# Avrupa'da yasaklanmış bazı tarım ilaçlarının ülkemizdeki kullanımının nedenlerinin araştırılarak halk sağlığı ve çevrenin korunması için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3306)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/3306
- **Tarih:** 24 Ekim 2025
- **İlk imza:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde)
- **İmza sayısı:** 22
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/0c93d115-ef19-4b85-bb60-019a2966db26
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3306-avrupa-da-yasaklanmis-bazi-tarim-ilaclarinin-ulkemizdeki-kullaniminin-nedenlerinin-arastir

> 10/3306 esas numaralı meclis araştırması önergesi 24 Ekim 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Ömer Fethi Gürer (CHP); 22 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Eylül 2025'te Greenpeace'in araştırma birimi Unearthed ile İsviçre merkezli sivil toplum kuruluşu Public Eye tarafından yayımlanan bir çalışmada, Avrupa'da yasaklanmış birçok tarım ilacının hâlâ başka ülkelere, özellikle de Brezilya, Fas, Çin ve Türkiye gibi düşük ve orta gelirli ülkelere ihraç edildiği ortaya konmuştur.

Bu ürünler arasında thiamethoxam, clothiariidin, cyproconazole, phasmet, imidacloprid, cyfluthrin ve picoxystrobin gibi tarım zehirleri yer almakta; bu maddelerin büyük kısmı Avrupa Birliği ülkelerinde çevreye ve sağlığa zararları nedeniyle yasaklanmış durumdadır. Ancak ülkemizde bu ürünlerin ithalatına ve kullanılmasına hâlâ izin verildiği anlaşılmaktadır. Ülkemizde 2025 Nisan ayında yapılan bir analiz çalışmasında Istanbul' daki zincir marketler ve pazarlardan toplanan 155 farklı gıda örneği incelenmiştir. Bu örneklerin: %33'ünde yasal sınırların üzerinde pestisit kalıntısı bulunmuştur, 50 üründe ruhsatsız pestisit kullanıldığı belirlenmiştir, %61'inde birden fazla pestisit kalıntısı tespit edilmiştir, %43'ünde PFAS (kalıcı ve toksik kimyasallar) içeren pestisit kalıntısı saptanmıştır, Ve %31,6'sında hormon sistemi bozucu, kanserojen veya nörolojik gelişime zarar veren maddeler bulunmuştur. Ayrıca yapılan araştırmalarda, en çok kalıntı bulunan ürünler arasında salamura yaprak (%80), yeşil sivri biber (%70) ve ıspanak (%67) gibi sofralarımızın vazgeçilmezi olan sebzeler yer almaktadır. Vatandaşlarımız ne yediğini bilmek, üreticiler ise hangi ilacın güvenli olduğunu öğrenmek istemektedir. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın bu alandaki denetim kapasitesi, analiz sonuçlarının kamuoyuyla neden paylaşılmadığı, AB'de yasak olan ürünlerin neden Türkiye'de satılabildiği gibi sorular cevap beklemektedir.

Gıda güvenliği, halk sağlığı ve çevre açısından büyük risk taşıyan bu durumun tüm boyutlarıyla araştırılması, eksiklerin ve risklerin ortaya konması ve kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi amacıyla bu konuda Anayasa'nın 98, İçtüzüğün 104 ve 105. maddeleri uyarınca Meclis araştırması açılmasını arz ederim.

Saygılarımla. 23.10.2025

Malir Pats

ORUP BASKANLE

"Meth iLtAN Kerelima Mehmet GEZEMAUSK Fontay Mx I:H.Yalım Haliç Isporta Me

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Avrupa'da yasaklanmış bazı tarım ilaçlarının ülkemizdeki kullanımının nedenlerinin araştırılarak halk sağlığı ve çevrenin korunması için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3306, 24 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3306-avrupa-da-yasaklanmis-bazi-tarim-ilaclarinin-ulkemizdeki-kullaniminin-nedenlerinin-arastir (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/0c93d115-ef19-4b85-bb60-019a2966db26

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.