduriyetini değil, eğitim kalitesinin de doğrudan düşmesini beraberinde getirmektedir.

2. Eğitimde Fırsat Eşitsizliği TÜİK'in 2023 Hanehalkı Bütçe Araştırması'na göre hanelerin yaklaşık %35'i çocuklarının eğitim harcamalarını karşılamakta zorlanmaktadır. OCD'nin PISA 2022 raporunda ise Türkiye, sosyoekonomik farklılıkların öğrenci başarısına en çok yansıdığı ülkelerden biri olarak gösterilmektedir. Bu durum, gelir dağılımındaki adaletsizliğin doğrudan eğitimde fırsat eşitsizliğine dönüştüğünü açıkça ortaya koymaktadır.

3. Yükseköğretim ve Genç İşsizliği YÖK'ün 2024 verilerine göre üniversite mezunu gençlerin işsizlik oranı %21,6'dır. OCD'nin 2023 raporuna göre de Türkiye, üniversite mezunu genç işsizliği oranında Avrupa'da ilk sıralarda yer almaktadır. Bu tablo, eğitim sisteminin iş gücü piyasasıyla uyumsuz olduğunu, mezunların istihdamda ciddi sorunlarla karşılaştığını göstermektedir.

4. Müfredat Değişiklikleri ve 2025 Düzenlemeleri 2024 yılında açıklanan yeni müfredat kamuoyunda geniş tartışmalara yol açmıştır. 2025'te ise bu süreç "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli" adıyla kurumsallaştırılmış ve Talim ve Terbiye Kurulu onayıyla yürürlüğe sokulmuştur.

Ancak eğitim sendikaları ve akademik çevreler, bu süreçte şeffaflığın sınırlı kaldığını, "sadeleştirme" adı altında kimi temel ders içeriklerinin çıkarıldığını ve pedagojik uyum sürecinde öğrencilerde öğrenme kayıplarına yol açabileceğini belirtmektedir. Ayrıca, müfredatın sık sık değiştirilmesi, eğitimde istikrarı bozmakta ve öğretmenlerin uyum sağlamasını zorlaştırmaktadır.

Sonuç Resmi istatistikler, uluslararası raporlar ve kamuoyundaki geniş tartışmalar göstermektedir ki Türkiye'de eğitim sistemi çok boyutlu bir kriz içerisindedir. Öğretmen atamalarındaki yetersizlik, artan fırsat eşitsizliği, yükseköğretimde işsizlik ve sıkça değiştirilen müfredat; öğrencilerin, öğretmenlerin ve toplumun geleceğini doğrudan tehdit etmektedir. Bu nedenle, söz konusu sorunların tüm yönleriyle incelenmesi, çözüm yollarının geliştirilmesi ve kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi amacıyla TBMM bünyesinde bir Araştırma Komisyonu kurulması acil ve zaruridir.

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Akalın (İYİ Parti, Edirne). “Eğitim sistemindeki yapısal sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3242, 9 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3242-egitim-sistemindeki-yapisal-sorunlarin-arastirilarak-alinmasi-gereken-onlemlerin-belirlenm (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/f9a11a26-1377-4895-9e1d-0199e2ab4bf8

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.