# Tarım Kredi Kooperatifleri ve iştiraklerinde çay, zeytin, et ve sarımsak alım-satım süreçlerine yönelik iddiaların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3281) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/3281 - **Tarih:** 21 Ekim 2025 - **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **İmza sayısı:** 26 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/b11733c7-8ef9-493e-be3e-019a249d61bd - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3281-tarim-kredi-kooperatifleri-ve-istiraklerinde-cay-zeytin-et-ve-sarimsak-alim-satim-surecl > 10/3281 esas numaralı meclis araştırması önergesi 21 Ekim 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 26 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Tarım Kredi Kooperatifleri ve iştiraklerinde yaşanan çay, zeytin, et ve sarımsak alım-satım süreçlerinde meydana gelen kamu zararlarının, usulsüzlüklerin, yolsuzluk iddialarının ve üretici-tüketici aleyhine işleyen uygulamaların araştırılarak gerekli önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci maddesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. 09.10.2025 GENEL GEREKÇE: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın • 2'nci maddesi: Türkiye Cumhuriyeti, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir." 5'inci maddesi: Devletin temel amaç ve görevlerinden biri, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak ve insan onuruna yaraşır bir yaşam sürmesini temin etmektir." • 45'inci maddesi: Devlet, tarım arazileriyle çiftçilerin korunmasını ve tarımda planlı kalkınmayı sağlar." • 166'ncı maddesi: "Devlet, üretici ve tüketiciyi koruyacak tedbirleri alır." hükümlerini içermektedir. Bu anayasal yetki ve yükümlülükler uyarınca; Tarım Kredi Kooperatifleri ve iştiraklerinde yaşanan çay, zeytin, et ve sarımsak dosyalarındaki usulsüzlüklerin ve kamu zararlarının araştırılması, hem hukuk devleti ilkesinin gereği hem de halkın hakkını korumanın bir zorunluluğudur. ÖZEL GEREKÇE: 1. ÇAY DOSYASI: Tarım Kredi Tedarik A.Ş.'nin elinde 3 yıllık çay stoku bulunmasına rağmen, 2028 yılı hasadına ait çayları şimdiden satın aldığı, bu stokların yaklaşık 2 milyar TL'lik bir yük oluşturduğu,düşük kaliteli, toz ve çöp parçalı çayların yüksek fiyattan alınarak kaliteli ürünle karıştırıldığı, bu suretle tüketicinin aldatıldığı ve kamu zararına yol açıldığı belgelerle ortaya konulmuştur. Bu durum, • Türk Ceza Kanunu'nun 186'ncı maddesi (bozulmuş gıda ticareti), • 257'nci maddesi (görevi kötüye kullanma), • 235'inci maddesi (tedariğe fesat karıştırma), • 5996 sayılı Gıda ve Yem Kanunu ve • 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Kanunu'na açıkça aykırıdır. 2. ZEYTİN VE ZEYTİNYAĞI DOSYASI: Suriye'den ucuza alınan zeytin ve zeytinyağlarının Türkiye'de "yerli üretim" etiketiyle satışa sunulduğu, litre başına 200 TL'ye varan kamu zararı doğduğu, menşe ve kalite beyanlarının gerçeğe aykırı olduğu anlaşılmıştır. Bu durum, menşe sahteciliği, tüketiciyi aldatma suçu ve kamu zararına yol açan görev suçu kapsamındadır. 3. ET DOSYASI: Suriye'den 2.450 TL maliyetle alınan canlı hayvanların 2.540 TL'ye yandaş devredildiği, devletin piyasa dengeleyici rolü yerine piyasa bozucu bir rol üstlendiği NUR görülmüştür. Bu durum, TCK 257 ve 235'inci maddeleri kapsamında görevi i kötüye: kul 28 OZ Vize DP ve ihaleye fesat karıştırma niteliğindedir. 4. SARIMSAK DOSYASI: Sarımsağın 50 TL'ye alınıp 53 TL'ye satıldığı, piyasa fiyatının ise 250 TL seviyesinde olduğu tespit edilmiştir. Bu tablo, piyasayı manipüle eden, çiftçiyi zarara uğratan ve kamunun gelirini azaltan bir uygulamadır. 5. YÖNETİM VE MALI USULSÜZLÜKLER: Tarım Kredi iştiraklerinin toplam zararının milyarlarca lirayı bulduğu, "zararın kaynağı üst yönetimdir" ifadelerine rağmen yöneticilerin görevde kaldığı, üst yönetim maaşlarının bakan maaşlarının iki katına çıkarıldığı, binlerce emekçinin "ekonomik gerekçeyle" işten çıkarıldığı ortaya konmuştur. Bu durum, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Kanunu ve Sayıştayn Kanunu'nun 35'inci maddesi uyarınca denetim ilkelerine aykırıdır. 18 SAK PAR, --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Tarım Kredi Kooperatifleri ve iştiraklerinde çay, zeytin, et ve sarımsak alım-satım süreçlerine yönelik iddiaların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3281, 21 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3281-tarim-kredi-kooperatifleri-ve-istiraklerinde-cay-zeytin-et-ve-sarimsak-alim-satim-surecl (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/b11733c7-8ef9-493e-be3e-019a249d61bd Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.